Leki stosowane w terapii nadciśnienia tętniczego

Nadciśnienie



Nadciśnienie tętnicze, choroba nadciśnieniowa
(łac. hypertonia arterialis, niekiedy stosowane skróty HA i

AH) – choroba układu krążenia, która charakteryzuje się

stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym

krwi.



Zdecydowana większość (ponad 90% dla ludzi)

przypadków nadciśnienia ma charakter pierwotny, tzn.

bez znanej somatycznej przyczyny, którą dałoby się

usunąć interwencją medyczną. Etiologia nadciśnienia

tętniczego pierwotnego nie została w pełni ustalona.

Uważa się, że odgrywają w niej rolę czynniki genetyczne i

środowiskowe. Pozostałe przypadki to choroba o

charakterze wtórnym, gdy dobrze jest znana przyczyna

choroby, np.: choroby nerek, choroby gruczołów

dokrewnych lub choroby mózgu.



U małych zwierząt częściej występuje nadciśnienie wtórne

Patomechanizm

nadciśnienia



Przewaga procesów kurczliwych z

osłabieniem oddziaływań rozkurczających

na naczynia tętnicze



Zwiększenie aktywności układu

współczulnego i uwalniania NA



Zwiększenie wrażliwości receptorów

naczyń krwionośnych na działanie takich

związków kurczących jak NA, AT2 i ADH



Zwiększona aktywność układu RAA



Zaburzenia w gospodarce jonowej

Sposoby działania leków

przeciwnadciśnieniowych

Zmniejszenie objętości płynów ustrojowych

krążących w układzie naczyniowym – leki

moczopędne

Zmniejszenie oporu naczyniowego, czyli

rozszerzenie naczyń – leki wazodylatacyjne

Zmniejszenie pojemności wyrzutowej serca,

czyli zmniejszenie ciśnienia krwi

wyrzucanej z lewej komory do układu

tętniczego – leki działające inotropowo

ujemnie

Saluretyki

Są to leki moczopędne, które powodują

wzrost wydalania z moczem sodu i

chlorków, a więc hamują resorpcję

zwrotną tych jonów. Co w

konsekwencji prowadzi do zwrotnego

wchłaniania wody i wzrostu jej

wydalania z moczem.

Saluretyki

Leki modyfikujące transport

kanalikowy

1. O wysokiej efektywności – diuretyki

pętlowe



Pochodne sulfonamidowe

-Furosemid (Furosemidum, Diurapid)

-Torasemid (Trifas, Torem, Unat)

-Bumetanid (Burinex)

-Piretanid (Eurelix)



Pochodne kwasu fenoksyoctowego

-Kwas etakrynowy (Hydromedin, Uregyt)

Saluretyki

Leki modyfikujące transport

kanalikowy

2. O umiarkowanej efektywności – diuretyki

korowego odcinka pętli nefronu:



Pochodne benzotiazadyny (tiazydy

moczopędne)

-Hydrochlorotiazyd

(Hydrochlorothiazidum, Enap, Tialorid)



Związki tiazydopodobne

-Chlortalidon (Hygroton, Urandil)

-Indapamid (Indapen)

-Klopamid (Clopamid)

Saluretyki

Leki modyfikujące transport

kanalikowy

3. O miernej efektywności



Leki moczopędne oszczędzające potas

-Spironolakton (Spiridon)

-Triamteren (Tiamterene)

-Amilorid (Midamor)



Inhibitory anhydrazy węglanowej

-Acetazolamid (Diuramid)

Saluretyki

Diuretyki osmotyczne



Mannitol



Sorbitol



Glukoza



Mocznik

Diuretyki osmotyczne



Mechanizm działania w ujęciu ogólnym

;

Diuretykami osmotycznymi są rozpuszczalne w

wodzie nieelektrolity, nieaktywne

farmakologicznie i swobodnie przesączane w

kłębuszku nerkowym. Dla wywołania działania

moczopędnego leki te muszą być podawane w

stężeniach przekraczających maksymalną

zdolność ich wchłaniania zwrotnego w

kanalikach nerkowych. Ponieważ diuretyki

osmotyczne nie są zwrotnie wchłaniane do krwi,

pozostają w kanaliku i tym samym powodują

wzrost ciśnienia osmotycznego w jego świetle,

co utrudnia/hamuje wtórne wchłanianie wody,

zwiększając w ten sposób diurezę

proporcjonalnie do ilości przesączonego leku.

Diuretyki osmotyczne

Zastosowanie kliniczne:



obniżenie ciśnienia tętniczego



zapobieganie obrzękom mózgu



obniżenie zbyt wysokiego ciśnienia

wewnątrzczaszkowego



ostry atak jaskry



leczenie ostrej niewydolności nerek

Diuretyki osmotyczne

Działania niepożądane:



kwasica



zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia



odwodnienie



bóle i zawroty głowy



wymioty



zaburzenia świadomości



u chorych z niewydolnością mięśnia

sercowego mogą spowodować obrzęk płuc

Akwaretyki

Są to leki moczopędne, które

zwiększają wyłącznie wydalanie

wody, natomiast nie wpływają na

wydalanie jonów. Leki te wywołują

akwarezę.

W ten sposób działają leki nasilające

filtracje kłębuszkową oraz leki

hamujące działanie wazopresyny.

Akwaretyki

1. Ksantynowe leki moczopędne



Teofilina (Theophyllinum)



Aminofilina (Aminophyllinum)



Teobromina

1. Ksantynowe leki

moczopędne

Wszystkie metyloksantyny zwiększają ukrwienie

nerek tj. rozszerzają naczynia nerek w

obrębie rdzenia nerki, a tym samym wymuszają

zwiększone przesączanie w kłębuszku

nerkowym. Zwiększenie przesączania

kłębuszkowego powoduje co prawda wzrost ilości

moczu pierwotnego, ale jest on skutecznie

zagęszczany w kanalikach nefronu, dlatego

działanie diuretyczne tej grupy leków jest

bardzo

słabe i krótkotrwale,

stąd obecnie rzadko

jest wykorzystywane w celach terapeutycznych.

Akwaretyki

2. Naturalne akwaretyki



Kłącza perzu



Korzeń lubczyka



Liść pokrzywy



Owoc pietruszki



Świeże liście brzozy



Ziele skrzypu



Owoc jałowca



Liść mącznicy



Ziele nawłoci



Preparaty z surowców roślinnych (fitolizyna, urosan)

Akwaretyki

3. Antagoniści dla receptora

wazopresyny



Tolwaptan



Koniwaptan



Satawaptan

4. Inne akwaretyki



Lit



Demeklocyklina

3. Antagoniści dla

receptora wazopresyny

Mechanizm działania



Waptany blokując receptor V2 uniemożliwiają

jego pobudzenie przez wazopresynę —» nie

następuje wzrost przepuszczalności dla wody

kanalików zbiorczych —> nie następuje

wchłanianie zwrotne wody w kanaliku

dalszym —» dochodzi do wzrostu wydalania

wody z organizmu. Tak wiec waptany

wywołują akwarezę, a więc są akwaretykami.

Zastosowanie kliniczne



Obecnie leki te nie są stosowane w

weterynarii.

1. Leki alfa2-

adrenomimetyczne



Klonidyna (Iporel)



Metyldopa (Dopegyt)



Guanabenz



Guanfacyna

Leki alfa2-

adrenomimetyczne

Mechanizm działania:

Leki te pobudzają presynaptyczne receptory

alfa2-adrenergiczne w OUN w obszarze jądra

i pasma samotnego, które są ośrodkami

regulującymi aktywność układu

współczulnego. Ich pobudzenie powoduje

zmniejszenie wydzielania NA na zasadzie

ujemnego sprzężenia zwrotnego (są tzw.

autoreceptorami).

W efekcie ich pobudzenia dochodzi do

rozszerzenia naczyń tętniczych, zwolnienia

czynności serca i zmniejszenia siły skurczu

mięśnia sercowego.

2. Leki alfa1-

adrenolityczne



Prazosyna (Polpressin)



Doksazosyna (Cardura)



Terazosyna (Hytrin)

3. Beta-blokery



Leki działające głównie na receptor beta1-adrenergiczne

„kardioselektywne”

-Acebutolol (Cetolol)

-Atenolol (Tenormin)

-Metoprolol (Metocard)

-Bisoprolol (Bisocard)

-Bewantolol

-Esmolol (Brevibloc)



Leki nieselektywnie blokujące receptory beta1- i beta2-

adrenergiczne

-Propranolol (Propranolol, Inderal)

-Alprenolol (Aptin)

-Nadolol (Corgard)

-Pindolol (Visken)

-Tertalolol

-Penbutolol (Levatol)

-Oksprenolol (Trasicor, Coretal)

-Sotalol (Sotahexal. Sotacor)

Beta-blokery

Mechanizm działania:

Leki te blokując receptory beta1- w

sercu, zmniejszają siłę skurczu

mięśnia sercowego.

4. Leki alfa1- i beta-

adrenolityczne



Labetalol (Trandate)



Celiprolol (Selectol)



Karwedilol (Dilatrend)

Leki alfa1- i beta-

adrenolityczne

Mechanizm działania i efekty

farmakologiczne:

Ze względu na działanie alfa1-adrenolityczne

leki te rozszerzają naczynia, natomiast w

wyniku działania beta-adrenolitycznego

zmniejszają objętość wyrzutową i minutową

serca. Takie działanie prowadzi do:



Spadku ciśnienia krwi



Zmniejszenia obciążenia następczego serca



zmniejszenia zapotrzebowania na tlen przez

mięsień sercowy

5. Leki hamujące pozazwojowe

neurony adrenergiczne



Rezerpina (Raupasil)



Debrizochina (Tendor)



Guanoksan (Enuacar)



Guanetydyna (Guanethidin)

5. Leki hamujące pozazwojowe

neurony adrenergiczne

Mechanizm działania:

Upośledzają magazynowanie wewnątrz

neuronów układu współczulnego

noradrenaliny i hamowanie

uwalniania tego neuroprzekaźnika

podczas ich pobudzania.

6. Agoniści receptora I1

(Imidazolinowego)



Moksonidyna (Cynt, Physiotens)



Rilmenidyna (Tenaxum)

6. Agoniści receptora I1

(Imidazolinowego)

Mechanizm działania:

Pobudzają receptory I1 w OUN, co

prowadzi do spadku aktywności

układu współczulnego. Efektem tego

jest rozszerzenie naczyń

krwionośnych, zmniejszenie oporu

naczyniowego i obniżenie ciśnienia

krwi.

Inhibitory konwertazy

angiotensyny



Kaptopril (Captopril, prep. wet. Cardiovet)



Enalapril (prep. wet. Prilenal)



Benazapril (prep. wet. Fortekor)



Imidapril (prep. wet. Prilium)



Lizynopril (Privinil)



Perindopril (Prestarium)



Trandorapril (Gopten)



Chinapril (Accupro)



Ramipril (Piramil)

Inhibitory konwertazy

angiotensyny

Mechanizm działania:

Leki te hamując konwertazę angiotensyny

uniemożliwiają wytworzenie

angiotensyny2, w związku z czym:



dochodzi do rozszerzenia naczyń

tętniczych i żylnych, co powoduje

zmniejszenie ciśnienia tętniczego



dochodzi do zmniejszania uwalniania

aldosteronu, co powoduje zwiększenie

wydalania z moczem sodu i wody, a co za

tym idzie również wpływa obniżająco na

ciśnienie krwi

Antagoniści receptora

angiotensynowego AT1 tzw.

„Sartany”



Losartan (Xartan)



Walsartan (Diovan)



Telmisartan (Pritor)



Irbesartan (Aprovel)



Kandesartan (Atacand)



Olmesartan (Benicar)



Eprosartan (Teveten)

Antagoniści receptora

angiotensynowego AT1 tzw.

„Sartany”

Mechanizm działania:

„

Sartany” blokując receptor AT1 nie

dopuszczają do powiązania się z nim

angiotensyny2, w związku z czym

uniemożliwiają jej działanie, czyli

znoszą skurcz naczyń i hamują

uwalnianie aldosteronu, prowadząc w

efekcie do spadku ciśnienia krwi.

Blokery kanałów

wapniowych

1. Pochodne fenylalkiloamin



Werapamil (Isoptin, Staveran)

2. Pochodne benzotiazepiny



Diltiazem (Dilzem, Tildem)

3. Pochodne dihydropirydyn



Nifedypina (Cordafen)



Amlodypina (Amlopin)



Nitrendypina (Nitrendipine)



Isradypina (Lomir)



Felodypina (Plendil)



Fendylina (Sensit)



Lacydipina (Lacipil)



Nimodypina (Nimotop)

Blokery kanałów

wapniowych

Mechanizm działania:

Zablokowanie kanałów wapniowych prowadzi

do zahamowania przenikania jonów

wapniowych ze środowiska pozakomórkowego

do wnętrza komórki. Następstwem tego jest

osłabienie funkcji komórek kurczliwych.

Ponadto Werapamil oraz Diltiazem opóźniają

ponowne otwarcie kanałów wapniowych,

dzięki czemu zmniejsza się wyraźnie

przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co

prowadzi do zwolnienia rytmu serca.

Blokery kanałów

wapniowych

Efekt farmakologiczny:



innotropowo ujemnie



chronotropowo ujemnie



ekonomizacja czynności serca



rozkurcz mięśni gładkich naczyń

krwionośnych – spadek ciśnienia krwi



rozszerzenie naczyń wieńcowych



Nimodypina silniej rozszerza tętnice

mózgowe – poprawia ukrwienie mózgowe

Leki o działaniu

miolitycznym

1. Pochodne hydrazynoftalazyny



Dihydralazyna (Dihydralazinum,

Depresol)



Todralazyna (Binazin)

2. Nitroprusydek sodowy (Nipride)

3. Minoksydil (Loniten)

4. Diazoksyd (Hyperstat)

Document Outline