Uszkodzenia i leczenie łąkotek.

Emilia Kurowska 2007



Półksiężycowate twory

zbudowane z tkanki

łącznej włóknistej



Położone pomiędzy

piszczelą a kością

udową



Do niedawna uważane

za zbędną pozostałość

życia płodowego i

narząd szczątkowy



Dziś uważane za

kluczowy element

kolana

Emilia Kurowska 2007

Łąkotki



Pokrywają 2/3 obwodowe plateau

piszczeli



Zbudowane są ze zbitej, gęsto tkanej

włóknistej tkanki łącznej co zapewnia tym

strukturom dużą elastyczność i zdolność

do przenoszenia dużych sił nacisku



W przekroju poprzecznym mają kształt

klina



Rogi przednie węższe niż tylne

Emilia Kurowska 2007



Zewnętrzne brzegi są wypukłe i

przyczepiają się do wewnętrznej

warstwy torebki stawowej poza

miejscem przebiegu ścięgna mięśnia

podkolanowego gdzie łąkotka boczna

łączy się z kością piszczelową przez

więzadła wieńcowe



Brzegi wewnętrzne są wklęsłe cienkie i

leżą luźno

Emilia Kurowska 2007

Struktura i budowa

przestrzenna łąkotki



74% woda



Kolagen typu I



Kwas hialuronowy



Proteoglikany



Fibrocondrocyty



Budowa taka

ułatwia

równomierny

rozkład obciążeń

Emilia Kurowska 2007

Rola i funkcje łąkotek



Stabilizacja i kongruencja

powierzchni stawowych



Przenoszenie i rozkład

obciążeń



Propriocepcja



Amortyzacja



Odżywianie chrząstki stawowej

Emilia Kurowska 2007

Ruchomość łąkotek

wyprost i zgięcie

Emilia Kurowska 2007

Ruchomość łąkotek

Rotacja zewnętrzna Rotacja

wewnętrzna

piszczeli piszczeli

Emilia Kurowska 2007

Epidemiologia

uszkodzeń łąkotek



uszkodzenia łąkotek stanowią 25-

80% wszystkich obrażeń

urazowych stawu kolanowego



występują częściej u mężczyzn



łąkotka przyśrodkowa jest

uszkadzana częściej niż boczna

Emilia Kurowska 2007

Uszkodzenia

towarzyszące



Chondromalacja powierzchni

stawowych kłykci i rzepki



Uszkodzenia więzadeł i

torebki stawowej



Złamania chrzęstno-kostne



Zapalenie błony maziowej

Emilia Kurowska 2007

Uszkodzenia łąkotek



Mechanizmy uszkodzenia

Do uszkodzenia dochodzi, gdy przekroczone zostają

fizjologiczne granice wytrzymałości łąkotek na działające

nań siły, fizjologiczne zakresy ruchów lub gdy uszkodzone

zostaną struktury pozostające w bezpośrednim kontakcie

z łąkotką. Uszkodzeniom ulegają łatwiej łąkotki o osłabionej

strukturze.



Mechanizmy urazu

Postuluje się, że uszkodzenie łąkotki występuje zazwyczaj w

wyniku nagłego prostowania stawu kolanowego

znajdującego się w częściowym zgięciu i rotacji.



Uszkodzenia łąkotek

• pełne

• niepełne

Emilia Kurowska 2007

Diagnostyka i leczenie



Diagnostyka

• wywiad

• badanie kliniczne

• diagnostyka obrazowa (RTG,USG, MRI)

• artroskopia



Wywiad

• ból kolana

• przebyty uraz

• zablokowanie kolana

• trzaski

• przeskakiwania

• obrzęk kolana

• uciekanie kolana

Emilia Kurowska 2007

Badanie kliniczne



bolesność w rzucie szpary stawowej



blok stawu



wysięk w stawie



testy kliniczne

Emilia Kurowska 2007

Jak leczyć?



Leczenie zachowawcze

Wskazania:

• uszkodzenie przytorebkowe

• stabilne, ruchomość < 3mm

• długość < 1cm

• uszkodzenia niepełne



Meniscektomia

Istotą meniscektomii jest zachowanie

możliwie największej zdrowej części łąkotki.

Wskazaniem do usunięcia fragmentu łąkotki

jest uszkodzenie nie poddające się naprawie,

często pochodzenia zwyrodnieniowego.

Emilia Kurowska 2007

Usunięcie fragmentu

łąkotki (typ radialny)

Emilia Kurowska 2007

Usunięcie fragmentu

łąkotki (typ języczka)

Emilia Kurowska 2007

Jak leczyć?



Naprawa łąkotek

• na otwarto

•

artroskopowa

Techniki artroskopowe

• szycie

- inside-out

- outside-in

- all inside

• elementy mocujące –

np. strzałki, T-fix

Elementy mocujące

(Fixation devices)

Emilia Kurowska 2007

Czynniki poprawiające

rokowania w szyciu

łąkotek



długość uszkodzenia

< 2,5 cm



odległość uszkodzenia

od torebki < 3 mm



czas od przebytego

urazu < 8 tyg.



wiek pacjenta < 30

r.ż.



jednoczesna

rekonstrukcja WKP



użycie szwów

niewchłanialnych

Emilia Kurowska 2007

PODZIAŁ PACJENTÓW ZE

WZGLĘDU NA METODĘ

OPERACJI ŁĄKOTEK



GRUPA 1



Pacjenci po

częściowej

lub

całkowitej

meniscektro

mii



GRUPA 2



Pacjenci po

zszyciu lub

zespoleniu

strzałkami

łąkotki

Emilia Kurowska 2007

SCHEMAT

REHABILITACJI - GRUPA



0-1 TYDZIEŃ



Nauka chodu-pełne

obciążenie



Pełny zakres ruch [nie

forsować zgięcia]



Kontrola wysięku i

bólu-krioterapia



Napięcia

izometryczne QF.

[biofeedback]



Stretching



Stymulacja elektr.

VMO

Emilia Kurowska 2007

CD. GRUPA 1



2-3 TYDZIEŃ



Wszystko tj. wyżej



Profilaktyka dolegliwości SRU



Propriocepcja, PNF



Ćw. kończyn dolnych w

zamkniętych łańcuchach

kinematycznych [CKC]

Emilia Kurowska 2007

CD. GRUPA 1



4-8 TYDZIEŃ



Pełny czynny zakres ruchu



Ćw. dynamiczne w CKC i OKC



Rozszerzona propriocepcja



Powrót do pełnej aktywności [np. skoki,

biegi, siłownia]



SSR



Fizykoterapia-objawowo

Emilia Kurowska 2007

SCHEMAT

REHABILITACJI - GRUPA



1-3 TYDZIEŃ



Ograniczenie zakresu ruch S 10-10-

60[90]



CPM 1-3 dni



Orteza zgięciowa



Zakaz obciążania, nauka chodu o kulach



Stymulacja elektr. VMO



Napięcia izometryczne QF[biofeedback]



Kontrola wysięku i bólu [krioterapia,

drenaż limfatyczny]

Emilia Kurowska 2007

CD. GRUPA 2



4-6 TYDZIEŃ



Pełny wyprost S 0-0-90



Stopniowe obciążanie 15/30 kg



Nauka chodzenia



Stretching



Profilaktyka dolegliwości SRU



Fizykoterapia objawowo



Propriocepcja



Ćw. Czynne oporowe QF

Emilia Kurowska 2007

CD. GRUPA 2



7-10 TYDZIEŃ



Pełne obciążanie



Stopniowe zwiększanie zakresu ruchu



Rozszerzona propriocepcja



Ćw. czynne w OKC i CKC



Ćw. czynne oporowe zginaczy



Rower stacjonarny,stepper

Emilia Kurowska 2007

CD. GRUPA 2



11-16 TYDZIEŃ



Pełny zakres ruchu



Ćw. dynamiczne



Powrót do pełnej aktywności

[bieganie,skoki,pływanie]



SSR,siłownia

Document Outline