background image

Kapitał procent zysk

Kapitał  składa się z tych 

wytworzonych, trwałych dóbr, które są 

następnie używane jako produkcyjne 

nakłady do dalszej produkcji.

Dobra  kapitałowe mają trwałość kilku 

lat, inne nawet wiek.

background image

Rodzaje dóbr 
kapitałowych

• Struktury – budynki fabryczne, 

domy, drogi itp..

• Wyposażenie produkcyjne – 

obrabiarki, inne maszyny i 
urządzenia i  konsumpcyjne – 
samochody 

• Zapasy materiałów i półfabrykatów 

do produkcji

background image

Dwie możliwości nabycia 

dóbr kapitałowych

• Kupowanie na własność
• Dzierżawa na różne okresy
• W związku z tym dobra kapitałowe 

mogą mieć dwie ceny – cenę 
zakupu (na  własność) w pierwszym 
przypadku i czynsz (płatność za 
okresowe użycie dóbr 
kapitałowych) w drugim.

background image

Ilość kapitału jest 

ograniczona

• Ceny kapitału są podstawą do 

racjonalnej alokacji jego zasobów

• Takie decyzje należą do 

najważniejszych w firmie i 
gospodarstwie domowym.

• Zastosowanie kapitału powinno być 

produktywne, czyli dawać większą 
produkcje niż poprzednio.

background image

Znaczenie czasu

• Ważną cecha kapitału jest trwałość, 

stąd znaczenie czasu przy 
podejmowaniu decyzji

• Nabycie dóbr kapitałowych to 

inwestycja

• Decyzje takie dotyczą przyszłości, ale 

jednocześnie teraźniejsze zasoby są 
wykorzystywane do wytwarzania 
kapitału na przyszłość.

background image

Stopa przychodu z 

kapitału

• Trzeba poświęcić część możliwej 

bieżącej konsumpcji dla przyszłych 
korzyści

• To poświęcenie następuje wtedy 

gdy przyszłe korzyści są większe 
od bieżących wyrzeczeń

background image

Stopa przychodu cd.

0

C

T

x

s

t

1

t

3

t

2

c

0

C – konsumpcja, T- czas , w pierwszym okresie t

1

 

konsumpcja kształtowała się na poziomie c

0

, w 

okresie t

2

 obniżono konsumpcję o wielkość s, 

którą przeznaczono na produkcję dóbr 

kapitałowych, dzięki temu w okresie t

3

 

produkcja wzrosła i konsumpcję można było 

zwiększyć o x do poziomu c

1

c

1

background image

Stopa przychodu z 

kapitału

• Stosunek x/s jest liczba mówiącą 

jaki jest przychód na 1 jednostkę 
zainwestowanego kapitału w 
danym okresie, zwykle rocznym.

• Stosunek ten to stopa przychodu 

za kapitału.

background image

W firmie stopa przychodu

   z kapitału oblicza się następująco: 

od przychodów ze sprzedaży 
produkcji odejmuje się pełne 
koszty wytworzenia oraz odpisy na 
podatki – otrzymuje się przychód z 
kapitału netto. Przychód ten 
powiększony o amortyzację jest 
przychodem brutto.

background image

Zysk jako przychód z 

kapitału

• Kiedy firmy są właścicielami kapitału 

przychód jest zawarty w zysku.

• Zysk oblicza się jako różnicę między 

całkowitym utargiem a całkowitym kosztem, 
po potrąceniu podatków, tak obliczony zysk 
netto jest równy przychodowi za kapitału.

• Stopa zysku (stopa przychodu z kapitału) to 

zysk netto podzielony przez wartość 
zastosowanego kapitału.

background image

Aktywa finansowe

• We współczesnej gospodarce z 

rozbudowanym systemem finansowym, 

gospodarstwa domowe i firmy kierują 

swoje fundusze na dobra kapitałowe 

przez oszczędzanie pieniędzy i ich 

lokowanie w różnych aktywach 

finansowych: akcjach, obligacjach, 

funduszach inwestycyjnych i 

emerytalnych.

• Pożyczając pieniądze rynkowi na 

fundusze tworzące kapitał – liczą na 

pewien dochód.

background image

Stopa procentowa

• To roczny dochód z pożyczonych 

funduszy, aktywów finansowych.

• Stopę procentową określa się jako x

% rocznie, oznacza to, że dane 
odsetki od zaoszczędzonej sumy 
będą zapłacone w tej wysokości, 
jeżeli była ona pożyczona na cały 
rok.

• Odsetki za okresy krótsze będą 

mniejsze, a za dłuższe większe.

background image

Wyznaczanie stopy 

procentowej

Stopa procentowa jest ceną płaconą za użycie 

funduszy, jest ona wyznaczana przez popyt i 

podaż

.

0

r,i

Q

S

S

D

D

D

1

D

1

i

0

i

1

q

0

q

1

background image

Popyt na kapitał 

• Pieniędzy nie potrzebujemy dla nich samych, lecz dla 

tego, co można za nie kupić. Popyt na fundusze jest 

właściwie popytem na środki, które można za nie kupić.

• Krzywa popytu DD na fundusze pokazuje żądane ilości 

po każdej stopie procentowej, ma ona ujemne 

nachylenie co wskazuje na większy popyt przy niższych 

stopach procentowych  i mniejszy przy wyższych.

• Wysoka stopa procentowa oznacza, że pożyczone 

fundusze mogą być przeznaczone tylko na inwestycje 

przynoszące wysoka stopę przychodu z kapitału – 

takich okazji jest oczywiście mniej.

• Popyt na fundusze zgłaszają również konsumenci 

(zakupy dóbr trwałego użytku) i rząd (budowa dróg 

itp..)

background image

Podaż kapitału

• Krzywa podaży SS funduszy przedstawia 

zależność między suma dostarczoną a 
czystą stopą procentową (teoretyczne 
pożyczki bez ryzyka).

• Wysokie stopy procentowe zachęcają do 

oszczędzania, co zwiększa podaż, niskie 
czynią oszczędzanie mniej atrakcyjnym.

• Wysokość stopy równowagi jest 

wyznaczana przez punkt przecięcia się 
krzywych popytu i podaży.

• Zmiany popytu i podaży spowodują 

odpowiednie przesunięcie krzywych (D

1

D

1

).

background image

Popyt firmy na kapitał

• Firma potrzebująca dodatkowego kapitału może 

wydzierżawić potrzebne środki

•  na rynku doskonale konkurencyjnym przy zasadzie 

maksymalizacji zysku, firma będzie dzierżawić taką 

ilość środków, dla których utarg z krańcowego 

produktu będzie równy stawce dzierżawnej

• Stawka dzierżawna musi natomiast pokryć koszty 

ponoszone przez właściciela środków – czyli 

amortyzację i koszty okazji z tytułu zainwestowania 

swoich funduszy w dane środki, a nie w inna 

korzystną lokatę.

• Stawka dzierżawna (S

d

)będzie więc sumą 

amortyzacji (d – procentowa stawka amortyzacji) i 

utraconych odsetek (r) i wyniesie: S

d

 = P

f

(d + r) 

      P

– cena środków

background image

Popyt firmy na kapitał

• Inaczej wygląda w przypadku zakupu, w 

idealnym świecie bez ryzyka, monopolu 

i inflacji – firma podejmując decyzje 

zakupu – firma porównywałaby swój 

koszt nabycia,  czyli stopę procentową, 

ze stopą przychodu z kapitału.

•  jeżeli stopa przychodu z kapitału jest 

wyższa od rynkowej stopy procentowej, 

po której firma ma pożyczać pieniądze, 

to zdecyduje się ona na inwestycję, 

jeżeli  odwrotnie - to nie.

background image

Zmiana popytu firmy na 

kapitał

Krzywa popytu firmy na kapitał DD odpowiada 

MRP

K

 , zależność między r a MRP

K

 można 

rozpatrywać jak zależność między ceną i 

popytem na każde dobro, wzrost popytu do 

D

1

D

1

 przy stopie procentowej 10, przy danej 

ilości kapitału skłoni do podwyższenia stopy 

procentowej do 15

To będzie zachętą 

do wzrostu oszczędności i ustali

się nowy stan równowagi.

0

r,i

QK

10

15

q

0

q

1

D

D (MRP

K

)

D

1

(MRP

K1

)

D

1

background image

Funkcje stopy 

procentowej

• Rozdziela ograniczoną podaż dóbr 

kapitałowych na najbardziej 
efektywne zastosowania

• Pobudza ludzi do oszczędności – 

poświęcania bieżącej konsumpcji 
dla przyszłej i dodawania do 
zasobu kapitału.

background image

Analiza przychodu z 

kapitału

• Teorię kapitału ilustrujemy używając 

wykresów popytu i podaży, trzeba 
jednak bardzo uprościć rzeczywistość 
gospodarczą

• Zakładamy jednorodność wszystkich 

dóbr kapitałowych, statyczność 
gospodarki, brak przyrostu ludności i 
zmian technologicznych

• Podaż SS kapitału jest stała.

background image

Graficzna analiza przychodu z 

kapitału

Krzywa DD jest krzywa popytu na zasób 

kapitału, pokazuje ona zależność między 

ilością żądanego kapitału a stopą przychodu 

z kapitału. Popyt jest wyprowadzany z 

MRP

K

, z dodatkowego produktu 

powstającego ze zwiększenia kapitału. 

Ujemne nachylenie pokazuje, że prawo

 malejących przychodów 

dotyczy również kapitału.

0

r, i

QK

q

S

S

D

D

E

10

background image

Analiza przychodu z kapitału

• Gdy kapitał jest mały istnieją bardzo zyskowne 

zastosowania dające wysokie przychody. 

• Kapitał jest stopniowo akumulowany, 

nagromadzany. Bardziej korzystne lokaty są już 
wykorzystane i zaczyna działać prawo malejących 
przychodów.

• Firmy inwestują w coraz mniej korzystne projekty, 

przesuwając się w dół krzywej popytu.

• W punkcie E suma kapitału jest już rozdzielona 

między potrzebujące go firmy, w tym punkcie 
równowagi krótkookresowej firmy chcą płacić 
10% za pożyczane fundusze, a pożyczający są 
zadowoleni, otrzymując 10 % rocznie za swoje 
pieniądze.

background image

Długookresowa 

równowaga

0

r
i

QK

E

S

1

S

2

Długookresowa krzywa podaży S

L

S

L

 ma 

dodatnie nachylenie pokazuje, że ludzie są 

skłonni dostarczać więcej funduszy po 

wyższych realnych stopach procentowych. 

Równowaga ustali się w punkcie, gdzie 

wartość finansowych aktywów, które ludzie

 chcą utrzymywać w długim okresie, 

dokładnie dorównuje sumie kapitału,

 który firmy chcą utrzymać 

po tej stopie procentowej.

 

S

3

E`

D

D

S

L

S

L

10

background image

Badania pokazują, że w 

długim

• Okresie mimo wielokrotnego zwiększenia 

kapitału stopy przychodu nie spadły, nie 

zmalały również stopy procentowe. 

Oznacza to, że działają czynniki nie 

dopuszczające do spadku produktywności 

kapitału- innowacje i zmiany 

technologiczne.Tworzą one nowe okazje 

do zyskownych inwestycji.

• Według klasycznego poglądu na stopę 

procentową to właśnie technologia i 

pragnienia finansowe ludzi kierują stopa 

procentowa i stopą przychodu z kapitału.

background image

Pieniądze dzisiaj czy za 5 

lat ?

• Jeżeli Państwa zapytać czy wolicie 

50.000 PLN dzisiaj ( w 2011 roku) 
czy za 5 lat, po skończeniu 
studiów, co odpowiecie ?

background image

Dyskontowanie – 

alternatywna teoria 

kapitału

.

• Obecna wartość posiadanych pieniędzy jest 

większa od identycznej kwoty, którą  można 
otrzymać dopiero po upływie określonego 
czasu.

• Przyczyną tego jest możliwość uzyskania 

odsetek od sum złożonych choćby w banku.

• Inwestycja będzie przynosić przychody w 

kolejnych latach po zakończeniu.

• Firma inwestują musi ponieść pewien koszt 

– zapłacić za kapitał.

• Nie można jednak prosto porównywać.

background image

Dyskontowanie

• Przeliczanie na obecną wartość strumienia 

przyszłych przychodów.

• r- stopa procentowa, inwestując przy niej 100 

PLN, po roku mamy 100x (1+ r), po dwóch 

100x (1+ r)

2

, po  n latach 100x (1+ r)

n

• Natomiast szukając dzisiejszej wartości 

100PLN,które otrzymamy za rok, musimy 

obliczyć, ile trzeba oddać do banku dziś, żeby 

po roku kwota ta wzrosła do 100 PLN właśnie.

• Obliczenie jest łatwe: 100/1+ r, jeżeli r = 

10%, to 100/110 = 90,91 

• Dla n lat będzie to 100/(1 + r)

n

.

background image

W przypadku firmy 

• Trzeba obliczyć obecną zdyskontowana 

wartość strumienia przychodów 
uzyskiwanych w kolejnych latach 
(PDV)

• Jeżeli przychody w kolejnych latach to 

R

i

, stopa procentowa to r, a n to liczba 

lat, to obliczmy następująco:

R

1

       R

2                           

R

n

PDV =    
               1 + r         (1 + r)

2              

(1 + r)

+

+ ....+

background image

Obliczona tak suma 

• Przedstawia całkowitą 

zdyskontowaną wartość strumienia 

przychodów wytworzonego przez 

kapitał.

• Jeżeli wartość ta przewyższa cenę, 

którą firma musi zapłacić, powinna 

dokonać inwestycji, 

• Jeżeli cena jest wyższa od PDV, nie 

należy podejmować decyzji np.. 

Zakupu nowych urządzeń, jeżeli na 

tym ma np.. polegać inwestycja.

background image

Firma

 

kupiła maszynę za 5.999 zł., 

której usługi w kolejnych dwóch 
latach były warte (po odliczeniu 
kosztów) 3.300 zł i 3.630 zł. W końcu 
drugiego roku trzeba było oddać 
maszynę na złom (cena złomu 
dokładanie pokryła koszty 
złomowania). W gospodarce stopa 
procentowa była stała i wynosił 10% 
rocznie. Ceny nie zmieniły się. Czy 
warto było kupić maszynę, odpowiedź 
uzasadnij.

background image

 

R

1

       R

2

PDV = 
               1 + r         (1 + r)

2

+

=

= 3.300/(1+0,1)+3.630/
(1+0,1)

=

= 3.000 + 3000 =

 

6000

background image

Obecna wartość zasobu

• Jeżeli posiadamy dobro kapitałowe 

przynoszące nam strumień przychodów (np. 
czynsz od budynku mieszkalnego czy 
produkcyjnego i chcielibyśmy to dobro 
sprzedać, to jak możemy ustalić godziwą 
jego cenę?

• Liczymy dzisiejszą wartość całego 

strumienia przychodów (czynszów). Liczymy 
ile pieniędzy musimy zainwestować dzisiaj, 
aby według bieżącej stopy procentowej 
otrzymać dokładnie taki sam strumień 
przychodów jaki daje posiadany obiekt.

background image

Obecna wartość zasobów - 

przykład

• Jeżeli roczne przychody to R = 12 

000 PLN

• Stopa procentowa 12%
• Obecna wartość V obiektu można 

obliczyć

    następująco   V = (R/r) x 100

12000/12 x 100 = 100.000 PLN
Gdyby r = 6 % to V=
Gdyby r= 24% to V=

background image

Czynniki wpływające na 

stopę procentową

W rzeczywistości jest ona 

wyznaczana przez:

•  niepewność i ryzyko
• inflację (nominalne i realne stopy 

procentowe)

• politykę banku centralnego i rządu

background image

Nominalna i realna stopa 

procentowa

• Nominalna to kwota pieniędzy, którą 

się uzyska z lokaty pieniędzy

• Realna stopa procentowa to nominalna 

skorygowana o stopę (wskaźnik) 
inflacji, jest to prawdziwa miara ilości 
dóbr, które otrzyma się jutro za dobra, 
z których zrezygnowano dzisiaj.

background image

Teoria efektywnego rynku

• Teoria rynku papierów wartościowych, według 

której rynek ten jest czułym przetwornikiem 
informacji, szybko reagującym na nowe 
wiadomości i poprawnie korygującym ceny 
akcji

• Akcje dają prawo do dywidendy. Firmy są 

cenione tym wyżej, im  większe osiągają zyski.

• Ceny akcji prawidłowo odzwierciedlają 

wszystkie bieżące informacje -  podstawowe 
twierdzenie  tej teorii.

background image

Document Outline