background image

 

 

Systemy operacyjne

krótki przegląd

background image

 

 

System operacyjny

oprogramowanie (złożone z wielu 
modułów), jego praca ma za zadanie 
uczynić sprzęt (hardware) zdolnym 
do przyjęcia i realizacji zadań 
postawionych przez użytkownika

background image

 

 

Funkcje systemu 

operacyjnego

• zarządzanie zasobami maszyny
• zarządzanie danymi zapisanymi w 

postaci plików na dyskach

• umożliwienie interakcji z 

użytkownikiem

• udostępnianie aplikacjom “maszyn 

wirtualnych”

• umożliwienie wielozadaniowości
• umożliwienie pracy w sieci

background image

 

 

Ogólny model

jądro

interfejs 
użytkownika

warstwa
odpowiedzialna
za współpracę
ze sprzętem

background image

 

 

Pierwsze systemy na PC 

(lokalne)

• DOS - interfejs znakowy, pierwsze narzędzia 

obsługi dyskowej (początek PC), 
jednostanowiskowy,  jednozadaniowy, 
komunikacja sprzęt - aplikacje z pominięciem 
jądra;

• wczesne Windows  - interfejs graficzny, 

warstwa sterowników, moduły (KERNEL, GDI, 
API);

• MacOS - pierwszy interfejs okienkowy (1984).

background image

 

 

Cechy rozwiniętych 

systemów operacyjnych

• wielozadaniowość
• wielodostęp
• wieloprocesorowość
• praca w sieci

background image

 

 

Klasyfikacje ze względu 

na obszar zastosowania

• domowe
• dla małych i średnich firm
• dla dużych firm, administracji 

państwowej i rządowej, do badań 
naukowych

• lokalne
• sieciowe

background image

 

 

Windows95

wady 

niedoskonała wielozadaniowość, 

binarny  i zawodny rejestr, duża część 
kodu 16 

bitowa, zawodność pracy 

w sieci

zalety 

łatwość obsługi, duża liczba 

aplikacji, duża 

ilość użytkowników 

(stąd możliwości 
przenoszenia/powielania opr. 
użytkowego)

background image

 

 

Windows9x, ME

wady 

nadal wspólna dla wszystkich 

zadań 

maszyna wirtualna, 

"active desktop" 

pozwalający na 

większą integralność z 

internetem 

zbędnym obciążeniem systemu, 
brakuje systemu uprawnień i 

mechanizmów zabezpieczającego 

programy przed modyfikacją

zalety jak Win95

background image

 

 

Windows NT, 2000

wady 

ograniczona wydajność

zalety

aplikacje działają niezależnie (są 

osobnymi 

procesami), różne 

systemy plików (w tym 

NTFS), 

mogą realizować funkcje serwera, 
Win 2000 pozwala na zdalne 

administrowanie

background image

 

 

MacOS

wady 

tylko dla sprzętu firmy Apple, 

wysoka cena

zalety

dobra jakość sprzętu, dobra 

obsługa 

operacji graficznych

background image

 

 

Linux

wady 

słabo wspierana grafika, mała 

liczba 

aplikacji "użytkowych", 

wymaga 

profesjonalnej 

konfiguracji

zalety

darmowy, z dostępem do źródeł, 

pełna 

wielozadaniowość, 

monolityczne jądro 

pozwala na 

wysoką wydajność, 
niewielkie wymagania sprzętowe, 

typowo sieciowy, potrafi pracować 

niemal w każdym środowisku 

sieciowym, niezawodny, 

może działać 

niemal 

bezobsługowo

background image

 

 

Zestawienie

Win95/98

Windows ME WinNT

Win2000

RedHat

ochrona zasobów 
sprzętowych

brak

brak

pełna

pełna

pełna

stabilność

niska

niska

dość duża

dość duża

bardzo duża

łatwość 
instalacji/konfiguracji łatwy

łatwy

średnio łatwy

łatwy

średni

łatwość użytkowania łatwy

łatwy

łatwy

łatwy

średni

zakres zastosowań domowe, gry domowe, gry biurowe, serwer biurowe, serwer biurowe, serwer

dostępne aplikacje

bardzo dużo bardzo dużo bardzo dużo

bardzo dużo

dużo (ale głównie 
narzędzia)

liczba aplikacji 
wraz z systemem

mało

mało

mało

mało

dużo

poziom bezpie-
czeństwa w sieci

niski

niski

średni

średni

średni-wysoki

background image

 

 

Cechy przydatne dla zastosowań 

domowych i w małych firmach

•Łatwość instalacji i użytkowania 

systemu;
•Koegzystencja z innymi systemami 
•Zgodność sprzętowa 
•Wymiana danych 
•Przystosowanie do pracy w Internecie 
•Ilość aplikacji działającej na danym 

systemie 
•Lokalizacja
•Cena;

background image

 

 

Przegląd popularnych usług i aplikacji dla 

wybranych systemów operacyjnych

Serwer DNS, FTP, 
pocztowy, serwer WWW, 
bazodanowy (rodzina 
produktów Back Office) 

Pakiety biurowe, 
graficzne, narzędzia 
programistyczne 

Windows NT 
(server)

Dostęp do drukarek i 
katalogów 
współdzielonych 
(inne zasady dostępu 
niż w Windows9x/Me) 

Pakiety biurowe, 
graficzne, narzędzia 
programistyczne, SZBD 
(np. Mysql) i wiele 
innych 

Windows NT 
(workstation)

Dostęp do drukarek 
i katalogów 
współdzielonych 

Pakiety biurowe, 
graficzne, narzędzia 
programistyczne, SZBD 
(np. MySql) i wiele 
innych 

Windows 9x/Me

Najważniejsze 
usługi

Aplikacje

Nazwa 
systemu

background image

 

 

Przegląd popularnych usług i aplikacji dla 

wybranych systemów operacyjnych

Serwer DNS, DHCP, 
FTP, NFS, SAMBA, 
pocztowy, Serwer 
WWW, serwery 
bazodanowe

związane z obróbką 
grafiki i tekstu (DTP), 
klienci NFS, AFP, 
przeglądarki internetowe, 
terminal komend 

Mac OS X server 

Współdzielenie 
zasobów i 
drukarek

związane z obróbką 
grafiki i tekstu (DTP), 
klienci NFS, AFP, 
przeglądarki internetowe, 
terminal komend 

Mac OS X (stacja 
robocza) 

Serwer DNS, DHCP, 
FTP, pocztowy,  
Active Directory, 
Serwer WWW, 
serwery bazodanowe

Biurowe M.Office, 
OpenOffice (darmowy), 
Narzędzia graficzne 
bardzo dużo

Windows 2000
(proffesional/ 
advanced server) 

Najważniejsze 
Usługi (Serwer)

Aplikacje

Nazwa systemu

background image

 

 

Przegląd popularnych usług i aplikacji dla 

wybranych systemów operacyjnych

Serwer DNS, DHCP, FTP, 
NFS, SAMBA, pocztowy, 
Serwer WWW, serwery 
bazodanowe 

Aplikacje biurowe KDE Office, 
OpenOffice, Corel Draw, 
Aplikacje związane z 
zarządzanie siecią i wiele innych 

Linux (różne 
dystrybucje) 
(Workstation/Ser
ver 

drzewo katalogów 
NDS, serwer DNS, FTP, 
serwer drukarkowy, 
pocztowy, Web serwer 
Serwery baz danych 
flagowych producentów 

Związane z zarządzaniem 
siecią, serwisami, usługami, 
Group Wise (pakiet współpracy 
w grupach roboczych),
Zen Works (zdalne zarządzanie 
stacjami roboczymi) 

Novell Netware 
5.1 server 

serwer DNS, FTP ,NFS, 
serwer drukarkowy, 
pocztowy, Web serwer 
(apache) Serwery baz 
danych flagowych 
producentów 

OpenOffice – darmowy 
pakiet biurowy, Narzędzia 
programistyczne, wiele 
innych narzędzi, obróbki 
tekstu, przeglądarki 
intrnetowe 

Sun Solaris 2.8 
(Workstation/Se
rver 

Najważniejsze Usługi

Aplikacje

Nazwa systemu

background image

 

 

Cechy funkcjonalne systemów operacyjnych - 

zestawienie

2

Tak

Tak

Mac OS X Server

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak

Tak (zła 
implementacja)

Wielozadaniowo
ść z 
wywłaszczanie
m

32 (lub więcej)

Tak

Sun Solaris

32

Tak

Novell Netware

16

Tak

Linux

2
4
8
32

Tak

Windows2000
    Proffesional
    Serwer
    Advanced Server 
     Data Center

2/ 4

Tak

WindowsNT 
(workstation/serwer) 

1

Nie

Windows9x/Me

Max
Ilość 
obsługiwanych 
procesorów

Wieloprocesoro
wość

Nazwa
Systemu

background image

 

 

Cechy funkcjonalne systemów operacyjnych - 

zestawienie

Łatwy

Pełna

Dość duża

Mac OS X Server

Bardzo duża

Bardzo duża

Bardzo duża

Dość duża

Dość duża

Niska

Stabilność

Średni

Pełna

Sun Solaris

Średni

Pełna

Novell Netware

Średni

Pełna

Linux

Łatwy

Pełna

Windows2000
    Proffesional
    Serwer
    Advanced Server 
     Data Center

Średnio łatwy

Pełna

WindowsNT 
(workstation/serwer) 

Łatwy

Brak

Windows9x/Me

Łatwość 
instalacji/konfi
guracji

Ochrona 
zasobów

Nazwa
Systemu

background image

 

 

Cechy funkcjonalne systemów operacyjnych - 

zestawienie

Przedsiębiorstwo

Łatwy

Średni

Mac OS X Server

Średni-wysoki

Średni

Średni-wysoki

Średni

Średni

Niski

Poziom
Bezpieczeństwa

Dom, biuro 
przedsiębiorstwo

Dosyć trudna

Sun Solaris

przedsiębiorstwo

Dosyć trudna

Novell Netware serwer

Dom, biuro, 
przedsiębiorstwo

Dosyć trudna

Linux

Dom, biuro
Mała firma
Duża firma
Duża 
organizacja

Łatwy
Łatwy
Łatwy
Łatwy

Windows2000
    Proffesional
    Serwer
    Advanced Server 
     Data Center

Dom, Biuro
Przesiębiorstwo

Średnio  łatwo

WindowsNT 
(workstation/serwer) 

Dom, biuro

łatwy

Windows9x/Me

Zakres 
zastosowań

Łatwość 
użytkowania

Nazwa
Systemu

background image

 

 

Szybki markowy sprzęt z takimi systemami 
operacyjnymi np.jak Linux, Solaris

Dostawcy usług 
internetowych

Agenci – Windows. Centrale firm ubezpieczeniowych: 
Unix (Solaris, Linux), Windows2000 Advenced Server. 
Klientami systemów ubezpieczeniowych są np. Windows

Centra Obliczeniowe: SGI Irix, Linux, Solaris
Uczelniane węzły komputerowe: Solaris, Linux
Wydziałowe serwery: Linux, Novell Netware, 
Windows NT Server, Windows 2000 Advanced 
Server
Końcowe komputery pracowników, studentów: 
Windows, Linux

Serwisy informacyjne organizacji rządowych:
Linux, Solaris
Komputery osobiste głównie wyposażone w Windows

Użyte systemy

Firmy 
ubezpieczeniow
e

Edukacja 
(Uczelnie)

Organizacje 
rządowe
(Ministerstwa)

Nazwa obszaru

Systemy operacyjne i ich obszar 

zastosowań

background image

 

 

Systemy UNIX (Hp Unix, Solaris, Digital Unix) 
z markowymi systemami zarządzania bazami 
danych (firm ORACLE, INFORMIX). Dostęp do 
programów bankowych może być realizowany 
za pomocą klientów Windows, terminali Unix.

Banki

Końcowi pracownicy: Windows
SCO Open Server z SZBD Oracle

Urzędy skarbowe

Małe: Serwer główny (Linux, Windows 2000 
serwer)  zadaniem głównego serwera jest 
prezentacja firmy na WWW, obsługa sklepu 
wirtualnego
Inne działy (handlowy, magazyn): Komputery 
pracują pod kontrolą Windows.
Duże: Serwery główne (poszczególnych filii): 
Solaris, Linux. Końcowi pracownicy pracują pod 
kontrolą Windows. Firmy te potrzebują często 
dobrych stabilnych systemów operacyjnych bo 
są udziałowcami i twórcami przeróżnych portali

Użyte systemy

Firmy komputerowe

Nazwa obszaru

Systemy operacyjne i ich obszar zastosowań

background image

 

 

Serwer główny: Novell Netware lub Windows NT
Pracownicy pracują pod kontrolą systemów 
Windows

Solaris, Linux (darmowe oprogramowanie)

Małe: Novell Netware, końcówki – Windows
Duże: Novell Netware, Linux, końcówki 
Windows i Linux

Główne serwery Solaris, Linux
Końcowy pracownicy: Windows, Linux, Mac OS 
X

Głównie Solaris

Użyte systemy

Firmy prowadzące 
działalność gospodarczą 
(do 20 pracowników)

Młode firmy 
rozpoczynające swój 
własny e-bzines

Hurtownie 
artykułów

Portale i ich serwisy 
informacyjne

Organy rejestrujące 
domeny internetowe

Nazwa obszaru

Systemy operacyjne i ich obszar 

zastosowań

background image

 

 

Pracownicy: Windows, Mac OS X (skład tekstu 
DTP)
Serwery Główne: Linux

Windows
Mac Os X ( ze względu na uzyskiwane najlepsze 
jakości grafiki jak prezentacje multimedialne)

Użyte systemy

Firmy Wydawnicze 

Firmy poligraficzne

Nazwa obszaru

Systemy operacyjne i ich obszar 

zastosowań


Document Outline