Ostre stany 

Ostre stany 

okołoporodo

okołoporodo

we

we

Prof. dr hab. Marek Kulikowski

Klinika Perinatologii 

UM         

w Białymstoku

 

 

Stany zagrażające życiu matki i płodu



 Ciąża pozamaciczna



 Poronienie



 Łożysko przodujące



 Przedwczesne odklejenie łożyska



 Poród przedwczesny 



 Pęknięcie macicy



 Wypadnięcie i przodowanie pępowiny



 Krwotok poporodowy

 

 

Ciąża pozamaciczna (ektopowa)

Implantacja i rozwój zarodka 

odbywa się poza jamą macicy.

Najczęstszą lokalizacją jest 

jajowód – 

ciąża jajowodowa

 

 

Ciąża jajowodowa

Etiologia



 częste stany zapalne przydatków z 

uszkodzeniem 

nabłonka jajowodów



 operacje na jajowodach



 wkładka wewnątrzmaciczna 



 wrodzone wady jajowodu (hipoplazja, 

uchyłki)

 

 

Ciąża jajowodowa

Zakończenie

poronienie do światła jajowodu

poronienie do jamy otrzewnowej

 

 

Ciąża jajowodowa

Objawy



 ból – 

w podbrzuszu ciągły lub 

skurczowy



 krwawienie z dróg rodnych - 

↓ 

estrogenów



 krwotok wewnętrzny - 

wstrząs 



 „ostry brzuch” – 

podrażnienie 

otrzewnej



 objawy wczesnej ciąży

 

 

Ciąża jajowodowa

Diagnostyka



 dokładny wywiad 



 próba ciążowa - 

(β-HCG)

 



 USG



 laparoskopia

 

 

Ciąża jajowodowa

Leczenie



 krwawienie i wstrząs – uzupełnienie 

objętości 

krwi krążącej 



 leczenie zachowawcze



 leczenie operacyjne (laparoskopia, 

laparotomia)

 

 

Poronienie

Wydalenie zarodka oraz 

fragmentów jaja 

płodowego przed 

23 

tygodniem

 ciąży

 

 

Poronienie

Mechanizm

 

 

Poronienie

Rodzaje

Poronienie kompletne

do 12 tygodnia ciąży

Poronienie niekompletne

12-24 tydzień ciąży

 

 

Poronienie

Etiologia



 Nieprawidłowy rozwój jaja płodowego 



 Choroby matki 

(zakażenia, konflikt 

serologiczny, itd.)



 Przyczyny maciczne:

- 

niewydolność szyjki macicy

- 

mięśniaki macicy

- 

wrodzone wady macicy

 

 

Poronienie

Postępowanie zabiegowe



 opróżnienie jamy macicy



 usunięcie tkanki łożyskowej

 

 

Łożysko przodujące

Usadowienie łożyska w jamie 

macicy na tyle niskie, że 

częściowo lub całkowicie 

zachodzi ono na ujście 

wewnętrzne szyjki macicy

 

 

 

 

Łożysko przodujące

Objawy



 ok. 32 tygodnia ciąży – 

poszerzanie się dolnego odcinka 

macicy – odwarstwienie łożyska 

od ściany macicy– 

krwawienie

 

 Rozpoznanie – 

badaniem USG

 

 

Łożysko przodujące

Postepowanie



 po 37 tygodniu ciąży – zakończenie 

cięciem cesarskim



 przed 37 tygodniem – zachowawcze:

- 

leczenie spoczynkowe

- 

leki tokolityczne (rozkurczające)

- 

sterydy – dojrzewanie płuc płodu 

 

 

Przedwczesne oddzielenie łożyska

Oddzielenie się od ściany 

macicy w czasie ciąży 

prawidłowo usadowionego 

łożyska

 

 

Przedwczesne odklejenie łożyska

Przyczyny



 uraz w czasie ciąży



 zmiana objętości płynu 

owodniowego



 wielorództwo



 niedokrwistość



 i inne

 

 

Przedwczesne odklejenie łożyska

Objawy



 silny ciągły ból brzucha



 krwawienie z dróg rodnych



 macica twarda, napieta, tkliwa 

-

(macica drewniana)



 objawy hipowolemii

 

 

Przedwczesne odklejenie łożyska

 

 

Przedwczesne odklejenie łożyska

Postępowanie



 hospitalizacja – leżenie w łóżku



 ocena stanu ogólnego – matki i płodu



 badanie we wziernikach – lokalizacja 

krwawienia



 badanie USG – potwierdzenie odklejania 

łożyska



 zagrożenie ciąży – zakończenie porodem 

drogą cięcia

 

 

Poród przedwczesny

Poród, który odbywa się 

przed ukończeniem 

37 

tygodnia

 ciąży

 

 

Poród przedwczesny

kraje wysokorozwinięte –  

7%

Polska – 7,2-8,4%

Poród przedwczesny

kraje wysokorozwinięte

 –  

7%

Polska

 

– 

7,2-8,4%

 

 

Częstość objawów (%) 

przy porodzie 

przedwczesnym

Częstość objawów (%) 

przy porodzie 

przedwczesnym

OBJAWY

C. pojedyncza C. mnoga

Gestoza

28,8

11,0

Przedwczesne p

ęknięcie

pęch. płod.

23,6

28,6

Przedwczesne skurcze

22,6

40,7

Krwawienie

19,2

13,2

Inne (IUGR, zaka

żenie,

schorzenia matki)

5,2

6,6

 

 

P R Z Y C Z Y N Y

P R Z Y C Z Y N Y

MATCZYNE

PŁODOWE

SOCJOEKONOMICZNE

MATCZYNE

PŁODOWE

SOCJOEKONOMICZNE

2/3 - organiczne

2/3 - organiczne

1/3 - 
psycho-
somatyczn
e

1/3 - 
psycho-
somatyczn
e

 

 

Przyczyny - 

MATCZYNE

Przyczyny - 

MATCZYNE



Przebyty poród przedwczesny lub poronienie

Przebyty poród przedwczesny lub poronienie



wiek (<20 i >40 roku)

wiek (<20 i >40 roku)



niedowaga/nadwaga

niedowaga/nadwaga



używki/narkotyki

używki/narkotyki



zakażenia

zakażenia



ciężkie schorzenia matki

ciężkie schorzenia matki



zaburzenia przemiany materii (cukrzyca i in.)

zaburzenia przemiany materii (cukrzyca i in.)



nieprawidłowości macicy

nieprawidłowości macicy



Przebyty poród przedwczesny lub poronienie

Przebyty poród przedwczesny lub poronienie



wiek (<20 i >40 roku)

wiek (<20 i >40 roku)



niedowaga/nadwaga

niedowaga/nadwaga



używki/narkotyki

używki/narkotyki



zakażenia

zakażenia



ciężkie schorzenia matki

ciężkie schorzenia matki



zaburzenia przemiany materii (cukrzyca i in.)

zaburzenia przemiany materii (cukrzyca i in.)



nieprawidłowości macicy

nieprawidłowości macicy

 

 



wady



ciąża mnoga



wielowodzie



IUGR



zakażenia



choroby płodu (np.: z anemią)



wady



ciąża mnoga



wielowodzie



IUGR



zakażenia



choroby płodu (np.: z anemią)

Przyczyny - PŁODOWE

Przyczyny - PŁODOWE

 

 



stres



nadmierne obciążenie fizyczne



problemy rodzinne



stan socjalny



wykształcenie

Przyczyny - 

SOCJOEKONOMICZNE

Przyczyny - 

SOCJOEKONOMICZNE

 

 

DIAGNOSTYKA

DIAGNOSTYKA



Bolesne skurcze



długość i 

konsystencja szyjki 
macicy



odchodzenie płynu 

owodniowego



Bolesne skurcze



długość i 

konsystencja szyjki 
macicy



odchodzenie płynu 

owodniowego

I.

Kliniczn

a

I.

Kliniczn

a

 

 

DIAGNOSTYKA

DIAGNOSTYKA



USG: biometria 

płodu, płyn 

owodniowy, łożysko



USG dopochwowe: 

długość szyjki



Doppler: dobrostan 

płodu



KTG: skurcze, FHR



USG: biometria 

płodu, płyn 

owodniowy, łożysko



USG dopochwowe: 

długość szyjki



Doppler: dobrostan 

płodu



KTG: skurcze, FHR

II. 

Aparaturow

a

II. 

Aparaturow

a

 

 

DIAGNOSTYKA

DIAGNOSTYKA



Zasiedlenie szyjki 

macicy (bakterie, 
chlamydie, drożdże)



Zasiedlenie szyjki 

macicy (bakterie, 
chlamydie, drożdże)

III. 

Mikrobiologi

czna

III. 

Mikrobiologi

czna

 

 

DIAGNOSTYKA

DIAGNOSTYKA



parametry zapalne 

(CRP, obraz krwi, pH 
wydzieliny z pochwy, 
fibronektyna, inne)



parametry zapalne 

(CRP, obraz krwi, pH 
wydzieliny z pochwy, 
fibronektyna, inne)

IV. 

Laboratory

jna

IV. 

Laboratory

jna

 

 

W 1/3 przypadków 

nie jest możliwe 

ustalenie 

przyczyny porodu 

przedwczesnego.

W 

1/3

 przypadków 

nie jest możliwe 

ustalenie 

przyczyny porodu 

przedwczesnego.

 

 

Klasyczne objawy 

porodu 

przedwczesnego

Klasyczne objawy 

porodu 

przedwczesnego



Przedwczesna czynność 

skurczowa



Przedwczesne pęknięcie 

pęcherza płodowego



Niewydolność szyjki macicy



Przedwczesna czynność 

skurczowa



Przedwczesne pęknięcie 

pęcherza płodowego



Niewydolność szyjki macicy

 

 

4 pytania

1) skurcze oddziaływują na szyjkę?

2) skurcze są bolesne?

3) > 5 skurczów/godzinę?

4) czynniki anamnestyczne?

2 x TAK         
leczenie

2 x TAK         
leczenie

 

 

Przedwczesne skurcze 

macicy

30-33 tydzień



5 skurczów na godzinę / patologia 

(dla ciąży pojedynczej 
przeszacowane)



czynność nieskoordynowana, 

nieoddziaływująca na szyjkę macicy



zredukować niepotrzebne leczenie

overtreatment

 

 

Niewydolność szyjki 

macicy

częstość prawdziwa: 1-3%

USG dopochwowe

Fizjologia

Patologia

Długość szyjki > 3cm

< 1,5cm

Szerokość szyjki < 3cm

> 3cm

Szerokość kanału <8mm

> 8mm

tworzenie lejka z ujścia

wewnętrznego

 

 

Niewydolność szyjki 

macicy

Niewydolność szyjki 

macicy



1,7% - postępowanie operacyjne:

•

Shirodkar, McDonald

•

Całkowite zamknięcie szyjki macicy 
(Saling)

•

Pessaria (Arabin)



powikłania (dystocia, pęknięcie 

szyjki)



1,7%

 - 

postępowanie operacyjne:

•

Shirodkar, McDonald

•

Całkowite zamknięcie szyjki macicy 
(Saling)

•

Pessaria (Arabin)



powikłania (dystocia, pęknięcie 

szyjki)

 

 

Pęknięcie macicy

Występuje rzadko, prawie 

zawsze zlokalizowane jest 

w bliźnie po uprzednim 

cięciu cesarskim

 

 

Pęknięcie macicy

Rodzaje

 

 

Pęknięcie macicy

Przyczyny



 wąska miednica 



 duży płód – dysproporcja płodowo-

miednicza



 ciąża mnoga



 nadmierna czynność skurczowa macicy



 wodogłowie płodu

 

 

Pęknięcie macicy

Objawy



 mocno napięta macica z widocznym 

pierścieniem skurczowym 



 duża prominencja nadłonowa



 nagłe ustanie czynności skurczowej



 szybkie pogarszanie się stanu 

pacjentki

 

 

Pęknięcie macicy

Leczenie



 uzupełnienie objętości krwi 

krążącej



 zabieg operacyjny

 

 

Wypadnięcie i przodowanie pępowiny

Występuje po pęknięciu 

pęcherza płodowego gdy 

część przodująca jest 

nieustalona

 

 

Wypadnięcie pępowiny

Czynnik predysponujące



 wieloródki



porody przedwczesne



 w niestosunku porodowym



 nieprawidłowym położeniu płodu



 wady płodu



 wielowodzie

 

 

 

 

Przodowanie pępowiny

 -  

pępowina wyczuwalna w 

badaniu położniczym na 

wysokości szyji przy 

zachowanym pęcherzu 

płodowym

 

 

Wypadnięcie pępowiny

Postępowanie



 stwierdzenie tętna płodu



 szybkie wykonanie cięcia 

cesarskiego



 w czasie przygotowań do cięcia 

ułożyć  ciężarną w odpowiedniej 

pozycji

 

 

Pozycja Simsa

Pozycja kolankowo-łokciowa

 

 

Krwotok poporodowy

Utrata krwi przez kanał 

rodny w ilości 

500ml, lub 

więcej

 w ciągu 24 godzin 

od porodu

 

 

Na całym świecie ok. 

125 tys. 

kobiet

 rocznie umiera z powodu 

krwotoków poporodowych

Krwotoki poporodowe 

dotyczą 

2 –11%

 porodów

Krwotok poporodowy

 

 

Krwotok poporodowy

Przyczyny



 atonia macicy 

(nadmierne 

rozciągnięcie,  wielorództwo, poród 

przedłużony)



 częściowe, niecałkowite oddzielenie 

łożyska



 pozostanie części łożyska w macicy



 uraz okołoporodwy

 

 



Resuscytacja (płyny, osocze)



Wykluczenie przyczyny (resztki łożyska, uraz 

ściany kanału rodnego) 



Leki (oksytocyna, ergotamina, prostaglandyny)



Rękoczyny (masaż mięśnia macicy)



Radiologia zabiegowa (embolizacja)



Leczenie chirurgiczne (podwiązanie 

t.biodrowej wewn., szwy Lyncha, 

histerektomia)

Postępowanie

Krwotok poporodowy

 

 

Dziękuję za uwagę!!!!