Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
2
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
włókna S (slow twitch – wolno
włókna S (slow twitch – wolno
kurczące się, czerwone – duża
kurczące się, czerwone – duża
zawartość mioglobiny)
zawartość mioglobiny)
włókna F (fast twitch – szybko
włókna F (fast twitch – szybko
kurczące się, białe – mało mioglobiny)
kurczące się, białe – mało mioglobiny)
FR (fast resistant – odporne na
FR (fast resistant – odporne na
zmęczenie)
zmęczenie)
FF (fast fatigable – męczące się)
FF (fast fatigable – męczące się)
3
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
Włókna S – przeważają w mięśniach
Włókna S – przeważają w mięśniach
tonicznych (posturalnych) o funkcji
tonicznych (posturalnych) o funkcji
statycznej (postawnej)
statycznej (postawnej)
Tułów:
Tułów:
Mm. interspinales, intertransversarii,
Mm. interspinales, intertransversarii,
m. trapezius pars superior, levator
m. trapezius pars superior, levator
scapulae, sternocleidomastoideus,
scapulae, sternocleidomastoideus,
longissimus dorsi, quadratus lumborum.
longissimus dorsi, quadratus lumborum.
4
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
Włókna S – przeważają w mięśniach
Włókna S – przeważają w mięśniach
tonicznych (posturalnych) o funkcji
tonicznych (posturalnych) o funkcji
statycznej (postawnej)
statycznej (postawnej)
Kończyny i obręcze:
Kończyny i obręcze:
Mm. biceps brachii, iliopsoas, rectus femoris,
Mm. biceps brachii, iliopsoas, rectus femoris,
tensor fasciae latae, biceps femoris,
tensor fasciae latae, biceps femoris,
semitendinosus, semimembranosus, adductor
semitendinosus, semimembranosus, adductor
longus, adductor magnus, adductor brevis,
longus, adductor magnus, adductor brevis,
gracilis, piriformis, gastrocnemius, soleus
gracilis, piriformis, gastrocnemius, soleus
5
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
Włókna F– przeważają w mięśniach
Włókna F– przeważają w mięśniach
fazowych (ruchowych) o funkcji
fazowych (ruchowych) o funkcji
dynamicznej (ruchowej)
dynamicznej (ruchowej)
Tułów :
Tułów :
Mm. rectus abdominis, obliqus abdominis
Mm. rectus abdominis, obliqus abdominis
externus et internus, serratus anterior,
externus et internus, serratus anterior,
trapezius pars medius et inferior,
trapezius pars medius et inferior,
rhomboideus, semispinalis, pectoralis major
rhomboideus, semispinalis, pectoralis major
pars abdominalis, erector spine pars
pars abdominalis, erector spine pars
thoracalis
thoracalis
6
Rodzaje włókien
Rodzaje włókien
mięśniowych
mięśniowych
Włókna F– przeważają w mięśniach
Włókna F– przeważają w mięśniach
fazowych (ruchowych) o funkcji
fazowych (ruchowych) o funkcji
dynamicznej (ruchowej)
dynamicznej (ruchowej)
Kończyny i obręcze:
Kończyny i obręcze:
Mm. triceps brachii, gluteus maximus,
Mm. triceps brachii, gluteus maximus,
gluteus medius, gluteus minimus,
gluteus medius, gluteus minimus,
quadriceps femoris – vastus medialis et
quadriceps femoris – vastus medialis et
lateralis, tibialis anterior, peroneus
lateralis, tibialis anterior, peroneus
longus, peroneus brevis
longus, peroneus brevis
7
Włókna wolno kurczące
Włókna wolno kurczące
się (S)
się (S)
metabolizm – tlenowy
metabolizm – tlenowy
liczba włókien w jednostce motorycznej –
liczba włókien w jednostce motorycznej –
mała (10-180)
mała (10-180)
liczba miofibryli we włóknie – mała
liczba miofibryli we włóknie – mała
kapilaryzacja - duża
kapilaryzacja - duża
zawartość glikogenu – mała
zawartość glikogenu – mała
czas skurczu i rozkurczu – długi
czas skurczu i rozkurczu – długi
siła skurczu – mała
siła skurczu – mała
wzmocnienie siły – brak
wzmocnienie siły – brak
odporność na zmęczenie – bardzo duża
odporność na zmęczenie – bardzo duża
8
Włókna szybko kurczące
Włókna szybko kurczące
się, odporne na zmęczenie
się, odporne na zmęczenie
(FR)
(FR)
metabolizm – tlenowy i beztlenowy
metabolizm – tlenowy i beztlenowy
liczba włókien w jednostce motorycznej –
liczba włókien w jednostce motorycznej –
duża (300-800)
duża (300-800)
liczba miofibryli we włóknie – średnia
liczba miofibryli we włóknie – średnia
kapilaryzacja – wysoka (lecz mniejsza niż w
kapilaryzacja – wysoka (lecz mniejsza niż w
S)
S)
zawartość glikogenu – duża
zawartość glikogenu – duża
czas skurczu i rozkurczu – krótki
czas skurczu i rozkurczu – krótki
siła skurczu – średnia
siła skurczu – średnia
wzmocnienie siły – obecne
wzmocnienie siły – obecne
odporność na zmęczenie – duża
odporność na zmęczenie – duża
9
Włókna szybko kurczące
Włókna szybko kurczące
się, podatne na zmęczenie
się, podatne na zmęczenie
(FF)
(FF)
metabolizm – beztlenowy
metabolizm – beztlenowy
liczba włókien w jednostce motorycznej –
liczba włókien w jednostce motorycznej –
duża (300-800)
duża (300-800)
liczba miofibryli we włóknie – duża
liczba miofibryli we włóknie – duża
kapilaryzacja – niska
kapilaryzacja – niska
zawartość glikogenu – duża
zawartość glikogenu – duża
czas skurczu i rozkurczu – krótki
czas skurczu i rozkurczu – krótki
siła skurczu – duża
siła skurczu – duża
wzmocnienie siły – obecne
wzmocnienie siły – obecne
odporność na zmęczenie – mała
odporność na zmęczenie – mała
10
Różnice między włóknami S
Różnice między włóknami S
i F
i F
Cecha
Cecha
Włókna S
Włókna S
Włókna F
Włókna F
Funkcja
Funkcja
Toniczna
Toniczna
Fazowa
Fazowa
Męczliwość
Męczliwość
Powolna
Powolna
Szybka
Szybka
Pobudliwość
Pobudliwość
Wolna
Wolna
Szybka
Szybka
Kolor
Kolor
Czerwony
Czerwony
Biały, różowy
Biały, różowy
Ilość włókienek
Ilość włókienek
mięśniowych
mięśniowych
Znaczna
Znaczna
Umiarkowana
Umiarkowana
Unerwienie
Unerwienie
Motoneurony
Motoneurony
α
α
2
2
Motoneurony
Motoneurony
α
α
1
1
Zaburzenie
Zaburzenie
funkcji
funkcji
Skrócenie
Skrócenie
Osłabienie
Osłabienie
11
Rekrutacja jednostek
Rekrutacja jednostek
motorycznych
motorycznych
motoneurony odpowiedzialne za
motoneurony odpowiedzialne za
pobudzenie określonego rodzaju włókien
pobudzenie określonego rodzaju włókien
(S, FR lub FF) mają różną pobudliwość
(S, FR lub FF) mają różną pobudliwość
(tzn. w czasie wykonywania ruchów
(tzn. w czasie wykonywania ruchów
dowolnych możemy je pobudzić do
dowolnych możemy je pobudzić do
działania łatwo lub z trudem):
działania łatwo lub z trudem):
włókna S – łatwo pobudzić je do skurczu
włókna S – łatwo pobudzić je do skurczu
włókna FR – znacznie trudniej
włókna FR – znacznie trudniej
włókna FF – bardzo trudno
włókna FF – bardzo trudno
12
Rekrutacja jednostek
Rekrutacja jednostek
motorycznych
motorycznych
niewielki wysiłek (stanie, spacer,
niewielki wysiłek (stanie, spacer,
ćwiczenia czynne) – kurczą się głównie
ćwiczenia czynne) – kurczą się głównie
włókna S
włókna S
średni wysiłek (wolny bieg, ćwiczenia
średni wysiłek (wolny bieg, ćwiczenia
oporowe) – dochodzi skurcz włókien FR
oporowe) – dochodzi skurcz włókien FR
duży wysiłek (szybki bieg, podniesienie
duży wysiłek (szybki bieg, podniesienie
ciężaru) – dochodzi skurcz włókien FF
ciężaru) – dochodzi skurcz włókien FF
(nie może trwać długo)
(nie może trwać długo)
13
Procentowy udział włókien
Procentowy udział włókien
w mięśniach
w mięśniach
liczba włókien danego rodzaju (S, FR
liczba włókien danego rodzaju (S, FR
lub FF)
lub FF)
w mięśniach jest uwarunkowana
w mięśniach jest uwarunkowana
genetycznie
genetycznie
osoby posiadające znaczną przewagę
osoby posiadające znaczną przewagę
włókien S
włókien S
w mięśniach (np. 95%) mają większy
w mięśniach (np. 95%) mają większy
„talent” do dyscyplin
„talent” do dyscyplin
wytrzymałościowych (np. maraton)
wytrzymałościowych (np. maraton)
14
Procentowy udział włókien
Procentowy udział włókien
w mięśniach
w mięśniach
osoby mające przewagę włókien F (np.
osoby mające przewagę włókien F (np.
75%) mają większy „talent” do
75%) mają większy „talent” do
dyscyplin siłowych (np. biegi
dyscyplin siłowych (np. biegi
sprinterskie)
sprinterskie)
duży udział określonego rodzaju
duży udział określonego rodzaju
włókien w mięśniach nie daje jednak
włókien w mięśniach nie daje jednak
żadnej gwarancji sukcesów sportowych
żadnej gwarancji sukcesów sportowych
osoby „przeciętne” mają po ok. 50%
osoby „przeciętne” mają po ok. 50%
włókien S i F
włókien S i F
Podstawowe przemiany
Podstawowe przemiany
biochemiczne w czasie
biochemiczne w czasie
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
16
16
ATP - adenozynotrójfosforan
ATP - adenozynotrójfosforan
uniwersalny nośnik energii
uniwersalny nośnik energii
niezbędny do wszystkich przemian
niezbędny do wszystkich przemian
biochemicznych w organizmie
biochemicznych w organizmie
17
17
Podział procesów
Podział procesów
biochemicznych związanych z
biochemicznych związanych z
pozyskiwaniem energii:
pozyskiwaniem energii:
przemiany beztlenowe (anaerobowe)
przemiany beztlenowe (anaerobowe)
–
tzw. „natychmiastowe” źródła energii
tzw. „natychmiastowe” źródła energii
–
glikoliza beztlenowa
glikoliza beztlenowa
przemiany tlenowe (aerobowe)
przemiany tlenowe (aerobowe)
18
18
„
„
Natychmiastowe” źródła
Natychmiastowe” źródła
energii
energii
„
„
Natychmiastowe” źródła energii to te,
Natychmiastowe” źródła energii to te,
które są dostępne natychmiast po
które są dostępne natychmiast po
rozpoczęciu wysiłku (lub inaczej –
rozpoczęciu wysiłku (lub inaczej –
dzięki którym możliwe jest
dzięki którym możliwe jest
natychmiastowe rozpoczęcie skurczu
natychmiastowe rozpoczęcie skurczu
mięśnia). Uzyskanie energii
mięśnia). Uzyskanie energii
z innych (dalej przedstawionych)
z innych (dalej przedstawionych)
źródeł wymaga czasu.
źródeł wymaga czasu.
19
19
„
„
Natychmiastowe” źródła
Natychmiastowe” źródła
energii
energii
wcześniej nagromadzone w komórce
wcześniej nagromadzone w komórce
cząsteczki ATP (wystarczają zaledwie na ok.
cząsteczki ATP (wystarczają zaledwie na ok.
½ sekundy pracy mięśni)
½ sekundy pracy mięśni)
oraz
oraz
cząsteczki fosforanu kreatyny (po rozłożeniu
cząsteczki fosforanu kreatyny (po rozłożeniu
na kreatynę fosforan kreatyny odnawia 1
na kreatynę fosforan kreatyny odnawia 1
cząsteczkę ATP; zapasy fosforanu kreatyny w
cząsteczkę ATP; zapasy fosforanu kreatyny w
komórce wystarczają na ok. 60 sekund
komórce wystarczają na ok. 60 sekund
wysiłku).
wysiłku).
fosforan kreatyny (+ ADP)
fosforan kreatyny (+ ADP)
kreatyna + ATP
kreatyna + ATP
Glikoliza beztlenowa
Glikoliza beztlenowa
glukoza
glukoza
glikoliza
glikoliza
Kwas pirogronowy + H
Kwas pirogronowy + H
fermentacja
fermentacja
Kwas mlekowy
Kwas mlekowy
Zmęczenie mięśni
Zmęczenie mięśni
Ból mięśni
Ból mięśni
Rzadko – bolesny kurcz mięśni
Rzadko – bolesny kurcz mięśni
Proces szybki, lecz wydajny tylko przez 1-3 minuty
Proces szybki, lecz wydajny tylko przez 1-3 minuty
Przemiany tlenowe
Przemiany tlenowe
ADP
ADP
ATP (małe ilości)
ATP (małe ilości)
22
22
Cechy wysiłku beztlenowego
Cechy wysiłku beztlenowego
duża intensywność
duża intensywność
krótki czas trwania (kilka minut)
krótki czas trwania (kilka minut)
powoduje powstawanie dużej ilości kwasu
powoduje powstawanie dużej ilości kwasu
mlekowego, który ogranicza czas trwania
mlekowego, który ogranicza czas trwania
wysiłku (nagromadzone mleczany wywołują
wysiłku (nagromadzone mleczany wywołują
zmęczenie i ból mięśni)
zmęczenie i ból mięśni)
źródło energii - przemiany
źródło energii - przemiany
„natychmiastowe” (wcześniej zgromadzone
„natychmiastowe” (wcześniej zgromadzone
ATP oraz fosfokreatyna), glikoliza
ATP oraz fosfokreatyna), glikoliza
beztlenowa (produkcja ATP z glukozy)
beztlenowa (produkcja ATP z glukozy)
Przemiany tlenowe
Przemiany tlenowe
Glukoza, tłuszcze, białka
Glukoza, tłuszcze, białka
Spalanie
Spalanie
w tlenie
w tlenie
CO
CO
2
2
+ H
+ H
2
2
O
O
Proces powolny, bardzo wydajny,
Proces powolny, bardzo wydajny,
odgrywa rolę w każdym wysiłku
odgrywa rolę w każdym wysiłku
trwającym > 3 minut
trwającym > 3 minut
ADP
ADP
ATP (duże ilości)
ATP (duże ilości)
(hemoglobina krwi,
(hemoglobina krwi,
mioglobina komórek
mioglobina komórek
mięśniowych)
mięśniowych)
O
O
2
2
24
24
Źródła tlenu dla komórek
Źródła tlenu dla komórek
mięśniowych
mięśniowych
tlen związany z hemoglobiną krwinek
tlen związany z hemoglobiną krwinek
czerwonych (główne źródło)
czerwonych (główne źródło)
tlen związany z mioglobiną mięśni
tlen związany z mioglobiną mięśni
(źródło istotne jedynie na początku
(źródło istotne jedynie na początku
wysiłku)
wysiłku)
25
25
Cechy wysiłku tlenowego
Cechy wysiłku tlenowego
mała/średnia intensywność (jeśli duża –
mała/średnia intensywność (jeśli duża –
dominują przemiany beztlenowe!)
dominują przemiany beztlenowe!)
możliwy długi czas trwania (w zależności
możliwy długi czas trwania (w zależności
od intensywności – od kilku minut do
od intensywności – od kilku minut do
kilkunastu godzin)
kilkunastu godzin)
powoduje powstawanie niewielkiej ilości
powoduje powstawanie niewielkiej ilości
kwasu mlekowego, który może być
kwasu mlekowego, który może być
usunięty przez krążącą krew (nie powoduje
usunięty przez krążącą krew (nie powoduje
szybkiego zmęczenia i bólu mięśni)
szybkiego zmęczenia i bólu mięśni)
26
26
Każdemu wysiłkowi
Każdemu wysiłkowi
beztlenowemu towarzyszy
beztlenowemu towarzyszy
tlenowy i odwrotnie!
tlenowy i odwrotnie!
Wysiłki dynamiczne
Wysiłki dynamiczne
28
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(dynamicznego)
(dynamicznego)
Układ krążenia – 1:
Układ krążenia – 1:
wzrost częstości skurczów serca
wzrost częstości skurczów serca
(HR
(HR
– heart rate) = wzrost częstości tętna
– heart rate) = wzrost częstości tętna
– do tętna maksymalnego (220 –
– do tętna maksymalnego (220 –
wiek
wiek
±
±
15)
15)
wzrost objętości wyrzutowej serca
wzrost objętości wyrzutowej serca
(SV – stroke volume) – z 70 ml do ok.
(SV – stroke volume) – z 70 ml do ok.
120 ml
120 ml
29
intensywność wysiłku (W)
pobór tlenu
VO
2
l/min.
VO
2
maks.
wysiłek maks.
Pobór tlenu
30
intensywność wysiłku (W)
HR
wysiłek maks.
HR
tętno maksymalne
31
intensywność wysiłku (W)
HR
wysiłek maks.
SV
tętno maksymalne
SV (ml)
32
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(dynamicznego)
(dynamicznego)
Układ krążenia – 2:
Układ krążenia – 2:
wzrost pojemności minutowej
wzrost pojemności minutowej
= HR x
= HR x
SV
SV
wzrost ciśnienia skurczowego
wzrost ciśnienia skurczowego
– z ok.
– z ok.
120 mmHg do ok. 200 mmHg
120 mmHg do ok. 200 mmHg
ciśnienie rozkurczowe – bez zmian
ciśnienie rozkurczowe – bez zmian
lub nieznacznie rośnie!
lub nieznacznie rośnie!
33
intensywność wysiłku (W)
HR
wysiłek maks.
Pojemność minutowa
tętno maksymalne
pojemność
minutowa (l/min.)
34
intensywność wysiłku (W)
HR
wysiłek maks.
RR skurczowe i rozkurczowe
tętno maksymalne
RR skurczowe (mmHg)
RR rozkurczowe (mmHg)
35
intensywność wysiłku (W)
pobór tlenu
stężenie mleczanów we
krwi włośniczkowej
VO
2
l/min.
VO
2
maks.
wysiłek maks.
próg
mleczanowy
ok. 70%
ok. 70%
wysiłku maks.
wysiłku maks.
Stężenie kwasu mlekowego
36
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(dynamicznego)
(dynamicznego)
Układ oddechowy:
Układ oddechowy:
wzrost wentylacji minutowej
wzrost wentylacji minutowej
(objętość
(objętość
oddechowa x częstość oddychania) – z 8
oddechowa x częstość oddychania) – z 8
l/min. do 60-120 l/min.
l/min. do 60-120 l/min.
wzrost poboru tlenu
wzrost poboru tlenu
– od 0,25 l/min. do
– od 0,25 l/min. do
6 l/min.
6 l/min.
wzrost wydalania CO
wzrost wydalania CO
2
2
– do 7 l/min.
– do 7 l/min.
(nieadekwatnie duży do spalania tlenu!)
(nieadekwatnie duży do spalania tlenu!)
37
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(dynamicznego)
(dynamicznego)
Skład krwi:
Skład krwi:
wzrost hematokrytu
wzrost hematokrytu
(wynik
(wynik
odwodnienia i wzrostu ciśnienia w
odwodnienia i wzrostu ciśnienia w
kapilarach - „ucieczka” osocza do
kapilarach - „ucieczka” osocza do
płynu śródkomórkowego mięśni)
płynu śródkomórkowego mięśni)
wzrost liczby krwinek białych
wzrost liczby krwinek białych
(utrzymuje się kilkadziesiąt minut po
(utrzymuje się kilkadziesiąt minut po
wysiłku)
wysiłku)
38
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(dynamicznego)
(dynamicznego)
pH krwi:
pH krwi:
spada (w czasie wysiłków
spada (w czasie wysiłków
ponadprogowych) z 7,4 (LT) do 7,1
ponadprogowych) z 7,4 (LT) do 7,1
(wysiłek maksymalny)
(wysiłek maksymalny)
wynik gromadzenia się kwasu mlekowego
wynik gromadzenia się kwasu mlekowego
w wyniku buforowania (wyrównywania
w wyniku buforowania (wyrównywania
pH) - dochodzi do hiperwentylacji (zbyt
pH) - dochodzi do hiperwentylacji (zbyt
intensywne oddychanie, nieadekwatne
intensywne oddychanie, nieadekwatne
do potrzeb) i zwiększonego wydalania
do potrzeb) i zwiększonego wydalania
CO
CO
2
2
39
Wysiłek dynamiczny – deficyt
Wysiłek dynamiczny – deficyt
tlenowy
tlenowy
układ krążenia i oddechowy nie są w
układ krążenia i oddechowy nie są w
stanie od początku wysiłku
stanie od początku wysiłku
fizycznego zapewnić odpowiedniej
fizycznego zapewnić odpowiedniej
ilości tlenu do pracujących mięśni
ilości tlenu do pracujących mięśni
(deficyt tlenowy)
(deficyt tlenowy)
dopiero po ok. 3-5 minutach ustala
dopiero po ok. 3-5 minutach ustala
się równowaga czynnościowa (tzw.
się równowaga czynnościowa (tzw.
steady state - tzn. dostarczanie tlenu
steady state - tzn. dostarczanie tlenu
adekwatne do zapotrzebowania)
adekwatne do zapotrzebowania)
40
Wysiłek dynamiczny – deficyt
Wysiłek dynamiczny – deficyt
tlenowy
tlenowy
wtedy też stabilizuje się HR, RR i
wtedy też stabilizuje się HR, RR i
częstość oddychania
częstość oddychania
po wysiłku pobór tlenu jest przez
po wysiłku pobór tlenu jest przez
kilkanaście minut nieco większy niż w
kilkanaście minut nieco większy niż w
spoczynku (dług tlenowy)
spoczynku (dług tlenowy)
41
czas trwania wysiłku (min.)
VO
2
l/min.
wysiłek (np. 10 minut)
0,25
deficyt tlenowy
dług tlenowy
Deficyt i dług tlenowy
Deficyt i dług tlenowy
steady state
42
Deficyt i dług tlenowy
Deficyt i dług tlenowy
deficyt tlenowy – zbyt mały pobór tlenu
deficyt tlenowy – zbyt mały pobór tlenu
na początku wysiłku
na początku wysiłku
dług tlenowy – zbyt duży pobór tlenu
dług tlenowy – zbyt duży pobór tlenu
po zakończeniu wysiłku (spłata „długu”
po zakończeniu wysiłku (spłata „długu”
zaciągniętego na początku wysiłku)
zaciągniętego na początku wysiłku)
43
Wysiłki statyczne
Wysiłki statyczne
44
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(statycznego)
(statycznego)
wzrost HR i RR nieadekwatnie duży
wzrost HR i RR nieadekwatnie duży
(tzn. większy niż to wynika z
(tzn. większy niż to wynika z
intensywności wysiłku i pochłaniania
intensywności wysiłku i pochłaniania
tlenu)
tlenu)
Przyczyny – ucisk na naczynia przez
Przyczyny – ucisk na naczynia przez
kurczące się mięśnie, silne
kurczące się mięśnie, silne
pobudzenie układu współczulnego
pobudzenie układu współczulnego
45
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(statycznego)
(statycznego)
szybkie narastanie zmęczenia
szybkie narastanie zmęczenia
Przyczyny - upośledzony przepływ krwi
Przyczyny - upośledzony przepływ krwi
z powodu ucisku na naczynia,
z powodu ucisku na naczynia,
narastanie stężenia kwasu
narastanie stężenia kwasu
mlekowego i spadek pH w
mlekowego i spadek pH w
pracujących mięśniach
pracujących mięśniach
46
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(statycznego)
(statycznego)
często zatrzymanie oddechu (np.
często zatrzymanie oddechu (np.
podnoszenie ciężarów, walka
podnoszenie ciężarów, walka
zapaśnicza, pchanie samochodu,
zapaśnicza, pchanie samochodu,
ćwiczenia izometryczne)
ćwiczenia izometryczne)
Efekt - pogłębienie niedoboru tlenu, po
Efekt - pogłębienie niedoboru tlenu, po
wysiłku szybki powrót krwi żylnej do
wysiłku szybki powrót krwi żylnej do
płuc
płuc
47
Zmiany w czasie trwania
Zmiany w czasie trwania
wysiłku fizycznego
wysiłku fizycznego
(statycznego)
(statycznego)
większe wartości HR, wentylacji
większe wartości HR, wentylacji
minutowej i poboru tlenu po
minutowej i poboru tlenu po
zakończeniu intensywnego wysiłku
zakończeniu intensywnego wysiłku
statycznego w porównaniu z
statycznego w porównaniu z
wartościami obserwowanymi w
wartościami obserwowanymi w
czasie trwania wysiłku (tzw. objaw
czasie trwania wysiłku (tzw. objaw
Lindharda)
Lindharda)