384r.pne w Stagirze – 322rpne
w Chalkis
AP 20 lat
Nauczyciel Aleksandra
Wielkiego
335 Liceum – perypatetycy
Pisma egzoteryczne i
ezoteryczne
Stanowisko platońskie >> st.
metafizyczne >> st. nauk
empirycznych
1.
Nauki teoretyczne – poszukują
wiedzy dla niej samej:
metafizyka, fizyka, matematyka
2.
Nauki praktyczne – poszukują
wiedzy, by za jej pomocą
osiągnąć doskonałość moralną
3.
Nauki pojetyczne (wytwórcze) –
poszukują wiedzy, by wytworzyć
przedmioty
-
fil. pierwsza, teologia,
-
z podziwu i zdziwienia,
-
zajmuje się:
1.
Przyczynami i pierwszymi zasadami
2.
Bytem jako bytem
3.
Substancją
4.
Bogiem i substancją
ponadzmysłową
Przyczyna formalna: forma/eidos
rzeczy – dusza dla zwierząt, relacje
formalne dla figur geometrycznych,
struktura dla przedmiotów sztuki
Przyczyna materialna: to, z czego
rzecz jest zrobiona – ciało i kości
Przyczyna sprawcza: poruszająca –
rodzic dziecka
Przyczyna celowa: cel rzeczy (dobro)
Ma różne znaczenia
Wszystkie znaczenia mają ściśle określoną
relację do tej samej zasady – substancji
(forma, materia, synolon)
Znaczenia bytu: przypadłość (muzykalny),
byt w sobie samym (substancja, jakość,
ilość, relacja, działanie, doznawanie, czas,
przestrzeń), prawda (logiczny), możność i
akt (entelechia)
Substancje zmysłowe, kt.
powstają i giną
Niezniszczalne substancja
zmysłowe (niebo, planety,
gwiazdy)
Substancje nieruchome, wieczne
i transcendentne (NP.)
Coś złączonego z ciałem,
idealna natura
Trójpodział: wegatatywna
(odżywianie), zmysłowa
(postrzeganie), rozumna
(poznanie) >> rośliny,
zwierzęta, człowiek
Eudajmonizm: najwyższe dobro człowieka
to szczęście
Dla niewolników i bydła: przyjemność i rozkosz
Dla polityków: zaszczyty
Dla niekt.: bogactwo (mylenie środków z celem)
To, co jest możliwe do urzeczywistnienia przez
człowieka – działalność duszy wg. rozumu
Droga środka: cnoty etyczne (męstwo,
umiarkowanie, wspaniałomyślność, duma,
prawdomówność, sprawiedliwość, przyjaźń) i
dianoetyczne (dzięki nauce)
Rozsądek a mądrość
dobre
złe
1 os.
monarchia
tyrania
Gr osób
arystokracja
oligarchia
Większość obywateli politeja
demokracja
Prawa logiczne: sprzeczności,
wyłączonego środka
Sylogizm
Kwadrat logiczny
