Porosty – grzyby
lichenizujące
Królestwo Eukaryota – jądrowe
Podkrólestwo Mycobionta - grzyby
Gromada Myxomycota - śluzorośla
Gromada Eumycota - grzyby
właściwe
Podgromada Ascomycotina
- workowce
Podgromada Basidiomycotina
- podstawczaki
Podgromada Deuteromycotina
- grzyby
niedoskonałe
Gromada
Lichenes - porosty
Wspólne właściwości
ekologiczne
•
plecha porostu
plecha porostu
•
mykobiont
fotobiont
•
(grzybnia)
(glon, sinice)
workowce 98%
zielenice Chlorophyaceae
90%
podstawczaki, grzyby niedoskonałe
sinice (Cyanobacteria,
Cyanophyta)
•
symbiont
± 20 000 gatunków
Polska ± 1 600 gatunków
Stopień zagrożenia porostów
„Czerwona lista porostów zagrożonych w Polsce” - 602 gatunki
(37%); w tym 60 gatunków porostów z tej listy uznano za
wymarłe i zaginione, 180 za wymierające, 120 za narażone,
127 za rzadkie i 115 o nieokreślonym zagrożeniu
Gatunki prawnie chronione - 240
Symbioza mutualistyczna
(wzajemnych korzyści)
Symbioza antagonistyczna:
• helotyzm (niewolnictwo)
• endosaprofizm (pasożytnictwo
wewnętrzne)
• pasożytnictwo
• glonopasożytnictwo
Porosty skorupiaste
Porosty listkowate
Porosty krzaczkowate
Kwasy porostowe
Owocniki typu otoczni (perytecjum)
Porosty epilityczne
Porosty epifityczne
Porosty epiksyliczne
Porosty epigeiczne
Porosty jako bioindykatory
•Strefa I
>170 μg SO
2
/m
3
- szczególnie silnie zanieczyszczone powietrze
(=
bezwzględna pustynia porostowa
), całkowity brak porostów nadrzewnych.
•Strefa II
- 150-170 μg SO
2
/m
3
- bardzo silnie zanieczyszczone powietrze
(=
względna pustynia porostowa
), występują tylko najbardziej odporne na
zanieczyszczenia porosty skorupiaste: np. Lecanora conizaeoides i Lepraria
incana
•Strefa III
- 100-150 μg SO
2
/m
3
- silnie zanieczyszczone powietrze
(=
wewnętrzna strefa osłabionej wegetacji
), poza gatunkami skorupiastymi,
rosną również porosty łuseczkowate, gatunki wskaźnikowe: brunatka
kropkowata Amandinea punctata, obrost wzniesiony Physcia adscendens,
złotorost postrzępiony Xanthoria candelaria
•Strefa IV
- 70-100 μg SO
2
/m
3
- średnio zanieczyszczone powietrze
(=
środkowa strefa osłabionej wegetacji
), występują już porosty listkowate:
pustułka pęcherzykowata Hypogymnia physodes, tarczownica bruzdkowana
Parmelia sulcata
•Strefa V
- 40-70 μg SO
2
/m
3
- względnie mało zanieczyszczone powietrze
(=
zewnętrzna strefa osłabionej wegetacji
), obecność mniej wrażliwych na
zanieczyszczenia porostów krzaczkowatych: mąkla tarniowa Evernia prunastri,
mąklik otrębiasty Pseudevernia furfuracea i gatunki z rodzaju Ramalina
•Strefa VI -
10-40 μg SO
2
/m
3
- nieznacznie zanieczyszczone powietrze
(=
wewnętrzna strefa normalnej wegetacji
), porosty listkowate i
krzaczkowate wrażliwe na zanieczyszczenia: włostka brązowa Bryoria
fuscescens, brodaczka kępkowa Usnea hirta, płucnik modry Platismatia glauca
•Strefa VII
< 10 μg SO
2
/m
3
- powietrze czyste lub ze znikomą zawartością
zanieczyszczeń (=
typowa strefa normalnej wegetacji
), w której czynnikiem
ograniczającym są naturalne warunki siedliskowe. Strefę tą wyróżniają bardzo
wrażliwe na zanieczyszczenia gatunki z rodzajów: włostka Bryoria, granicznik
Lobaria, pawężniczka Nephroma, brodaczka Usnea
LICHENOMETRIA
Hypogymnia physodes
Parmelia sulcata
Peltigera canina
Cladonia rangiferina
Lecanora incana
Caloplaca citrina