Konstruktywność-

 

człowiek 

wewnętrznie zintegrowany , który cieszy 
się życiem, wesoły, tolerancyjny, 
elastyczny, inteligentny, mający 
szczęśliwe dzieciństwo i dorosłe życie. 
Akceptuje fakt starości, przejście na 
emeryturę, przemijanie czasu również  
śmierć.
 Zachowuje zdolność do radości z życia 
codziennego. 
Wspomina stare czasy bez większego żalu 
i oczekuje tego co ma nadejść.
Ma i realizuje swoje cele życiowe.

 

 

Zależność-

 

osoba

 

społecznie 

akceptowana, ale bierna, z małymi 
ambicjami, dobroduszna. 
Ma skłonność do zbytniego optymizmu, 
jest niepraktyczna.
Nie zawsze ma zadowolenie z pracy, 
którą musi wykonywać.
Późno się żeni i jest zdominowany przez 
swoją żonę. Zadowolony że jest na  
emeryturze.
Cieszy się z czasu wolnego.

 

 

Obronność-

 

nadmiernie aktywny 

społecznie i  rodzinnie.
Zawsze z góry wszystko planuje i 
odrzuca pomoc, nadmiernie kontroluje 
swoje emocje, ograniczony 
konwenansami w swoim zachowaniu, 
podejmuje wiele aktywności. 
Boi się starości, odkłada przejście na 
emeryturę, widzi w niej niewiele 
korzyści. 
Po okresie aktywności zawodowej
powinien szukać nowych celów z życiu.

 

 

Wrogość do otoczenia-

 

człowiek taki 

ma skłonność do obwiniania  okoliczności 
i innych ludzi za swoje niepowodzenia. 
Narzekający, agresywny, podejrzliwy, 
często zmienia zajęcia i wykazuje 
niekompetencje w 
wielu sprawach.
Nie widzi nic dobrego w starości, boi się 
śmierci, nie znosi młodzieży.
Angażuje się w pracę chcąc opóźnić 
dzień nadejścia emerytury.

 

 

Wrogość  do siebie-

 

człowiek taki 

jest krytyczny i pogardliwy w 
stosunku do siebie, bez ambicji, ma 
wiele niepowodzeń życiowych, 
był w życiu nieszczęśliwy. Uważa 
siebie za ofiarę różnych zdarzeń 
życiowych.
Akceptuje starość, nie jest niechętny 
młodzieży lecz ma dosyć życia i 
oczekuje ulgi w postaci śmierci

.

Samobójstwo-

 

duży odsetek osób w tym wieku rozstaje się z życiem z 

różnych powodów. Przyczynami są strata osoby najbliższej, samotność, 
ciężka choroba przewlekła, depresja i inne.

 

 

Społeczno- psychologiczne znamiona 

starości.

1. Straty finansowe związane z przejściem na emeryturę.
2. Utrata pozycji- społecznej i zawodowej.
3. Utrata lub ograniczenie kontaktów społecznych,
 towarzyskich.
4. Utrata uporządkowanego i celowego zajęcia.
5. Spadek poczucia własnej wartości i samooceny.
6. Syndrom „pustego gniazda”.

Zapobieganie: 
kontynuowanie lub szukanie nowych zainteresowań
przyjaciół, praca społeczna na rzecz innych ludzi, 
udział w organizowaniu życia towarzyskiego starszych osób 
w swoim środowisku.