CENTRUM PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII 

POLITECHNIKI KRAKOWSKIEJ

dr Janina Wojtowicz - Piętka

• to organizacja procesów 
psychicznych 
  nastawiona na realizowanie celów,

• siła pobudzająca działanie,

• nadająca kierunek

może powstać z dwóch powodów:
1.konieczność realizacji potrzeb
2.konieczność realizacji zadań

1. wartość celu
2. subiektywne prawdopodobieństwo 

osiągnięcia celu

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY
STOPNIEM POBUDZENIA 
MOTYWACJI WOBEC 
TRUDNOŚCI ZADANIA 
A POZIOMEM 
WYKONANIA ZADAŃ

(dot. związku między sprawnością działania a siłą motywacji)

W MIARĘ WZROSTU NATĘŻENIA MOTYWACJI SPRAWNOŚĆ 

DZIAŁANIA WZRASTA DO PEWNEGO POZIOMU, POCZYM ZACZYNA 

SPADAĆ, A PRZY BARDZO WYSOKIM NATĘŻENIU MOTYWACJI 

SPRAWNOŚĆ DZIAŁANIA JEST NISKA

(dot. zależności między stopniem trudności zadania a poziomem motywacji)

W ROZWIĄZYWANIU ZADANIA ŁATWEGO NAJWIĘKSZĄ 

SPRAWNOŚĆ OSIĄGA SIĘ PRZY WYSOKIM POZIOMIE MOTYWACJI, 

A PRZY ROZWIĄZYWANIU ZADAŃ TRUDNYCH – PRZY NISKIM 

POZIOMIE MOTYWACJI

1. Zasada szacunku dla osobowości

2. Zasada wywoływania sukcesu

3. Zasada jasności formułowania 

zadań i celów

4. Zasada spostrzegania zmian 

występujących w pracy

5. Zasada wzmocnień bezpośrednich

Pamiętaj, że skuteczność wzmocnień zależy od 

ich jakości oraz wrażliwości na nie 

poszczególnych uczniów. Musisz poznać 

preferencje, jakie wiąże dany uczeń z różnymi 

sposobami wzmocnień.

• Kontrakt powinien być zawarty na zasadzie
  całkowitej dobrowolności.

• Kontrakt należy formułować w sensie
  pozytywnym, a nie negatywnym.

• Kontrakt musi zawierać: zadania i obowiązki, 

  warunki ich spełnienia, czas wykonania oraz 
  przewidywaną gratyfikację.

(łączy obie techniki)

Polega ona na wzmocnieniu pożądanych 

zachowań lub osiągnięć za pomocą punktacji 

lub symbolicznych żetonów. Punkty mobilizują 

ucznia do zachowań konstruktywnych, 

skłaniają do planowania swojego 

postępowania oraz samooceny i samokontroli.

1. Wzmacniać należy jedynie zachowania pożądane 

z pedagogicznego punktu widzenia. Świadomie 
i celowo unikać wzmocnień zachowań 
o charakterze destrukcyjnym. 

2. Pożądane zachowania należy wzmacniać 

bezpośrednio po manifestowaniu ich przez ucznia.

3. Z chwilą, gdy wzmocnienie zachowania zaczyna 

pojawiać się coraz częściej, powinno się je 
wzmocnić w sposób przerywany, a nie ciągły 
i systematyczny. 

Najtrudniejszy jest 

moment podjęcia decyzji. 

W miarę zbliżania się do 

wybranego celu, jego 

atrakcyjność rośnie, zaś 

atrakcyjność celu 

odrzuconego maleje.

+

+

PODJĘCIE DECYZJI NIE JEST 

JEDNOZNACZNE Z ROZWIĄZANIEM 

KONFLIKTU.

Gdy zbliżamy się do wybranego celu, 

stopień jego nieatrakcyjności wzrasta, 

cel odrzucony wydaje się bardziej 

pozytywny. Często mamy tendencję 

do wyboru celu odrzuconego.

-

-

Ten sam cel ma dla jednostki 

wartość pozytywną i negatywną.

Cel wydaje się atrakcyjny, gdy 

jest oddalony. W miarę zbliżania 

się do niego, atrakcyjność 

maleje. Konflikt ten często 

uniemożliwia realizowanie 

motywacji.

+

-

P

R

Z 

E 

S 
Z 
K

O
D

A

CEL

OSOBA

1. Rodzaje przeszkód.
2. Zachowania prawidłowe w sytuacji frustracyjnej.
3. Zachowania obronne: agresja, fiksacja, regresja, ucieczka.
4. Mechanizmy obronne: wypieranie, projekcja, racjonalizacja.