SPOSOBY OSZCZĘDZANIA 

ENERGII ELEKTRYCZNEJ 

I CIEPLNEJ – DOMY ZERO-

EMISYJNE

PRZYGOTOWAŁ: 

   

   

Według definicji zaproponowanej 

przez niemiecki Passivhaus Instytut:

   
   

Dom zero-emisyjny (inaczej pasywny) to 

budynek, który dla zapewnienia komfortu 
cieplnego mieszkańców nie zużywa więcej niż 
15kWh energii na 1m

2 

powierzchni.

 

 

Według definicji dr W. Feista:

Dom pasywny jest budynkiem o bardzo niskim 

zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania 

wnętrza 15kWh/(m

2

*rok), 

w którym komfort termiczny zapewniony jest 

przez pasywne źródła ciepła (mieszkańcy, 

urządzenia elektryczne, ciepło słoneczne, ciepło 

odzyskane z wentylacji), tak że budynek nie 

potrzebuje autonomicznego, aktywnego systemu 

ogrzewania. Potrzeby cieplne realizowane są 

przez odzysk ciepła 

i dogrzewanie powietrza wentylującego budynek.

Pierwszy budynek pasywny został wzniesiony w Darmstadt 

Kranichstein 

w 1991r.. Elewacja południowa.

Cechy budynku pasywnego:

• Zwarta, nie rozczłonkowana bryła
• Orientacja większości okien od strony południowej
• Bierne zyski słoneczne pokrywają 40% 
zapotrzebowania na ciepło

• Wentylacja mechaniczna, z odzyskiem ciepła 
(rekuperator)

• Brak konwencjonalnego oddzielnego systemu 
ogrzewania,  
  ogrzewanie realizowane przez nadmuch ciepłego 
powietrza 
  połączony z wentylacją mechaniczną

• Przegrody zewnętrzne szczelne i o dobrych 
parametrach 
  ciepłochronnych

• Opcjonalne pozyskiwanie ciepła z gruntu, powietrze 
zewnętrzne 
  nawiewane do budynku ogrzewane jest wstępnie w 
gruntowym 
  wymienniku ciepła

• Opcjonalne pozyskiwanie i magazynowanie ciepła 
  z promieniowania słonecznego (kolektory słoneczne)

Zasada działania budynku 

pasywnego

Współczynnik przenikania 

ciepła

U [W/(m2•K)]

Określa właściwości ciepłochronne przegrody 

budowlanej 

(np. ściany, okna). Wyraża on ilość ciepła jaka 

przenika przez płaski element budowlany o 

powierzchni 1m2 przy różnicy temperatur 1 K. Im 

współczynnik ten ma mniejszą wartość tym lepsze 

właściwości termoizolacyjne ma przegroda.

Kształtowanie architektury

budynków pasywnych

Obiekt o możliwie zwartej i prostej formie 

ma korzystną proporcję przegród 

zewnętrznych do kubatury, a co za tym 

idzie mniejsze straty cieplne spowodowane 

przenikaniem ciepła przez te przegrody.

Wysunięty okap chroni w lecie okno przed promieniami 

słonecznymi. Natomiast w okresie zimowym gdy słońce jest 

nisko jego promienie swobodnie docierają do wnętrza 

budynku.

Schemat wykorzystania zieleni liściastej do zacienienia budynków w 

okresie letnim.

Przegrody zewnętrzne – 

okna

Dla budynków pasywnych najkorzystniejsze

jest zlokalizowanie większości

okien na ścianach południowych oraz 

ograniczanie

ich liczby na innych elewacjach.

Rozwiązanie takie gwarantuje największe

zyski pochodzące od promieniowania 

słonecznego

.

Okno dla budynków pasywnych o konstrukcji drewnianej z 

profilami aluminiowymi od zewnątrz.

Powłoka niskoemisyjna

Powłoka niskoemisyjna to cienka przeźroczysta warstwa 

pokrywająca szkło, która w sposób selektywny 

przepuszcza promieniowanie cieplne. Pozwala to na 
uzyskanie maksymalnych zysków z promieniowania 

słonecznego przy jednoczesnym ograniczaniu strat 

cieplnych. Powłoka ta przepuszcza wpadające do 

pomieszczenia wysokotemperaturowe promieniowanie 

słoneczne o krótkiej długości fali, stanowiąc 

jednocześnie barierę dla niskotemperaturowego 

promieniowania z wnętrza pomieszczenia o długim 

okresie fali. Dużą zaletą szkła 

z warstwą niskoemisyjną jest wysoka przepuszczalność 

światła.

Współczynnik całkowitej

przepuszczalności energii

promieniowania słonecznego g [%]

Współczynnik ten określa w jakim

stopniu energia pochodząca

od promieniowania słonecznego przenika

przez szybę do wnętrza, w wyniku

bezpośredniej transmisji energii

promieniowania słonecznego

oraz oddawania wtórnej energii

słonecznej zaabsorbowanej przez szkło.

Jest on podawany w procentach [%].

Większa wartość współczynnika oznacza,

że wyższe są zyski energetyczne.

Przegrody zewnętrzne – ściany, 

dach, fundamenty

Na etapie planowania budynku pasywnego należy sprawdzić, 

czy nieprzepuszczalna dla powietrza powłoka zewnętrzna w 

sposób ciągły otacza ogrzewaną kubaturę budynku.

Materiały izolacyjne

Zestawienie materiałów izolacyjnych uwzględniające grubość danego 

materiału niezbędną do uzyskania przegrody budowlanej o 

współczynniku przenikania ciepła na poziomie 0,15 W/(m2*K). Wartość 

taka wymagana jest dla budownictwa pasywnego w przypadku przegród 

zewnętrznych takich jak ściany, dachy czy podłogi na gruncie.

Panel izolacji próżniowej, który zapewnia równie dobre 

właściwości izolacyjne co kilkukrotnie grubsza warstwa wełny 

mineralnej.

Mostek termiczny

Mostek termiczny jest to element przegrody budowlanej o 

znacznie wyższym niż sąsiadujące z nim elementy 

współczynniku przewodzenia ciepła. Na skutek tej cechy, 

przy różnicy temperatur wewnątrz i na zewnątrz dochodzi 

do punktowego wychładzania przegrody. Zjawisko to ma 

bardzo negatywny wpływ na bilans cieplny budynku, 

ponieważ może powodować bardzo duże straty 

energetyczne. Ponadto wychładzanie przegrody może 

doprowadzić do jej zawilgocenia na skutek wykraplania się 

pary wodnej, co 

z kolei może skutkować powstawaniem grzyba lub pleśni, a 

nawet zniszczeniem przegrody.

Schemat obrazujący ucieczkę ciepła poprzez wspornikową płytę 

balkonu. Rozwiązanie takie często  stosowane jest w budynkach 

konwencjonalnych. 

Detal posadowienia budynku pasywnego na ławie 

fundamentowej.

Detal posadowienia budynku pasywnego na płycie 

fundamentowej.

Detal połączenia ściany zewnętrznej z dachem.

Detal osadzenia okna w budynku pasywnym.

Nieszczelna powłoka 

zewnętrzna

budynku

Szczelina o długości 50 cm i szerokości1 mm przy 

temperaturze wewnętrznej20°C i wilgotności 

względnej 50%oraz temperaturze zewnętrznej 0°Ci 

wilgotności względnej 80% w ciągu jednego 

tygodnia może spowodować wykroplenie aż 1,2 l 

wody we wnętrzu przegrody budowlanej. Jest to 

skutkiem

ochładzania się powietrza w miarę

przenikania przez przegrodę.

Przyrząd do wykonywania próby ciśnieniowej.

Jeśli badanie wykaże nieszczelności

w powłoce, ich położenia lokalizowane

są ręcznie przy pomocy urządzenia do 

pomiaru prędkości przepływu powietrza 

(anemometru,

termoanemometru).

Wykrywanie nieszczelności przy pomocy anemometru.

Przykład wadliwie wykonanej instalacji elektrycznej, przez 

którą przedostaje się powietrze.

Dla prawidłowego działania wentylacji niezbędne jest 

zapewnienie ukierunkowanego przepływu powietrza przez 

wszystkie

strefy. Ze względu na komfort użytkowników należy przy 

tym zachować odpowiednią kolejność wentylowania 

pomieszczeń, która uwzględnia potrzeby mieszkańców, 

procesy i czynności jakie dokonywane są w 

poszczególnych typach pomieszczeń.

Schemat przepływu powietrza w budynku pasywnym.

W systemie wentylacji mechanicznej

zasadniczą rolę pełni centrala lub zespół

sprzężonych central wentylacyjnych, 

które są głównym elementem wymuszającym

obieg powietrza w budynku.

Schemat działania prostej centrali wentylacyjnej ze źródłem 

ciepła 

w postaci nagrzewnicy elektrycznej

Schemat działania centrali wentylacyjnej wyposażonej w 

pompę ciepła.

Pompa ciepła

Pompa ciepła jest to rodzaj urządzenia 

energetycznego, znajdującego zastosowanie przy 

pozyskiwaniu odpadowej

 i odnawialnej energii. Energia cieplna pobierana jest

ze źródła o niskiej temperaturze (tzw. dolne źródło), 

a następnie przekazywana do źródła o temperaturze

wyższej (tzw. górne źródło). Jako dolne źródło może 

służyć grunt, woda gruntowa, powietrze, zużyte 

powietrze

wentylacyjne i inne. 

REKUPERATOR

Gruntowy wymiennik ciepła - przekrój

Gruntowy wymiennik ciepła wykonany z kształtek do 

wykonywania instalacji kanalizacyjnych.

Kolektor słoneczny

Kolektor słoneczny jest to urządzenie służące do 

pozyskiwania energii cieplnej z promieniowania 

słonecznego. Następuje w nim przemiana 

promieniowania

słonecznego w ciepło. Promienie słoneczne 

pochłaniane są przez absorber.

Płaskie kolektory słoneczne

Próżniowo – rurowe kolektory słoneczne

Porównanie zapotrzebowania na energię budynku pasywnego, 

niskoenergetycznego i tradycyjnego w rozbiciu na energię do 

poszczególnych celów.

Porównanie strat ciepła w budynku pasywnym w 

zestawieniu 

z budynkiem tradycyjnym.

Materiały:

http://termodom.pl/inne/dom_pasywny

http://www.budynkipasywne.pl/

http://pl.wikipedia.org/wiki/Dom_pasywny

http://www.ekoportal.eu/Artykuly/Budownictwo_pasywne.html

http://gazetadom.pl/Ladny-Dom/1,61608,2557695.html?
as=1&ias=3&startsz=x