PEDAGOGIKA POZYTYWISTYCZNA

PEDAGOGIKA

POZYTYWISTYCZ

Pedagogika niestacjonarne

2 stopień

1 rok

Edukacja przedszkolna i

wczesnoszkolna

POJĘCIE POZYTYWIZMU

(fr.

positivisme

)



W filozofii oznacza dążenie do stworzenia

programu naukowej filozofii i naukowego

światopoglądu.



Orientacja pozytywistyczna związana jest z

powstaniem nowej formy myślenia o edukacji,

zwanego

naukowym

, obok już wcześniej

istniejącego myślenia

potocznego

filozoficznego.

Można o niej mówić, nie

ograniczając się do jednej dyscypliny

naukowej, ponieważ orientacja ta ujawnia się

w całym obszarze nauki.



Nauka miała czynić świat przewidywalny

w coraz to nowych obszarach życia

indywidualnego i społecznego, poprzez

odkrywanie coraz to nowych związków

miedzy zmiennymi. Najbardziej cenione

byłyby zatem twierdzenia o związkach

przyczynowo – skutkowych. Wykluczone z

nauki miały więc zostać hipotezy,

ponieważ podstawowym zadaniem nauki

miało stać się opisywanie świata, a nie

jego wyjaśnianie.



Zdaniem Comte’a ludzkość w swoim

rozwoju przeszła już dwie fazy

(teologiczną i metafizyczną), a

obecnie wkracza w fazę trzecią,

najwyższą i ostatnią, bo fazę

pozytywną. Wymienione fazy są

fazami rozwoju ludzkości, ale także

fazami rozwoju nauki.



Ta ostatnia faza różni się tym od

poprzednich, że jest wolna od złudzeń

poznawczych, szczególnie tych, które

mają charakter mityczny i metafizyczny.

Faza ta jest więc swego rodzaju happy

endem historii, ponieważ za zwycięstwo

rozumu uznać należy wyzwolenie nauki

od spekulacji metafizycznych oraz

redukcją poznania naukowego do

obszaru faktów.



Obok Comte’a dużą role w

upowszechnieniu i popularyzacji

pełnego programu filozoficzno-

naukowo-metodologicznego

pozytywizmu odegrał John Stuart

Mill (1806-1873). Jako konsekwentny

empirysta głosił, że jedynym źródłem

wiedzy jest doświadczenie, które

składa się z wrażeń zmysłowych.



Ewolucja poglądów pozytywistycznych

miała miejsce na przełomie XIX i XX w.

Najogólniej mówiąc, polegała ona na

przejściu z pod bezwarunkowego kultu i

apoteozy poznania naukowego do

dostrzegania ograniczeń w wytwarzaniu

„wiedzy pozytywnej”. Najważniejsze

nowe odmiany pozytywizmu noszą miano

„ empiriokrytycyzmu” i

„neopozytywizmu”.

EMPIRIOKRYTYCYZM

(drugi pozytywizm)



Najwybitniejsi przedstawiciele

empiriokrytycyzmu (drugiego

pozytywizmu)- Richard Avenarius (1843-

1896) i Ernst Mach (1838-1916)- bronili

głównie tezy „czystego” doświadczenia

jako przedmiotu badań naukowych.

Łączyło ich przekonanie, że jedynym

wartościowym źródłem wiedzy może być

obserwacja empiryczna, a nauka jest

opisem świata doświadczanego.

NEOPOZYTYWIZM

(logiczny pozytywizm, trzeci

pozytywizm)



Neopozytywizm zwany także logicznym

pozytywizmem, stanowi ostatnia fazę

pozytywistycznego myślenia o nauce (trzeci

pozytywizm). Jego dokonania związane są z

seminarium Moritza Schlicka (1882-1936).

Zamordowanie Schlicka (przez jego

studenta) oraz zagrożenie represjami

nazistowskiego reżimu spowodowało, że

ojczyzną neopozytywizmu stały się Stany

Zjednoczone.



Czołową postacią tej formacji

intelektualnej był Rudolf Carnap

(1891-1970). W Polsce tendencje

bliskie empiryzmowi logicznemu

prezentowała szkoła lwowsko –

warszawska, której założycielem był

Kazimierz Twardowski.

Stosunek do innych kierunków

pedagogicznych – przejście od

„pedagogii” do „pedagogiki”



Za twórcę pedagogiki naukowej uznaje

się Johana Fredricha Herbarta (1776-

1841). Jego zasługą jest zbudowanie

instytucjonalnych podstaw uprawiania

pedagogiki jako dyscypliny wytwarzającej

wiedzę, która spełniałaby standardy

wiedzy naukowej. Herbartowski system

pedagogiczny „nauczania

wychowującego” oferował „wiedzę

pozytywną” w postaci całościowego

programu pedagogicznego (pedagogii).



Zasługą Herbarta jest wykreowanie

dyscypliny naukowej nazwanej

pedagogiką, w której pojawiły się

dwie konkurencyjne względem siebie

unaukowienia myślenia o edukacji i

oświacie poprzez wykorzystanie

dorobku teoretycznego dwóch innych

dyscyplin naukowych: psychologii i

socjologii.

Scjentyzm



Rozwinął się w drugiej połowie XIX

wieku z empiryzmu i pozytywizmu.



Za jego twórcę uważa się Augusta

Comte.



Scjentyzm

- to zespół poglądów

filozoficznych głoszących, że

prawdziwą i w pełni uzasadnioną

wiedzę o rzeczywistości dostarczają

jedynie nauki przyrodnicze.

LITERATURA

- "Pedagogika pozytywistyczna" T.

Hejnicka- Bezwińska [w:] Pedagogika 1

Podręcznik Akademicki pod red.

- Z. Kwiecińskiego, B. Śliwerskiego,

Warszawa 2008, s. 196-200, s. 215- 219,

s. 204-207, s. 211-212.

- Leksykon filozofii klasycznej, J.Herbut

( red), Lublin 1997, s.474.

- Pedagogika. Leksykon PWN, B.

Minerski, B. Śliwerski ( red.), Warszawa

2000, s. 144.

Document Outline