background image

JAK MALOWAĆ I ROZWIJAĆ 

KREATYWNOŚĆ? 

DR Agnieszka Kulik-Jęsiek

papwww.likely

.pl

background image

Spis treści

1) Dlaczego wybrałam taką metodę malowania 10 
palcami? 
2) Geneza metody; 
3) Odbiorcy; 
4) Wartości terapeutyczne i diagnostyczne metody; 
5) Zajęcia praktyczne: farba, miejsce pracy, technika 

wykonania; 

6) Rejestracja zachowania przez terapeutę; 
7) Literatura. 

zyski.n

et

background image

Dlaczego ta metoda? 

O  metodzie  słyszałam  tylko  raz  i  to  jedynie  kilka  słów,  ale  od  razu 

bardzo  mi  się  spodobała.  Zaczęłam  od  razu  szukać  czegoś  więcej  na  ten 

temat. Uważam, że ta metoda nie jest nudna, ale kreatywna. Zawsze coś 

można  w  niej  zmienić,  dodać  od  siebie,  dopasować  do  konkretnego 

dziecka.  A  nie  ma  sztywnych  zasad,  których  trzeba  przestrzegać  w 

określonej kolejności (jak np. w metodzie porannego kręgu). 

Stawiamy  dziecku  minimalne  wymagania.  Dziecko  uczestniczy  w 

ćwiczeniach  a  tak  naprawdę  jest  to  dla  nich  frajda  i  zupełnie  inne 

doświadczenie. Mimo że niektóre dzieci mogą podchodzić do tego zadania 

z  dystansem.  Pozwalamy  w  ten  sposób  wypowiedzieć  się  za  pomocą 

malowania.  Ta  metoda  nie  jest  nudna,  ale  bardzo  kreatywna.  Pierwsze 

skrzypce  gra  dziecko,  a  nie  terapeuta.  Nauczyciel  nie  narzuca  niczego, 

tylko dziecko ustala co, w jaki sposób i jak długo chce malować. Fajne jest 

to,  że  ta  metoda  jest  dla  wszystkich  dzieci:  z  ADHD,  zamkniętych,  o 

różnymi  stopniach  niepełnosprawności  intelektualnej,  z  zaburzoną 

sprawnością manualną itp. 

Niestety  nie  miałam  możliwości  pracować  tą  metodą  z  dziećmi  z 

dysfunkcjami  (jeszcze  studiuję,  nie  pracuję),  ale  za  to  przetestowałam  to 

na  zdrowych  dzieciach  (5  i  7  lat).  Zabawa  była  naprawdę  udana  (ja  też 

uczestniczyłam).  Nie  przeprowadzałam  tego  w  kontekście  diagnozy,  ale 

jako forma zabawy. Warto było zobaczyć radość dzieci. Żałuję tylko, że nie 

miałam  wtedy  aparatu  przy  sobie,  bo  do  tej  prezentacji  byłyby 

wykorzystane. 

background image

Jak to się wszystko zaczęło? 

Twórczyni metody malowania palcami  pedagog R. F. 

Show - zastosowała ją po raz pierwszy w 1934 roku 

w jednej ze szkół rzymskich. 

Autorka zaobserwowała, ze malowanie dziesięcioma 

palcami ma wiele wspólnego z naturalną 

skłonnością 

do "paćkania" się w substancjach o konsystencji 

błota.

zdrowiedrnona

.pl

background image

Odbiorcy 

Odbiorcami tej metody mogą być już dzieci od 2 

roku życia.

Począwszy od przedszkolaków przez dzieci klas w 

podstawówce, gimnazjum, a także dla 
licealistów  będzie odpowiedni. 

Zarówno można tą metodę stosować w:

klasach integracyjnych, 

szkołach specjalnych, 

dziennych ośrodkach pracy

http://www.focus.pl/

background image

Wartości terapeutyczne metody

Pomaga ona dziecku:

 w pokonywaniu lęków, 

 wzmacnianiu wiary we własne siły; 

 uwalnia  od zahamowań,

 pobudza ekspresję,

 uwalnianie się od zahamowań, 

 wartości diagnostyczne:

 

ustosunkowanie się dziecka do 

tworzywa, element czasu, element ruchu, zachowanie się wobec 
kolorów.

pl.123rf.co

m

background image

Stosunek do tworzywa 

Obserwacja reakcji dziecka na zetknięcie się

z tworzywem - przygotowanymi farbami                        
sprowadza się na ogół do dwóch postaw:

 postawy zachowania dystansu

(wiąże się z chęcią unikania wykonania zadania, Często przerywa 

malowanie, wyraźnie widoczny jest u niego lek przed 
„upapraniem się”, występuje ona u większości dzieci w pierwszym 
zetknięciu się z malowaniem dziesięcioma palcami)

 postawy zaangażowania

 

(postawa charakterystyczna po kolejnych seansach,  maluje 

wówczas nie tylko palcami, ale pomaga sobie ruchami całego 
ciała, słowami i gestami wyraża entuzjazm bądź oburzenie)

zastosowanie.farby.ne

t.pl

background image

Element czasu i ruchu

Obejmuje czas trwania startu do zajęć. Częstotliwość i 

długość przerw w pracy. 

 Podczas malowania dzieci w różny sposób nakładają 

farbę. Może to być: 

- klepanie rozmazanej farby,
- podkładu z grubej warstwy, a następnie wykonanie w 

nim rysunku, 

-  tworzenie kolein, 
- wcieranie, 
- tworzenie kropek. 

bangla.

pl

background image

Zachowanie się wobec kolorów 

Obserwacja dziecka związania z zachowaniem się wobec 

kolorów obejmuje trzy elementy: 

  1) wybór koloru oraz kolejność użycia kolorów 
  2) reakcja dziecka na kolor widziany na arkuszu 
  3) poprawianie położonego koloru. 

Należy zwrócić uwagę na: 

 sposób nabierania farby /palce, cała dłoń/,

 reakcji na zanurzenie ręki w miseczce z farbą,

 kolejności użycia kolorów, 

 kierunku linii przy malowaniu, ciągłości, płynności, zakresu 
linii, sposobu zapełniania płaszczyzny, reakcji mimicznych, 
treści rzeczowej i emocjonalnej wytworu, sposobu 
zakończenia malowania, treści historyjki na temat wytworu, 
itp.

background image

Praktyka 

Przygotowanie do zajęć: 
Metoda ta wymaga przygotowania farb i papieru. 

Zaleca się stosowanie 6 podstawowych kolorów:

 Niebieskiego

,

 Czarnego

 

Czerwonego

 

Brązowego

 

Zielonego

 

Żółtego, 

 Można uzupełnić o kolor: biały i 

fioletowy

 

maktak.

pl

background image

Farba

 Naturalna, 

 „bezproblemowa” - nieuczulająca, nieszkodliwa np. po 
zjedzeniu, 

 Gotowa lub własnoręcznie zrobiona, 

 Przepis na farbę: 

Składniki: mydło (płatki mydlane), gliceryna, żelatyna 

spożywcza, mąka ziemniaczana, barwniki spożywcze lub 
naturalne

Mydło ścieramy na tarce, zalewamy wodą i gotujemy

w garnku. Do tego dodajemy   kolejno glicerynę, 
rozcieńczoną żelatynę spożywczą i krochmal z maki 
ziemniaczanej, cały czas gotując i mieszając składniki. 
Uzyskujemy w ten sposób konsystencję gęstego budyniu. Po 
wystudzeniu masę dzielimy na porcje, do których dodajemy 
barwniki. 

background image

Jakie barwniki naturalne? 

 Niebieski – wywar z gotowanej czerwonej 

kapusty;

 Czarny – barwnik spożywczy
 

Czerwony – wywar z gotowanych buraczków, 

barszcz;

 

Brązowy – kakao, czekolada

 

Zielony – szpinak;

 

Żółty – curry, kurkuma

Przed rozpoczęciem przygotowywania farb i całej „zabawy” należy 

przeprowadzić wywiad z rodzicami o uczuleniach dziecka!!!

background image

farby powinny znajdować się 

w miseczkach

o takiej wielkości, by 

dziecko mogło swobodnie 

włożyć w nie rękę; 

można malować na białym 

lub szarym papierze 

pakunkowym, który 

przytwierdza się do stolika;

 

w pobliżu umieszczamy 

ręcznik z wodą. 

mamamili.blogspot.c

om

mamamili.blogspot.c

om

background image

Miejsce pracy 

Papier: malować można na białym lub szarym papierze 

pakunkowym o rozmiarze 55 x 40cm; 

- Papier zakłada się na stole (można na sztalugach);
- zapewniamy dziecku swobodę ułożenia arkusza pionowo lub 

poziomo, a następnie przytwierdzamy arkusz pineskami; 

Stół:  wysokość  powinna odpowiadać wysokości dziecka i 

znajdować się nieco powyżej poziomu jego łokci. Malując 
dziecko może obchodzić stolik ze wszystkich stron, dlatego 
nie należy go ustawiać przy ścianie,  ogranicza to dziecku 
dostęp do stolika; 

- stół: najlepiej jeżeli jest pokryty tworzywem łatwym do 

trzymania w czystości, na przykład linoleum. 

- Powierzchnia stołu powinna być szersza niż wielkość arkusza

background image

Miejsce pracy

 Należy pamiętać, żeby uprzedzić i poinformować 
rodziców, żeby dziecko było „stosownie ubrane”; 

 Zabezpieczamy podłogi, ściany, najlepiej całe 
pomieszczenie folią malarską, ponieważ wena może 
porwać „artystów”; 

 Modyfikując metodę, można przytwierdzić arkusze 
papieru na ścianach; 

folia-

producent.com.pl

dobra-

rada.pl

background image

Technika wykonania 

Instrukcja słowna nauczyciela (terapeuty) 

"W tych miseczkach jest farba. Nie będziemy używali 

pędzli, mamy przecież dziesięć palców - pięć na 

jednej ręce i pięć na drugiej ręce, będziemy więc 

malować palcami. Dziesięć palców to chyba więcej niż 

jeden pędzel. Możesz malować, cokolwiek chcesz, 

powiedz mi,

gdy obraz będzie skończony”.

 Ja bym dodała jeszcze, że palce mamy nie tylko w ręce, 

ale też w stopach ;) 

pl.123rf.co

m

pl.123rf.co

m

background image

Rejestrowanie zachowania przez terapeutę 

(kwestionariusz)

W kwestionariuszu można zawrzeć punkty np.: 

 Zachowanie się dziecka przed przystąpieniem do pracy; 

 Wypowiedzi przy tworzeniu pracy; 

 Zachowania mimiczne i postawa ciała; 

 Zaangażowanie; 

 Techniki malowania: jak maluje, jakich kolorów używa; 

 Przerwy w pracy; 

 Oznajmia koniec pracy; 

 Opowiada o rysunku, podpisuje go, chwali się nim; 

 Chce jeszcze malować. 

background image

jeden seans może trwać od 2 do 40 minut (przeciętnie 20 do 30 

min), w tym czasie dziecko wykonuje obrazek oraz odpowiada na 
pytania dotyczące jego treści. 

Zakończenie

Obrazki należy eksponować (przypiąć np. na tablicę), dając dowód 

uznania pracy dziecka. 

sp2-

usmiech.cba.pl

przedszkolenr2konstantynow.bl

ox.pl

background image

Literatura

Bielicka I., Olechnowicz H., Ślusarska-Kowalska Z.(1964) „Malowanie 

Dziesięcioma Palcami", Psychologia Wychowawcza Nr 2

Bielicka I., Olechnowicz H., Ślusarska-Kowalska Z.(1964) „O 

klinicznym zastosowaniu Metody Malowania Dziesięcioma 
Palcami", Psychologia Wychowawcza Nr 3

Kaja B., Zarys terapii dziecka, Bydgoszcz 1998. 
http://www.rozbrykanajulka.pl/terapie/metoda-malowania-10-

palcami/


Document Outline