Pomiar odpylaczy 

kotłowych

wg PN-87M-34129

Odpylacze kotłowe

Wymagania i badania

montażowe i odbiorcze

Daniel Szachniewicz 

138544

Pomiar emisji w procesie produkcji 
energii

Elektrofiltr z poziomym przepływem 
spalin

Filtr tkaninowy workowy

Badania montażowe

1.Termin badań: 

• Po całkowitym ukończeniu montażu;
• Po wykonaniu izolacji cieplnej;
• Po zapewnieniu możliwości uruchomienia 

wentylatorów ciągu i podmuchu;

• Przed rozpoczęciem prób spalania paliwa w kotle;

Badania montażowe

2.Badania montażowe elektrofiltrów.

Sprawdzaniu podlega:

• Kompletności dokumentacji technicznej (szczególnie pod względem 

poprawności i kompletności);

• Konstrukcja wsporcza i ułożyskowanie komory elektrofiltru (porównanie z 

danymi wyjściowymi);

• Obudowa elektrofiltru;
• Elektrody zbiorcze i ulotowe;
• Strzepywacze elektrod zbiorczych;
• Izolatory;
• Strop i izolacja termiczna elektrofiltru;
• Wytrzymałość napięciowa komory elektrofiltru;
• Przepływ;
• Podatność remontowa elektrofiltru;
• Wymagania montażowe odpylaczy mechanicznych;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności 

odpylania całkowitego.

Zasady ogólne: 

• Badania powinny być wykonywane przez 

odpowiednie instytucje, zakład naukowy lub osoby 
fizyczne;

• Badania należy przeprowadzić  po upływie 

3miesiecy pracy kotła i nie później niż po upływie 
12miesiecy;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego

Protokół wstępny winien zawierać:
• Nazwiska przedstawicieli stron;
• Datę zakończenia ruchu próbnego i liczbę dni pracy 

odpylacza;

• Termin wykonania badań;
• Szczegóły nie objęte norma;
• Oświadczenie przedstawiciela dostawcy (kompletność 

odpylacza);

• Zapisy wskazań pomiarowych w dwóch 

egzemplarzach;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Częstość odczytów należy wykonywać w równych 

odstępach czasu.

• Dla temperatur, ciśnień statycznych i analiz spalin w 

przewodach

od 15 do 30 min;

• Dla wydajności oraz innych parametrów pracy kotła

od 10 do 20 min;

• Ciśnienie dynamiczne spalin:

• Dla rurki spiętrzającej- na początku i końcu pomiarów;
• Dla sond prędkościowych- na początku i w trakcie zasysania spalin;

• Stałe warunki – dłuższe odstępy czasu;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Metody określenia skuteczności odpylania 

całkowitej:

• Metoda A- pomiar masy pyłu w spalinach za i przed 

odpylaczem.

Podstawowa metoda dla odpylaczy za kotłami pyłowymi oraz 

kotłami rusztowymi.

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Metody określenia skuteczności odpylania 

całkowitej:

• Metoda B- pomiar masy pyłu w spalinach za odpylaczem i 

masy pyłu wytraconego przez odpylacz.

Stosowana przy badaniach odpylaczy zainstalowanych za 

kotłami rusztowymi oraz pyłowymi o niewielkiej wydajności.

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Metody określenia skuteczności odpylania 

całkowitej:

• Metoda C- pomiar masy pyłu w spalinach za odpylaczem 

oraz wyznaczenie masy pyłu w spalinach metoda pośrednią ( 
na podstawie bilansu cieplnego kotła).

Stosowana zastępczo w badaniu odpylaczy za kotłami 

pyłowymi, gdy przed odpylaczem nie ma odpowiedniego 
miejsca do pomiaru.

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Wielkości mierzone dla określenia masy pyłu w 

spalinach:

• Pomiar temperatury określona  w sposób 

wielopunktowy z zastosowaniem termoelementu 
lub termometru rtęciowego:

• w przewodzie;
• przed przyrządem do pomiaru objętości spalin;
• za płuczka lub chłodnicą;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Wielkości mierzone dla określenia masy pyłu w 

spalinach:

• Pomiar ciśnienia dokonuje się za pomocą U-rurek 

lub mikromanometrów pochyłych:

• Ciśnienie spalin-w przewodzie, przed przyrządem do 

pomiaru objętości spalin zassanych do aparatu 
pomiarowego;

• Ciśnienie różnicowe;
• Ciśnienie dynamiczne spalin;
• Ciśnienie barometryczne(przy pomocy barometru 

rtęciowego);

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Wielkości mierzone dla określenia masy pyłu w 

spalinach:

• Pomiar składu spalin suchych dokonuje się za 

pomocą analizatora spalin typu Orsata lub nowszej 
konstrukcji.

• Pomiar CO należy oznaczyć analizatorem spalin;
• Pomiar zawartości wilgoci powinien być oznaczony:

• Metoda kondensacyjna-przy użyciu szklanej lub metalowej 

chłodnicy;

• Metoda absorpcyjna- z zastosowaniem CaCl2;
• Metoda względna- przy użyciu suchego i mokrego termometru;

Badania odbiorcze

1.Sprawdzenie skuteczności odpylania 

całkowitego.

Wielkości mierzone dla określenia masy pyłu w 

spalinach:

• Pomiar natężenia przepływu spalin dokonuje się za 

pomocą rurki spiętrzającej Prandtl’a lub 
wywzorcowanej sondy prędkościowej, dwukrotnie 
podczas każdego badania;

• Pomiar stężenia zapylenia spalin;

Urządzenia pomiarowe

Urządzenia pomiarowe

Urządzenia pomiarowe

Obliczanie skuteczności 
odpylania

• W metodzie A(pomiar masy pyłu w spalinach za i przed 

odpylaczem)

• W metodzie B (pomiar masy pyłu w spalinach za odpylaczem i 

masy pyłu wytraconego przez odpylacz)

• W metodzie C (pomiar masy pyłu w spalinach za odpylaczem oraz 

wyznaczenie masy pyłu przed odpylaczem metoda pośrednią)

              

masowe natężenie przepływu pyłu przed odpylaczem

masowe natężenie przepływu pyłu w miejscu pomiaru 

masowe natężenie przepływu pyłu wytrąconego w odpylaczu

%

100

0













W

W

M

M

M



%

100

0













M

M

M

Z

Z



%

100

0













W

W

M

M

M



Z

W

M

M

M







0

Ocena wyników badań

Sposób oceny

Ocenę wyników badań należy przeprowadzi przez 
porównanie średnich wyników badań z 
wymaganiami określonymi w dokumentacji 
technicznej.

Protokół z badań

1.Protokół z badań montażowych powinien zawierać:

•

Miejsce zainstalowania urządzenia odpylającego;

•

Datę badania montażowego;

•

Imię i nazwisko prowadzącego badania, oraz przedstawiciela dostawcy urządzenia 
odpylającego;

•

Typ urządzenia odpylającego;

•

Wyniki badan montażowych;

•

Ocenę spełnienia wymagań;

2.Protokół z badań odbiorczych powinien zawierać:

•

Przedmiot badań;

•

Cel badań;

•

Miejsce i datę oraz zakres prowadzonych badań;

•

Imię i nazwisko prowadzącego badania, oraz przedstawiciela dostawcy urządzenia 
odpylającego;

•

Opis urządzenia;

•

Wykaz określonych w umowie wymagań;

•

Opis badań;

•

Zestawienie wyników badan;

•

Ocenę dotrzymania wymagań odbiorczych;

•

Protokół wstępny;