background image

Niepowodzenia w nauce 

Niepowodzenia w nauce 

wczesnoszkolnej

wczesnoszkolnej

przyczyny, rodzaje, skutki 

background image

Niepowodzenia szkolne- 

Niepowodzenia szkolne- 

pojęcie

pojęcie

Pojęcie niepowodzeń szkolnych jest 
bardzo szerokie. Nie dotyczy ono 
samych uczniów ale również 
nauczycieli i wszelkich zabiegów 
dydaktycznych w szkolnictwie.

NIEPOWODZENI

SZKOLNE

=

Brak harmonii 

między 

wymaganiami szkoły 

a postępowaniem 

ucznia

background image
background image

Przyczyny niepowodzeń 

Przyczyny niepowodzeń 

szkolnych wg. Czesława 

szkolnych wg. Czesława 

Kupisiewicza 

Kupisiewicza 

społeczno-ekonomiczne – obejmujące całokształt 

względnie trwałych warunków materialnych, społecznych, 

kulturowych, które powodują niekorzystną sytuację 

życiową, np. złe warunki materialne i mieszkaniowe, 

rozpad struktury rodziny, niski poziom intelektualny i 

kulturalny rodziców, niewłaściwa postawa rodziców wobec 

dziecka, brak zrozumienia i zaspokojenia potrzeb dziecka;

biopsychiczne – dotyczące złego stanu zdrowia, wad 

fizycznych, zaburzeń w funkcjonowaniu systemu 

nerwowego, niedorozwoju umysłowego i innych;

pedagogiczne – tkwiące w samym procesie 

dydaktycznym i związane z niedoskonałą pracą 

nauczycieli, ich niedostatecznym przygotowaniem, 

popełnianiem błędów dydaktycznych, wadliwą postawą 

wobec ucznia czyli przyczyny zależne od nauczyciela oraz 

związane z niekorzystnymi warunkami obiektywnymi 

utrudniającymi pracę szkoły, np. przeładowanie klas 

nadmierną liczbą uczniów, brak pomocy dydaktycznych, 

czyli przyczyny niezależne od nauczyciela.

background image

Inne klasyfikacje przyczyn 

Inne klasyfikacje przyczyn 

niepowodzeń szkolnych

niepowodzeń szkolnych

1.

wg. Jana Konopnickiego:
- emocjonalno-społeczne
- intelektualne
- szkolne

2. wg. Haliny Filipczuk:

- wewnętrzne
- zewnętrzne

background image

Rodzaje niepowodzeń 

Rodzaje niepowodzeń 

szkolnych i ich skutki

szkolnych i ich skutki

1) niepowodzenia ukryte- występują wówczas, gdy 

nauczyciele nie dostrzegają mniejszych lub większych 

braków w wiedzy i umiejętnościach uczniów, mimo, że 

faktycznie one istnieją

*skutki- nie wykryte braki zwiększają się coraz bardziej, 

uczeń ma coraz większe trudności zahamowania w nauce, 

pojawiają się pierwsze oznaki niezadowolenia ze szkoły i 

negatywny do niej stosunek.

2) niepowodzenia jawne- występują wówczas, gdy 

nauczyciel stwierdza określone barki w wiedzy i 

umiejętnościach ucznia i w rezultacie ocenia wyniki jego 

pracy jako niezadowalające. 

*skutki- oceny te na ogół zostają poprawnie, lecz kryjące się 

za nimi braki i zaniedbywania najczęściej zostają. Jeżeli 

ocena odnosi się do całorocznej pracy ucznia i musi on 

powtarzać klasę mamy do czynienia z drugorocznością. (jest 

to porażka szkoły)

background image

Fazy niepowodzeń w nauce 

Fazy niepowodzeń w nauce 

szkolnej

szkolnej

1 faza- ujawnione są braki w wiadomościach, głównie w 

języku ojczystym i matematyce.

2 faza- braki są już tak duże, że uczeń nie może nadążyć za 

nimi, korzysta więc z nielegalnej pomocy.

3 faza- pojawiają się oceny niedostateczne, świadczące o 

tym ,że nauczyciel dostrzegł już poważne braki w 

wiadomościach i umiejętnościach ucznia.

4 faza- to drugoroczność, a więc powtarzanie klasy- często 

jest to początek wykolejania ucznia

background image

Skutki niepowodzeń 

Skutki niepowodzeń 

szkolnych

szkolnych

Wzrastające i napiętrzające się braki i 

zaległości w materiale

Zniechęcenie i znielubienie przedmiotów 

stwarzających problemy 

Wzrastająca frustracja dziecka; 

obniżenie własnej wartości; próby 

rozładowania powstałego napięcia złym 

zachowaniem

Brak akceptacji otoczenia koleżeńskiego, 

odtrącenie, wykluczenie z grupy 

rówieśniczej; wyśmiewanie i wyzywanie

background image

Aby pomóc uczniowi w 

Aby pomóc uczniowi w 

trudnościach szkolnych 

trudnościach szkolnych 

nauczyciel powinien:

nauczyciel powinien:

przeprowadzić wnikliwą obserwację uczniów na początku 

roku szkolnego i prowadzić ją systematycznie przez cały 

rok

przeprowadzić wywiad z rodzicami

dobrze poznać swoich uczniów 

wnikliwie analizować dokumenty i wytwory dziecka 

indywidualizować pracę na lekcji, szczególną opieką 

otaczając uczniów z trudnościami

jak najszybciej stworzyć zespół wyrównawczy, aby 

dodatkowo pracować z tymi dziećmi

być w stałym kontakcie z psychologiem, pedagogiem, 

PPP, w razie potrzeby kierować uczniów do specjalisty

życzliwie, wyrozumiale i cierpliwie pracować z każdym 

uczniem, systematycznie kontrolować pracę i udzielać 

wskazówek

być w stałym kontakcie z rodzicami uczniów

organizować zespoły samopomocy koleżeńskiej.

background image
background image

SNOS

SNOS

Syndrom Nieadekwatnych Osiągnięć 

Szkolnych- to „niewykorzystywanie 

możliwości przejawiające się w dużej 

rozbieżności pomiędzy ocenami i 

zachowaniami szkolnymi dziecka a 

jego wysokim potencjałem, takim 

jak: inteligencja, twórczość, 

mierzonym za pomocą testów, opinii 

nauczyciela i rodziców”.

background image

Cechą charakterystyczną Syndromu 

Cechą charakterystyczną Syndromu 

Nieadekwatnych Osiągnięć Szkolnych jest 

Nieadekwatnych Osiągnięć Szkolnych jest 

współwystępowanie trzech rodzajów problemów: 

współwystępowanie trzech rodzajów problemów: 

osobowościowych, rodzinnych i szkolnych.

osobowościowych, rodzinnych i szkolnych.

OSOBOWOŚCIOWE

4 typy osobowości:

-Dominujący 

konformista

-Dominujący 

nonkonformista

-Uległy konformista

-Uległy 

nonkonformista

RODZINNE

-Złe postawy rodziców 

wobec dzieci: 

nadopiekuńczość lub 

wrogość, odrzucenie, 

brak zainteresowania, 

wygórowane 

oczekiwania, 

nadmiernie pobłażliwi 

lub surowi

-Dziecko chorowite

-Rywalizacja 

rodzeństwa

-Samotne rodzicielstwo 

lub rozwód rodziców

SZKOLNE

-Brak właściwej 

diagnozy 

pedagogiczno-

psychologicznej

-Brak podmiotowości 

ucznia w procesie 

nauczania i 

wychowania

-Negatywne 

zachowania nauczycieli

-Tradycyjne metody 

nauczania

-Brak dyscypliny, tzw. 

zdezorganizowana 

klasa szkolna

-Klimat silnej 

rywalizacji w klasie 

powodujący negatywny 

stres

-Brak zasady 

indywidualizacji 

kształcenia

background image

Bibliografia

Bibliografia

H. Spionek, Psychologiczna analiza 
trudności i niepowodzeń szkolnych,
 
Warszawa 1970

R. Błonik, Przyczyny niepowodzeń 
szkolnych, 
Warszawa 1999


Document Outline