Psychologia Emocji i Motywacji

Psychologia Emocji i Motywacji

Rozdzialik

Rozdzialik

Racjonalność a irracjonalność. Zmysłowość i duchowość. Duchowość – rozum. Zmysłowość 

Racjonalność a irracjonalność. Zmysłowość i duchowość. Duchowość – rozum. Zmysłowość 

– irracjonalność (uczucia nie mieściły się w duchowości, bo są zbyt animalne). Trzeba więc 

– irracjonalność (uczucia nie mieściły się w duchowości, bo są zbyt animalne). Trzeba więc 

panować nad uczuciami (zwłaszcza negatywnymi) i eksponować rozumność jako swoje 

panować nad uczuciami (zwłaszcza negatywnymi) i eksponować rozumność jako swoje 

człowieczeństwo. Uczucia jako siła destrukcyjna. Potrzebna jest równowaga (harmonia 

człowieczeństwo. Uczucia jako siła destrukcyjna. Potrzebna jest równowaga (harmonia 

wewn).

wewn).

Tomasz z Akwinu określał miłość duchową jako coś wspaniałego w przeciwieństwie do 

Tomasz z Akwinu określał miłość duchową jako coś wspaniałego w przeciwieństwie do 

miłośći zmysłowej. Wg Spinozy miłość wykazuje szczególne pokrewieństwo z rozumem. 

miłośći zmysłowej. Wg Spinozy miłość wykazuje szczególne pokrewieństwo z rozumem. 

Stoicy wyróżnili trzy rodzaje zadowolenia: radość przezorność i wolę (charakter rozumny) w 

Stoicy wyróżnili trzy rodzaje zadowolenia: radość przezorność i wolę (charakter rozumny) w 

przeciwieństwie do bezrozumnych namiętności. 

przeciwieństwie do bezrozumnych namiętności. 

W koncepcjach redukcjonistycznych również był widoczny irracjonalizm emocji. Sądzono, że 

W koncepcjach redukcjonistycznych również był widoczny irracjonalizm emocji. Sądzono, że 

życie emocjonalne sprowadza się ostatecznie do elementarnych odczuć przyjemności i 

życie emocjonalne sprowadza się ostatecznie do elementarnych odczuć przyjemności i 

przykrości. Hume też podkreślał ich rolę. Kant mówił, że ograniczenia umysłu 

przykrości. Hume też podkreślał ich rolę. Kant mówił, że ograniczenia umysłu 

spowodowane są przez afekt. Miłość pomaga w twórczości. 

spowodowane są przez afekt. Miłość pomaga w twórczości. 

Pascal jednak mówił, że serce jest kluczem do pewnych prawd, niewidocznych dla rozumu. 

Pascal jednak mówił, że serce jest kluczem do pewnych prawd, niewidocznych dla rozumu. 

O irracjonalności uczuć świadczy ich ślepota, nie wykazuje teleologicznego zorientowania, 

O irracjonalności uczuć świadczy ich ślepota, nie wykazuje teleologicznego zorientowania, 

nie mają też żadnego porządku.

nie mają też żadnego porządku.

Zresztą dopiero w XVIII zaczęto dostrzegać wyraźną odrębność emocjonalności. 

Zresztą dopiero w XVIII zaczęto dostrzegać wyraźną odrębność emocjonalności. 

Miłość wyprzedza poznanie, umożliwiając rozumowi rozszerzenie możliwości.Miłość ma 

Miłość wyprzedza poznanie, umożliwiając rozumowi rozszerzenie możliwości.Miłość ma 

sens poznawczy, są też rozmaitymi oznakami. Irracjonalność pojawia się także wtedy, gdy 

sens poznawczy, są też rozmaitymi oznakami. Irracjonalność pojawia się także wtedy, gdy 

z jakichś względów przestaje się kultywować aktowo formy emocjonalności na rzecz 

z jakichś względów przestaje się kultywować aktowo formy emocjonalności na rzecz 

doznawania stanów emocjonalnych, zwłaszcza umysłowych, gdy więc pasywność bierze 

doznawania stanów emocjonalnych, zwłaszcza umysłowych, gdy więc pasywność bierze 

górę nad aktywnością. 

górę nad aktywnością. 

Adam Wegrzecki – „O irracjonalnosci 

Adam Wegrzecki – „O irracjonalnosci 

uczuc”

uczuc”

Psychologia Emocji i Motywacji

Psychologia Emocji i Motywacji

Rozdzialik

Rozdzialik

Autor ostatecznie dochodzi do wniosku, że pogląd o irracjonalności uczuć jest nieuzasadniony, 

Autor ostatecznie dochodzi do wniosku, że pogląd o irracjonalności uczuć jest nieuzasadniony, 

fałszywy. W owej charakterestycy uczucia jawią się jako sfera wielorakiego sensu. Ostatecznie 

fałszywy. W owej charakterestycy uczucia jawią się jako sfera wielorakiego sensu. Ostatecznie 

stwierdza, że nie wydaje się by rygorystyczna kontrola iczuć mogła przynieść inny rezultat niż 

stwierdza, że nie wydaje się by rygorystyczna kontrola iczuć mogła przynieść inny rezultat niż 

irracjonalność. Człowiek poszerza swoje człowieczeństwo przez uczucia.  Mówi o tych wcześniejszych 

irracjonalność. Człowiek poszerza swoje człowieczeństwo przez uczucia.  Mówi o tych wcześniejszych 

poglądach jako o reliktach. Irracjonalność pojawia się też wtedy, gdy pasywność bierze górę nad 

poglądach jako o reliktach. Irracjonalność pojawia się też wtedy, gdy pasywność bierze górę nad 

aktywnością. 

aktywnością. 

Nienawiść niszczy człowieka, buduje porządek osadzający się na destrukcji człowieka. 

Nienawiść niszczy człowieka, buduje porządek osadzający się na destrukcji człowieka. 

Jeśli dojdzie do irracjonalizacji uczuć to nie jest to irracjonalność pierwotna, konstytutywna, lecz 

Jeśli dojdzie do irracjonalizacji uczuć to nie jest to irracjonalność pierwotna, konstytutywna, lecz 

irracjonalność nabyta i można ją usunąć…

irracjonalność nabyta i można ją usunąć…

Irracjonalność wtórną możemy zwalczyć przez powrót do ładu serca. Zrozumienia emocji i 

Irracjonalność wtórną możemy zwalczyć przez powrót do ładu serca. Zrozumienia emocji i 

wykorzystywania ich poz siły.

wykorzystywania ich poz siły.

Adam Wegrzecki – „O irracjonalnosci 

Adam Wegrzecki – „O irracjonalnosci 

uczuc”

uczuc”