Mięśniaki macicy w ciąży

Karolina Młodzińska

Izabela Szelest

Położnictwo III rok

Studia Dzienne

 

 

• Obserwowana w ostatnich latach 

emancypacja kobiet oraz ich 
zaangażowanie w pracę zawodową, jak 
również ciąże po wielu latach leczenia 
niepłodności sprawiają, że wzrasta 
odsetek kobiet rodzących po 30. a 
nawet po 40. roku życia. Znacznie 
częściej zaistniałej w tym okresie ciąży 
towarzyszą rozmaite powikłania 
ogólnoustrojowe, związane zarówno z 
wiekiem pacjentki, jak i samą ciążą. 
Mięśniaki macicy są najczęstszymi 
nowotworami niezłośliwymi narządu 
rodnego u kobiet w wieku rozrodczym

 

 

• Wraz ze wzrostem częstości ciąż po 35. 

roku życia wzrasta odsetek 
występowania mięśniaków w ciąży. 
Zgodnie z doniesieniami wielu autorów 
częstość ta waha się w granicach od 0,5 
do 5 proc., a nawet 7,2 proc. Mięśniaki 
macicy, zwłaszcza większych 
rozmiarów, mogą powodować 
powikłania ciąży, natomiast mięśniaki 
małe podsurowicze lub uszypułowane 
zwykle nie zakłócają przebiegu ciąży 
oraz porodu

 

 

• Mięśniaki mogą być pojedyncze lub 

mnogie, o różnych rozmiarach, aż do 
olbrzymich, które swym górnym 
biegunem mogą sięgać do przepony i 
stwarzać trudności diagnostyczne

 

 

• Podczas ciąży następuje znaczne 

rozpulchnienie mięśniaków, co utrudnia 
palpacyjne ich wykrycie, zwłaszcza w 
ciąży bardziej zaawansowanej. 
Powiększenie się mięśniaków w ciąży i 
zmiana ich kształtu jest spowodowana 
ich zwiększonym uwodnieniem. Jest to 
głównie następstwo zmian 
hormonalnych w ciąży – przede 
wszystkim wzrostu estrogenów. Ok. 70 
proc. kobiet ciężarnych z 
mięśniakami macicy ma 
dolegliwości bólowe, wymagające 
hospitalizacji. 

 

 

• Ciąża w macicy mięśniakowatej 

prowadzi do częstszego występowania 
takich powikłań, jak nieprawidłowe 
położenia płodu, porody przedwczesne 
(13–15 proc.), krwotoki w trzecim 
okresie porodu i poporodowe oraz 
powikłania infekcyjne.ważnym 
elementem w prognozowaniu 
zakończenia ciąży jest umiejscowienie 
mięśniaka w odniesieniu do lokalizacji 
łożyska. 

 

 

• W prognozowaniu pomyślnego 

zakończenia ciąży w macicy 
mięśniakowatej zasadnicze znaczenie 
ma liczba i wielkość mięśniaków, ich 
usytuowanie w macicy oraz kierunek 
rozrostu. Najbardziej niekorzystne dla 
przebiegu ciąży są mięśniaki 
podśluzówkowe, zwłaszcza gdy są 
liczne i większych rozmiarów. Tak 
zlokalizowane mięśniaki powodują 
zmiany w doczesnej o charakterze 
zanikowym lub zapalnym, a niekiedy 
nawet martwiczym, zniekształcają 
światło jamy macicy, pogarszając 
znacznie warunki dla rozwijającego się 
płodu

 

 

 

Pierwszy trymestr ciąży

• Obecność mięśniaków macicy zwiększa 

odsetek wczesnych poronień, które są 
następstwem rozciągnięcia jamy 
macicy, trudności w implantacji jaja 
płodowego oraz zmian w endometrium, 
zarówno o charakterze przerostu, jak i 
zaniku.

• Krwawienia we wczesnej ciąży 

rozwijającej się w macicy 
mięśniakowatej są trudne do oceny i 
interpretacji odnośnie przyczyn ich 
powstawania.

 

 

• Wskaźnik poronień ciąż rozwijających 

się w macicach mięśniakowatych w I 
trymestrze w odniesieniu do ciąż 
rozwijających się w macicach 
prawidłowych jest oceniany jako 
2-krotnie większy. Poronieniom tym 
towarzyszy przeważnie większa utrata 
krwi.

 

 

Drugi trymestr ciąży

• Zmiany, które zachodzą w mięśniaku, 

zarówno co do jego rozmiarów, 
położenia, a przede wszystkim jego 
ukrwienia, mogą dawać szereg 
dolegliwości bólowych

• W środkowym trymestrze, częściej niż 

na początku ciąży, mięśniaki mogą 
ulegać zmianom degeneracyjnym, takim 
jak zeszkliwienie, częściowa martwica, 
a przede wszystkim tzw. czerwonemu 
zwyrodnieniu

 

 

• Niekiedy dolegliwości bólowe są tak 

gwałtowne, że wymagają otwarcia jamy 
brzusznej i różnicowania z ostrym 
zapaleniem wyrostka robaczkowego, a 
nawet niedrożnością przewodu 
pokarmowego. 

• Wyłuszczanie mięśniaka w II trymestrze 

ciąży nie jest zalecane, podczas gdy w I 
trymestrze mięśniaki podsurowicze, 
płytko usadowione w mięśniu macicy, a 
dużych rozmiarów oraz mięśniaki 
uszypułowane mogą być wyłuszczane, 
zwłaszcza u tych ciężarnych, które 
poroniły ciąże z powodu istniejących 
mięśniaków, pozostawionych bez 
leczenia operacyjnego. 
Najkorzystniejszym okresem do 
przeprowadzania operacji jest 12. –14. 
tydz. ciąży 

 

 

Ciąża zaawansowana

• Ciężarne, które przebyły już przed ciążą 

lub w czasie ciąży zachowawcze 
wyłuszczenie mięśniaków winny być 
rozwiązane cięciem cesarskim, gdyż 
mięśniakom macicy może towarzyszyć 
gruczolistość śródmaciczna 
(adenomyosis uteri), która osłabia 
mięsień macicy i podwyższa ryzyko jego 
pęknięcia 

 

 

• Przedstawione powyżej uwagi o 

postępowaniu w ciąży i podczas 

porodu powikłanego 

obecnością mięśniaków macicy 

wskazują na konieczność 

bardzo indywidualnego 

traktowania każdego 

przypadku.

 

 

• Zapraszamy na film: 

,,Wyłuszczanie mięśniaków 

macicy w czasie ciąży”