UDARY MÓZGU u DZIECI

UDARY MÓZGU

u DZIECI

Joanna Dubelt, Renata Koncewicz,

Ewa Zienkiewicz

Oddział Neurologii

Dziecięcego Szpitala Klinicznego w

Lublinie

Definicja



Udar mózgu jest to zespół

kliniczny charakteryzujący się

nagłym wystąpieniem ogniskowego

lub uogólnionego zaburzenia

czynności mózgu, którego objawy

utrzymują się ponad 24 godziny i są

spowodowane wyłącznie przez

przyczyny naczyniowe.

Definicje c.d.



Objawy trwające ponad 24 godzin,

ale wycofują się przed okresem 3

tygodni określone są jako odwracalne

deficyty neurologiczne (RIND)



Przypadki w których objawy

utrzymują się krócej niż 24 godziny,

to przejściowe ataki niedokrwienne

(TIA)

Epidemiologia

populacja dorosłych



Udary mózgu stanowią trzecią pod

względem częstotliwości przyczynę

śmiertelności w krajach

wysokorozwiniętych (rocznie umiera

na świecie ok.4,5 mln osób)



Śmiertelność w ciągu 30 dni od

wystąpienia udaru w Europie

Zachodniej wynosi ok.. 25-30%. (w

Polsce 40%)

Epidemiologia

populacja dorosłych c.d.



Zapadalność na udar mózgu w

krajach Europy Zachodniej

wynosi100-245/100.000 rocznie. W

Polsce 175/100.000 mężczyźni i

125/100.000 kobiety



80% to udary niedokrwienne, 20%

udary krwotoczne

Epidemiologia

populacja dziecięca



Częstość występowania 2,5 –

2,7/100.000 rocznie. (noworodki

4,7/100.000 rocznie)



40% do 6 roku życia



Niewielka przewaga chłopców 1,2:1



Niedokrwienne 30-45 -55%



Krwotoczne 45%

Patogeneza i podział



Udary niedokrwienne



Mechanizm zakrzepowy, zatorowy,

hemodynamiczny



Udary krwotoczne



Wynik wynaczynienie krwi do

przestrzeni pozanaczyniowej



Udary żylne



Zakrzepy żył i zator żył mózgu

Czynniki ryzyka udarów

mózgu



Dorośli



Nadciśnienie tętnicze



Miażdżyca



Hyperlipidemia



Cukrzyca



Otyłość



Używki (tytoń, alkohol)



Brak aktywności fizycznej



Stosowanie środków antykoncepcyjnych

(kobiety)

Czynniki ryzyka udarów

mózgu



Dzieci



Wrodzone wady serca



Infekcje



Skazy krwotoczne



Patologia naczyń



Zaburzenia metaboliczne



Odwodnienie

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci



Zakrzepowa



Zapalenie naczyń – stany infekcyjne

spowodowane zapaleniem opon

mózgowo-rdzeniowych , w przebiegu

infekcji wirusowych



Autoimmunologiczne



Toczeń rumieniowaty układowy



Zapalenie tętnic Takayashu



Plamica Henocha-Schoenleina



Choroba Kawasaki

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci c.d.



Zaburzenia budowy naczyń



Choroba moya-moya



Dysplazja włóknisto-mięśniowa



Tętniak rozwarstwiający



Nerwiakowłókniakowatość typu I



Nieprawidłowe połączenia naczyniowe



Uszkodzenia naczyń



Mechaniczny uraz naczyń



Poprzez jamę ustną



Uraz szyi



Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci c.d.



Skurcz naczyń



Pourazowy odruchowy skurcz naczyń



Migrena



Stosowanie kokainy



Wąchanie kleju



Przyczyny hematologiczne



Hemoglobinopatie



Policytemia



Trobocytoza



Białaczka



Koagulopatie (niedobór białek S i C, antytrombiny III,

antykoagulant toczniowy, DIC)

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci c.d.



Przyczyny metaboliczne



Homocystynuria



Niedobór sulfatazy siarczynowej



Choroba Fabry’ego



Zespół MELAS



Zatorowa



Wrodzone lub nabyte wady serca (zwłaszcza z

przeciekiem ze strony prawej na lewą)



Zwężenie aorty



Ubytki przegrody międzyprzedsionkowej



Przetrwały przewód tętniczy



Zapalenie wsierdzia lub mięśnia serca



Śluzak przedsionka



Zaburzenie rytmu serca

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci c.d.



Zator powietrzny



Zator tłuszczowy



Hemodynamiczna



Zaburzenia czynnosci serca



Wrodzone wady serca



Zaburzenia rytmu



Zmniejszenie objętości wyrzutowej serca



Spadek ciśnienia tętniczego krwi



Hipowolemia

Etiologia udarów

niedokrwiennych u dzieci c.d.



Krwotoczna



Uraz głowy



Krwawienie podtwardówkowe



Krwawienie podpajęczynówkowe



Krwawienie śródmózgowe



Krwawienie dokomorowe



Krwawienie występujące samoistne



Malformacje tętniczo-żylne



Pęknięcie tętniaka



Skazy krwotoczne



Hemofilia

Etiologia udarów krwotocznych

u dzieci



Urazy (głowy, tt szyjnych, zespół

dziecka maltretowanego)



Krwawienia samoistne (malformacje

naczyniowe, skazy krwotoczne np.

trobocytopenia, hemofilie)

Etiologia udarów żylnych

u dzieci



Zakażenie bakteryjne w obrebie

twarzy (zatoki, uszy)



Urazy



Odwodnienie (niemowlęta)



Koagulopatie



13-36% przypadków udarów

niedokrwiennych



11% przypadków udarów

krwotocznych

etiopatogeneza zostaje nieustalona

Objawy kliniczne udarów

mózgu



Z zakresu przedniego kręgu unaczynienia

mózgu:



Zaburzenia ruchowe (po stronie przeciwnej do

niedokrwienia):



Niedowład połowiczy, twrazowo-ramienny, niedowład

ręki lub stopy



Zaburzenia czucia:



parestezje lub/i niedoczulica (zakres jak w

niedowładach)



Afazja



Zaburzenia widzenia (po stronie niedokrwienia)

lub połowicze jednoimienne (po stronie

przeciwnej do niedokrwienia)

Objawy kliniczne udarów

mózgu c.d.



Z zakresu tylnego kręgu unaczynienia

mózgu:



Zaburzenia połykania



Ataksja, dysmetria, dyzartria



Osłabienie mięśni twarzy



Zaburzenia równowagi, szum w uszach, zawroty

głowy



Porażenie mięśni gałek ocznych, nierówność

źrenic, ślepota korowa



Chwilowe zaburzenia świadomości, zaburzenia

psychiczne, zaburzenia pamięci



Nagłe upadki (drop attacks)

Objawy kliniczne udarów

mózgu c.d.



Zakrzepica zatoki strzałkowej



Niedowłąd nerwu VI



Zmiany zastoinowe na dnie oczu



Zakrzepica zatoki jamistej



Wytrzeszcz gałki ocznej, obrzęk powiek i

tkanek oczodołu



Niedowłady nerwów III-VI, wylewy do

siatkówki, nastrzyknięcie spojówek

Objawy kliniczne udarów

mózgu c.d.



Udar krwotoczny



Nagły silny ból głowy szczególnie w okolicy

potylicy



Szybko narastające zaburzenia świadomości



Objawy ogniskowego uszkodzenia OUN



Drgawki



Wymioty



Afazja



Objawy oponowe w krwawieniu

podpajęczynówkowym

Badania dodatkowe



Badania neuroobrazowe



Tomografia komputerowa ( angioCT)



Rezonans magnetyczny (angioMR)



Przezczaszkowe przepływy

naczyniowe



Badania kardiologiczne(ECHO, EKG,

Holter)



Badania laboratoryjne

Leczenie



Antyagregacyjne



Neuroprotekcyjne



Przeciwobrzękowe



Postępowanie objawowe (wyrównanie zaburzeń

wodno- elektrolitowych)



Leki przeciwdrgawkowe i przeciwbólowe



Antybiotyki



Leczenie fibrynolityczne ( zakrzepica zatok i żył )



Wczesna rehabilitacja i objęcie opieką

długoterminową przez zespół specjalistów

( rehabilitant,logopeda, psycholog)

Leczenie cd.

Wczesna rehabilitacja i objęcie opieką

długoterminową przez zespół

specjalistów(rehabilitant, logopeda,psycholog)

W każdym przypadku, o ile to

możliwe, konieczne jest leczenie

schorzenia podstawowego

(korekcja

wady serca, leczenie zaburzeń rytmu

serca, profilaktyka

przeciwzakrzepowa według wskazań

itp.).

Następstwa i rokowanie

Następstwa udaru mózgu są bardzo

zróżnicowanie i zależą od:



Rodzaju udaru



Lokalizacji i rozległości uszkodzenia



Wieku dziecka



Choroby podstawowej

Następstwa udarów u dzieci



Zaburzenia ruchowe



Zaburzenia mowy (afazja)



Napady padaczkowe



Opóźnienie rozwoju, pogorszenie

funkcjonowania intelektualnego



Wodogłowie wewnętrzne ( udary krwotoczne)



Zaburzenia zachowania



Trudności szkolne, zaburzenia pamięci,

koncentracji, deficyt uwagi

Rokowanie



Wczesne



śmiertelność



25% udar krwotoczny



5% udar niedokrwienny



Późne



Udar krwotoczny



Odległe skutki kliniczne, łagodniejsze, częściej bez

ubytków



Udar niedokrwienny



2/3 pacjentów prezentuje klinicznie przetrwałe

następstwa

Pacjenci z udarami mózgu hospitalizowani w

Oddziale Neurologii DSK w latach 2004-2009



(7 chłopców i 3 dziewczynki)



TIA 1 chłopiec



Etiologia



Wady serca – 2



Infekcje – 3



Uraz – 2



Naczyniowe – 1

Udar niedokrwienny 10 dzieci



Nieznane - 1

Pacjenci z udarami mózgu hospitalizowani w

Oddziale Neurologii DSK w latach 2004-2009

•

Udar niedokrwienny

–

10dzieci (7 chłopców i 3 dziewczynki)

–

TIA1 chłopiec

Etiologia

Wady serca 2
Infekcje 3
Uraz 2
Naczyniowa1
Nie ustalono 1
Nieznana1

Rokowanie

Pacjenci skierowani do dalszej rehabilitacji 9
Bez ubytków 2 (1uraz,1TIA)

Pacjenci z udarami mózgu hospitalizowani w

Oddziale Neurologii DSK w latach 2004-2009 – c.d.



Udar krwotoczny



16 dzieci (12 dziewcząt i 4 chłopców)



Lokalizacja



Krwawienie wewnątrzmózgowe -14 (2 do

móżdżku)



Krwawienie podtwardówkowe – 2



Etiologia



Uraz – 2



DIC – 1



Malformacje naczyniowe – 9



Nie ustalono – 3



Brak danych – 1

Pacjenci z udarami mózgu hospitalizowani w

Oddziale Neurologii DSK w latach 2004-2009 – c.d.



Leczenie



Operacyjne – 11



Zachowawcze – 5



Rokowanie



Brak ubytków – 7



Skierowani do dalszej rehabilitacji – 6



Brak danych – 2



Zgon – 1

Document Outline