background image

Bakterie spiralne

Aleksander Deptuła
Katedra i Zakład Mikrobiologii CM UMK

background image

Rodzaj: Campylobacter

Campylobacter jejuni
Campylobacter coli
Campylobacter fetus
Campylobacter sputorum

background image

Campylobacter jejuni 

Pałeczki Gram-ujemne, spiralne lub 
zagięte
W preparacie układają się parami 
tworząc obraz „skrzydeł mew”

background image

Właściwości fizjologiczne i 
diagnostyka 

Drobnoustroje względnie 
beztenowe lub mikroaerofilne
Optymalne warunki wzrostu: 
atmosfera wzbogacona 10% CO

2

 

temperatura 42

0

C

Wrażliwe na kwas nalidyksowy, 
oporne na cefalotynę

background image

Diagnostyka

kał od chorych z biegunką posiewa 
się na podłoża wybiórcze 
zawierające antybiotyki (podłoże 
Butzler Virion –cefoperazon, 
ryfampicyna, kolistyna, 
amfoterycyna B). 
Transport materiału nie powinien 
przekraczać 2 h

background image

Czynniki wirulencji 

LPS
Enterotoksyna

background image

Chorobotwórczość 

Ostre biegunki

Najczęściej do zakażenia dochodzi po 

spożyciu skażonego drobiu, mleka lub 

wody
Częstość zbliżona do zakażeń o 

etiologii Salmonella spp.
Enterotoksyna prowadzi do 

nagromadzenia płynu w jelicie krętym
Cytotoksyna wywołuje efekt 

cytopatyczny 

background image

Objawy

Okres wylęgania: 3-11 dni
Brak łaknienia, nudności 
Gorączka
Wodnista biegunka, czasem 
krwawa 
Bóle brzucha 

background image

Chorobotwórczość c.d.

Zapalenia jelit 
ZOMR
Ropnie narządowe 
Zespół Giullain-Barré

background image

Aktywne antybiotyki

Erytromicyna
Ciprofloksacyna 
Aminoglikozydy 
Tetracykliny

background image

Rodzaj: Helicobacter

Morfologia

Gram-ujemne pałeczki, 
proste, zagięte lub 
spiralne
Czuborzęse (6-12 rzęsek)
W preparatach 
bezpośrednich i 
pośrednich obserwowany 
duży pleomorfizm 

background image

Właściwości fizjologiczne i 
diagnostyka 

Drobnoustroje mikroaerofilne 
Diagnostyka:

Endoskopia 

Wykrywa zmiany zapalne błony śluzowej żołądka i 
dwunastnicy 
Pozwala na pobranie bioptatu ze zmian 
Badanie histopatologiczne pozwala ocenić stopień 
zaawansowania zmian 
Preparat bezpośredni z bioptatu zabarwiony 
metodą Grama 

background image

Test ureazowy

Fragment pobranej błony śluzowej umieszcza 
się w bulionie zawierającym mocznik i wskaźnik 
pH lub na pasku nasyconym tymi odczynnikami
Zmiana zabarwienia świadczy o rozkładzie 
mocznika i wzroście pH, co potwierdza 
obecność Helicobacter pylori w badanym 
materiale 
Nieinwazyjne testy: test oddechowy i badanie 
moczu 

background image

Metody hodowlane

Hodowle zakłada się z bioptatów na 
podłożach stałych
 Stosuje się podłoża specjalne 
Hodowlę prowadzi się w anaerostacie, 
przez 5 dni w temperaturze 37

0

C w 

warunkach mikroaerofilnych, które 
wytwarza się za pomocą generatora 

background image

Metody immunologiczne

Wykrywanie przeciwciał w surowicy 
metodą ELISA
Wykrywanie przeciwciał metodą 
Western Blot (wysoce swoista i czuła)
Wykrywanie antygenów H. pylori w 
kale metodą ELISA

background image

Czynniki wirulencji 

Cytotoksyna – powoduje 
powstawanie zmian patologicznych w 
komórkach (tworzą się wodniczki) 
Ureaza – Jest enzymem 
rozkładającym mocznik do amoniaku, 
który podnosi pH soku żoładkowego, 
co umożliwia rozwój drobnoustrojów 

background image

Katalazy, lipazy, proteazy
LPS – aktywuje makrofagi
Rzęski, spiralny kształt, fimbrie

background image

Chorobotwórczość 

Zapalenie błony śluzowej żołądka i 
dwunastnicy
Choroba wrzodowa żołądka
Choroba wrzodowa dwunastnicy
Rak żołądka Helicobacter pylori stwierdza 
się u 80% chorych na raka żołądka

background image

Schemat I: Koloidalny cytrynian bizmutu 

+ tetracyklina lub amoksycylina + 

metronidazol lub tynidazol przez 2 

tygodnie
Schemat II: Omeprazol + amoksycylina 

lub tetracyklina + metronidazol lub 

tynidazol przez 1 lub 2 tygodnie
Schemat III: Ranitydyna + amoksycylina 

lub tetracyklina + metronidazol lub 

tynidazol przez 1 lub 2 tygodnie 

background image

Rodzaj: Borrelia

Borrelia burgdorferi 

Spiralna, Gram-ujemna bakteria
Posiada kurczliwe włókienka 
umożliwiające ruch rotacyjny i 
zgięciowy 

background image

Właściwości fizjologiczne i 

diagnostyka

Mikroaerofilne
Barwienie barwnikami anilinowymi np. 

oranżem akrydyny, metodą Giemsy 
Możliwa hodowla na podłożach 

specjalnych np. Kellego, rzadko stosowana 

Materiał do badań: bioptaty skóry, serca, błony 

maziowej, krew, płyn mózgowo-rdzeniowy 
Hodowlę prowadzi się około 5 tygodni w 

temperaturze 30-370C w atmosferze 

mikroaerofilnej 

background image

Diagnostyka serologiczna

ELISA

Wykrywanie przeciwciał w surowicy i 
płynie mózgowo-rdzeniowym w 
klasach IgM i IgG

Western blot

test potwierdzenia

Immunofluorescencja pośrednia

background image

Borelioza – choroba z 
Lyme 

Do zarażenia dochodzi poprzez 
ukąszenie kleszcza będącego 
nosicielem 

background image

Stadium pierwsze: Erythema 
migrans
 

Objawy skórne pojawiają się w około 7 dni od 

ukąszenia przez kleszcza
Zmiana pierścieniowata, z jasnym lub 

martwiczym centrum i wyniesionym, czerwonym 

brzegiem. Ucieplona, niebolesna, swędząca
U blisko połowy pacjentów stwierdza się zmiany 

satelitarne 
Fazie skórnej towarzyszą objawy ogólne: złe 

samopoczucie, zmęczenie, bóle głowy, gorączka 

i dreszcze oraz powiększenie regionalnych 

węzłów chłonnych 

background image

Stadium drugie: Objawy 
neurologiczne i 
kardiologiczne

Pojawiają się po 2-3 miesiącach od 
zakażenia

ZOMRiM
Zapalenie nerwów czaszkowych 
Pląsawica
Neuropatia obwodowa
Blok przedsionkowo-komorowy 
Powiększenie serca 
Zapalenie mięśnia sercowego 

background image

Stadium trzecie: objawy 
reumatologiczne i 
neurologiczne 

po kilku miesiącach lub latach
Występują u 50-60% pacjentów 
Zajęte są głównie duże stawy, 

przeważnie kolanowy 
Zapalenie mózgu i rdzenia 

kręgowego: zaburzenia czynności 

zwieraczy, ataksja, niedowład 

nerwu VII i VIII, otępienie 

background image

W każdym ze stadiów może pojawić 

się pseudochłoniak Lymphocytoma 

borrelia
Zmiana guzowata w miejscu 

ukąszenia przez kleszcza. Niebiesko-

sina lub sinoczerwona, najczęściej 

pojedyncza. 
Szybko zanika po wdrożeniu 

antybiotykoterapii 

background image

Aktywne antybiotyki

Tetracykliny
Makrolidy 
Penicyliny
Cefalosporyny 

background image

Rodzaj: Leptospira

Gatunek: Leptospira 
interrogans

Silnie zwinięte bakterie spiralne 
(15-20) skrętów
Trudno barwią się rutynowo 
stosowanymi metodami

background image

Właściwości fizjologiczne i 

diagnostyka

Drobnoustroje tlenowe
Wzrost na podłożach specjalnych 
np. Korthoffa po 8-10 dobach 
inkubacji w temperaturze 30

0

C

W diagnostyce metody hodowlane 
praktycznie nie są stosowane 

background image

Rutynowo – metody serologiczne i 
immunologiczne (szczyt syntezy 
przeciwciał 4 tydzień)

Immunofluorescencja bezpośrednia i 
pośrednia
Odczyn wiązania dopełniacza
Aglutynacja mikroskopowa
ELISA 

background image

Chorobotwórczość

Choroba Weila – leptospiroza

Zakażenie następuje przez bezpośredni 

kontakt (skóra, spojówki, błony śluzowe) z 

zakażonym zwierzęciem lub jego wydalinami
Okres wylęgania 1-3 tygodnie
Faza pierwsza: (ostra, septyczna) We krwi, 

płynie mózgowo-rdzeniowym i moczu obecne 

są bakterie, można je zobaczyć w mikroskopie 

z ciemnym polem widzenia 

Gorączka, dreszcze, bóle głowy, bóle pozagałkowe, 

uogólnione, bardzo silne bóle mięśniowe, 

przeczulica skóry, wylewy dospojówkowe 

background image

Faza druga: (narządowa, immunologiczna) 
Zapalenie wątroby, nerek, opon mózgowo-
rdzeniowych, gorączka 

Zespół Weila

Najgroźniejsza postać leptospirozy
Rozsiane uszkodzenie śródbłonka i zapalenie 
naczyń może prowadzić do zaburzeń 
czynności nerek i wątroby, ZOMR, zapaści 
sercowo-naczyniowej i wstrząsu

 

background image

Aktywne antybiotyki

Penicylina
Tetracykliny


Document Outline