ZAPRAWY

 

 

ZAPRAWA BUDOWLANA

Mieszanina spoiwa lub lepiszczy, 
kruszywa drobnego, cieczy zarobowej, 
domieszek i dodatków poprawiających 
właściwości zaprawy świeżej lub 
dojrzałej.

Można wyróżnić:
• zaprawy budowlane zwykłe
• zaprawy budowlane specjalne

 

 

ZAPRAWY BUDOWLANE 

ZWYKŁE

SPOIWO
• cement, wapno, gips, glina
CIECZ ZAROBOWA
• woda
KRUSZYWO
• piasek
DOMIESZKI I DODATKI
• np. poprawiające urabialność, 

konsystencję, opóźniające wiązanie 

itp.

 

 

PODZIAŁ ZAPRAW 

ZWYKŁYCH ZE WZGLĘDU NA 

RODZAJ SPOIWA

• zaprawy cementowe (c)
• zaprawy wapienne (w)
• zaprawy gipsowe (g)
• zaprawy cementowo-wapienne (cw)
• zaprawy gipsowo-wapienne (gw)
• zaprawy gliniane (gl)
• zaprawy cementowo-gliniane (cgl)

 

 

ZASTOSOWANIE ZAPRAW 

BUDOWLANYCH ZWYKŁYCH

MUROWANIE FUNDAMENTÓW
• bez ograniczeń – c
• w gruntach podmokłych – cgl
• w gruntach suchych budynków 

jednokondygnacyjnych mieszkalnych 
lub gospodarczych oraz 
prowizorycznych – w, cw

 

 

ZASTOSOWANIE ZAPRAW 

BUDOWLANYCH ZWYKŁYCH

MUROWANIE ŚCIAN BUDYNKÓW
• bez ograniczeń – c
• w pomieszczeniach o wilgotności ≥60%, 

mury narażone na wstrząsy, mury w gruntach 
nasyconych wodą – cw

• ściany z przewodami dymowymi – cgl
• ściany nadziemne nośne do 2 kondygnacji – 

cw

• ściany wypełniające, nośne do 1 kondygnacji, 

ściany w budynkach prowizorycznych - w

 

 

ZASTOSOWANIE ZAPRAW 

BUDOWLANYCH ZWYKŁYCH

MUROWANIE FILARÓW NOŚNYCH 

ORAZ MURÓW, ŁUKÓW I 
SKLEPIEŃ NARAŻONYCH NA 
OBCIĄŻENIA

• c, cw, cgl
MUROWANIE SKLEPIEŃ 

CIEŃKOŚCIENNYCH

• c

 

 

ZASTOSOWANIE ZAPRAW 

BUDOWLANYCH ZWYKŁYCH

WYKONYWANIE POSADZEK
• podłoża pod posadzki – c
• warstwa wyrównawcza pod posadzki 

– c

 

 

ZASTOSOWANIE ZAPRAW 

BUDOWLANYCH ZWYKŁYCH

TYNKI
• obrzutka pod tynki: zewnętrzne – c, 

cw; wewnętrzne – c, cw, w, g, gw, cgl

• narzut tynków: zewnętrznych – c, cw; 

wewnętrznych – w, g, cw

• warstwa wierzchnia tynków: 

zewnętrznych – c, cw, cgl; 
wewnętrznych - c, cw, w, g, gw, cgl

• tynki pocienione, gładzie – g, gw

 

 

BADANIA CECH ZAPRAW:

KONSYSTENCJA

 

 

BADANIA CECH ZAPRAW:

PLASTYCZNOŚĆ

 

 

BADANIA CECH ZAPRAW:

Czas zachowania 

właściwości roboczych

Określenie czasu, po którym zaprawa 

zgęstnieje na tyle, że:

• konsystencja mierzona metodą 

stożka zmniejszy się o 3 cm

•plastyczność mierzona metodą 

stolika wstrząsowego zmniejszy się o 
4 cm

 

 

CECHY 

WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

ZAPRAW:

Zaprawy tynkarskie

Kategorie wytrzymałościowe zapraw wg
PN-EN 988-1:2003
•Kategoria CS I (0,4 – 2,5 MPa)
•Kategoria CS II (1,5 – 5,0 MPa)
•Kategoria CS III (3,5 – 7,5 MPa)
•Kategoria CS IV (≥ 6 MPa)

 

 

CECHY 

WYTRZYMAŁOŚCIOWE 

ZAPRAW:

Zaprawy murarskie

Klasy wytrzymałościowe zapraw wg
PN-EN 988-2:2005
• Klasa M1 (1 MPa)
• Klasa M2,5 (2,5 MPa)
• Klasa M5 (5 MPa)
• Klasa M10 (10 MPa)
• Klasa M15 (15 MPa)
• Klasa M20 (20 MPa)
• Klasa Md (≥ 25 MPa)

 

 

USTALANIE SKŁADU 

ZAPRAW CEMENTOWYCH

Wytrzymałość zaprawy cementowej

f

z

 – wytrzymałość zaprawy MPa

f

c

 – wytrzymałość cementu MPa

n – stosunek objętościowy piasku do 

cementu (p/c)

MPa

n

f

f

c

z

4

,

0

05

,

0

1













 



 

 

USTALANIE SKŁADU 

ZAPRAW CEMENTOWYCH

Stosunek objętościowy piasku do 

cementu

p – objętość piasku w 1m

3

 zaprawy

c – objętość cementu w 1m

3

 zaprawy

4

,

0

05

,

0









c

z

c

f

f

f

c

p

n

 

 

USTALANIE SKŁADU 

ZAPRAW CEMENTOWYCH

ZAŁOŻENIE:
W 1m

3

 zaprawy znajduje się 1m

3

 luźno 

usypanego piasku.

OBJĘTOŚĆ CEMENTU:

c

c

z

f

f

f

n

c

4

,

0

5

,

0

1









 

 

USTALANIE SKŁADU 

ZAPRAW CEMENTOWYCH

W celu poprawy urabialności do zaprawy 

cementowej można dodać ciasta 

wapiennego (konsystencja 12cm) lub 

zawiesiny glinianej (konsystencja 

15cm)

OBJĘTOŚĆ DODATKU:

c – obliczona wcześniej masa cementu 

[kg], gęstość cementu luźno 

usypanego 1200 kg/m

3





]

[dm

      

002

,

0

1

170

3

c

D





 

 

ORIENTACYJNE SKŁADY 

ZAPRAW CEMENTOWYCH

 

 

ORIENTACYJNE SKŁADY 

ZAPRAW WAPIENNYCH

 

 

ORIENTACYJNE SKŁADY 

ZAPRAW 

CEMENTOWO-WAPIENNYCH

 

 

ORIENTACYJNE SKŁADY 

ZAPRAW GIPSOWYCH ORAZ 

GIPSOWO-WAPIENNYCH

 

 

ZAPRAWY SPECJALNE, 

MODYFIKOWANE

ZAPRAWY SUCHE
• spoiwo – cement, wapno, gips
• wypełniacz – drobne kruszywo mineralne
• dodatki i domieszki chemiczne 

(plastyfikujące, napowietrzające, 

regulujące czas wiązania, barwiące itp.)

ZAPRAWY UPŁYNNIONE
• spoiwo – dyspersje żywic syntetycznych 

(np. akrylowych)

• wypełniacz
• dodatki i domieszki

 

 

ZAPRAWY SPECJALNE, 

PRZEZNACZENIE

• zaprawy elewacyjne i ścienne (zwykłe, 

pocienione, ciepłochronne)

• zaprawy posadzkowe
• zaprawy pocienione (kleje do płytek, 

płyt izolacyjnych)

• zaprawy do rekonstrukcji i napraw 

elementów betonowych i ceramicznych

• zaprawy chemoodporne (ścienne i 

posadzkowe)

• zaprawy iniekcyjne