Bruceloza

Zakaźna odzwierzęca choroba o szerokim zakresie
objawów klinicznych i zmian narządowych.
Etiologia i rezerwuar:



Drobnoustroje  –  Gram-ujemne  pałeczki  z  rodzaju 
Brucella 

umiejscawiające 

się 

wewnątrzkomórkowo,  a  ich  chorobotwórczość 
związana jest z tworzeniem endotoksyn.



Ostrą 

postać 

brucelozy 

powoduje 

zwykle, 

występująca 

w 

strefie 

klimatu 

śródziemnomorskiego  Brucella  melitensis  oraz  Br. 
suis.



Postać  przewlekłą  w  klimacie  umiarkowanym 
najczęściej powoduje Br. abortus(bovis).

 

 

Poznano 6 gatunków zarazka- pierwsze 
cztery są patogenne dla człowieka



Br. melitensis – owce, kozy bydło;



Br. abortus (Bang) – bydło, konie, sarny;



Br. suis – świnie, zające ( biotyp2);



Br. canis – psy;



Br. ovis – owce;



Br. neotome – gryzoń Neotoma lepida.

 

 

Zarazki brucelozy są odporne na działanie 
czynników środowiska zewnętrznego 
( woda, gleba,niskie temperatury,) 
są natomiast wrażliwe na ogrzewanie i 
ogólnie stosowane środki odkażające 
( chloramina, lizol, soda kaustyczna).

 

 

Źródło zakażenia :

dla człowieka – chore zwierzę, jego 
wydzieliny i wydaliny ( poronienie: płód , 
łożysko, wody płodowe – czysta hodowla 
zarazka )
oraz krew i mleko.

Nie notuje się zakażeń człowieka od 
człowieka.

 

 

Drogi szerzenia i wrota zakażenia:



Uszkodzona skóra ( ręce),



Błony śluzowe w bezpośredniej styczności z 
chorym zwierzęciem ( poronienie, pomoc w 
wycieleniach),



Często drogą przewodu pokarmowego ( mleko, 
inne produkty pochodzenia zwierzęcego ).



Drogą wziewną i dospojówkowo ( kurz, aerozol ),



Możliwość zakażeń laboratoryjnych.

 

 

Okres wylęgania :

od kilku dni nawet do kilku miesięcy;
przeciętnie 1-3 tygodni.

 

 

                  Patogeneza:

pałeczki po wniknięciu do ustroju namnażają się 
w układzie chłonnym ( węzły) i po przełamaniu 
bariery ochronnej dostają się do krwi i różnych 
narządów 
( ostra faza choroby).

U znacznej części chorych, zwłaszcza po 
zakażeniach Br. abortus ( choroba Banga ) 
schorzenie przybiera od razu charakter 
przewlekły.

Początkowo dominuje swoisty proces 
infekcyjno- toksyczny, 
a wtórnie rozwijają się procesy immunologiczne 
( przewlekła alergizacja ) wiodące do 
narządowo- układowych zmian 
zwyrodnieniowych.

 

 

Obraz kliniczny 

- 3 formy przebiegu 

klinicznego

Ostry – ( Br. melitensis, rzadziej Br. suis)
może przybierać „maski”:



gruźliczą,



gośćcową,



durową,

 

 

W stanach ostrych w zależności od 
reprezentacji narządowej mogą 
występować objawy:



gorączka o przebiegu falistym ( febris undulans),



zlewne poty,dreszcze, znaczne osłabienie, 

uporczywe bóle głowy,znaczne bóle stawowo-

mięśniowe,



zaburzenia żołądkowo-jelitowe,



zapalenie jąder jedno- lub obustronne,



powiększenie wątroby i rzadziej śledziony oraz 

węzłów chłonnych,



zdarzają się zapalenia opon mózgowo-

rdzeniowych



ciężkie uszkodzenia narządowe (zapalenie 

wsierdzia, uszkodzenie wątroby z żółtaczką , stan 

septyczno- toksyczny)

 

 

 

Obraz kliniczny podostry



choroba czasami od początku może 
przebiegać podostro, 

    zwykle występują objawy jak w postaci ostrej , 

lecz są słabiej wyrażone.

 

 

Obraz kliniczny przewlekły

Bywa zejściem postaci powyższych, lecz często 
występuje jako pierwotnie przewlekła ( zakażenia Br. 
Abortus)
Dolegliwości:



bólowe ze strony układu ruchu o typie 

zwyrodnieniowym,



obwodowego układu nerwowego ( uszkodzenia 

wielonerwowo-korzeniowe, uszkodzenia układu 

autonomicznego oraz nerwice, zaburzenia 

psychoorganiczne,



obustronne uszkodzenie słuchu typu odbiorczego,



cechy uszkodzenia wątroby i mięśnia sercowego.

 

 

Rozpoznanie



Wywiad epidemiologiczny,



Obraz kliniczny i badania immunoserologiczne:



OA (Wrighata)



OWD,



O.Coombsa,



ELISA,



w brucelozie przewlekłej często decyduje o 
diagnozie śródskórny alergiczny odczyn 
Burneta.

 

 

Leczenie



Antybiotyk podstawowy- doksycylina,



Inne:



 kotrimoksazol,



gentamycyna, 



rifampicyna ( ew. skojarzenia)



Nie zaleca się :

penicylin, większości cefalosporyn, makrolidów, 
chloramfenikolu.



w brucelozie przewlekłej dominuje leczenie 

objawowe.

 

 

Listerioza 

zakaźna choroba ludzi i zwierząt, powoduje 
zmiany o różnym umiejscowieniu narządowym.

Epidemiologia
Listeria monocytogenes – pałeczka Gram-dodatnia, 
szeroko rozpowszechniona w przyrodzie, obecna u 
zwierząt gospodarskich, ptaków i ryb oraz w 

środkach 

spożywczych.

oporna na ogrzewanie w tem.55

0

c przez 60 min.,

namnaża się w tem. lodówki (+ 4/+6

0

C 

 

 

Człowiek zaraża się przez :



przewód pokarmowy – mleko, sery, inne 
produkty wtórnie zakażone,



uszkodzoną skórę, błony śluzowe( spojówki) w 
kontakcie z wydzielinami chorego zwierzęcia, 
wdychanie zakażonego pyłu,



drogą płciową oraz zakażenie płodu przez 
łożysko.

 

 

Postacie kliniczne



Listerioza okołoporodowa:



Wczesna – zakażenie wewnątrz maciczne płodu 

   ( poronienie, przedwczesny poród) uszkodzonego 

płodu z objawami ciężkiej posocznicy,



Późna – po 5 i więcej dniach od porodu- dająca 
zapalenie opon mózgowo rdzeniowych 
( wodogłowie),

•

Listerioza dorosłych – osoby po 50-60 r.ż. ze 
zmniejszoną odpornością-zapalenia opon 
mózgowo-rdzeniowych + ataksja, drżenia, 
zaburzenia świadomości, zapalenia płuc.

 

 

Rozpoznanie: 

wynik badania mikrobiologicznego ( hodowla)
ewentualnie badanie serologiczne.

Leczenie:

amoksycylina + gentamycyna, kotrimoksazol.