RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Metody i zasady leczenia miejscowego

i systemowego

POLSKIE TOWARZYSTWO MEDYCYNY OGÓLNEJ I

RODZINNEJ

29.05 - 1.06.2003 KONSTANCIN JEZIORNA

KRZYSZTOF PAPROTA

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Zachorowalność

*Zachorowalność na 100,000 mieszkańców

Parkin DM, et al. CA Cancer J Clin. 1999;49:53.

39.5

16.7

8.51

49.7

1.08

5.13

31.0

92.3

Wschodnia

Europa

Japonia

Australia

Nowa Zelandia

Chiny

Północna

Afryka

Południowa

Afryka

Północna

Ameryka

Zachodnia

Europa

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

5-letnie przeżycia

49%

22%

52%

63%

40%

41%

79%

Południowa

Europa

Japonia

Australia

Nowa Zelandia

Chiny

Północna

Afryka

Południowa

Afryka

Północna

Ameryka

Zachodnia

Europa

Parkin DM, et al. CA Cancer J Clin. 1999;49:37.

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Czynniki ryzyka



Wiek



Dieta



Obciążenia rodzinne



Rasa



Czynniki
środowiskowe

Parkin DM, et al. CA Cancer J Clin. 1999;49:33-64.

Carroll PR, et al. Cancer: Principles & Practice of Oncology. 6th ed. 2001;1418-1479.

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Zaawansowanie

Stopień I

T1a

Stopień II T1a

G2,3-

T1b

M0 G1-4

T1c

M0 G1-4

Stopień III T3

G1-4

Stopień IV T4

G1-4

T1-4

G1-4

T1-4

G1-4

T1-4

G1-4

T1-4

N1-3

G1-4

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Zaawansowanie w chwili diagnozy

35%

60%

Miejscowe

Regionalne

Uogólnio
ne

Zaawansowanie

Kassabian VS, et al. The American Cancer Society Textbook of Clinical Oncology. 2nd ed.

1995;311-318.

Zinner NR, et al. Everyone’s Guide to Cancer Therapy. 1997;634-649.

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Porównanie wyników leczenia

operacyjnego i radioterapii

- Brak badań randomizowanych

- Napromienianie osób starszych z większym

zaawansowaniem

- Brak informacji o stanie węzłów u osób

napromienianych

- Różnice w technice radioterapii

- Niższe dawki

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Radioterapia

Radykalna

Standardowa

Konformalna(3D)

IMRT

Paliatywna

100%

50%

Narząd

krytyczny

Tumor

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Radioterapia - IMRT

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

IMRT-

Intensity Modulated Radiation

Therapy

IMRT-

Intensity Modulated Radiation

Therapy

100%

90%

80%

10%

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

IMRT - Odwrotne planowanie

Wejście

(dawka)

komputer

jest

kreatorem

Wyjście (kształt, wielkość,

itd)

80%

70%

90%

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Wyniki leczenia* (radioterapia)

T1a

95-100%

T1b,c

80-90%

60-70%

50-60%

przeżycia 5-letnie

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Wyniki leczenia* (

radioterapia

+hormonoterpia)

RTOG 85-31

T3-4 N-/+ M0, pT3 po radykalnej

prostatektomii

I - radioterapia (65-70 Gy) +

goserelina od ostatniego tygodnia

radioterapii do wznowy

II - radioterapia (65-70 Gy) +

goserelina od wystąpienia wznowy

EORTC 22863

T1-4 N-/+ M0

I - cyproteron(przez 30 dni) +

radioterapia (70 Gy) + goserelina 3lata

II - radioterapia (70 Gy) +

goserelina od wystąpienia wznowy

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Wyniki leczenia

(radioterapia+hormonoterapia)

EORTC 22863

RTOG 85-31

Obserwacje

5,5

lat

5,6

lat

RT + H RT

RT + H

L.pacjentów 203

198

477

468

Przeżycia 5-letnie

62%

75%

71%

całkowite

66%°

55%*

Przeżycia 5-letnie

44%

bezobjawowe

Przeżycia 5-letnie

bezobjawowe

(PSA<1,5ng/ml)

dla grupy Gleason 8-10

•

1. Bolla i wsp., Lancet, 2002, 360, 103-108

•

2. Lawton i wsp., Int. J. Radiation Biol. Phys., 2001, 49, 937-946

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Odczyny

po radioterapii

Wczesne - występują w trakcie leczenia i ustępują

w 2-3

tygodnie po zakończeniu radioterapii;

dotyczą przewodu pokarmowego i układu

moczowego

Późne - występują 6 miesięcy po zakończeniu

radioterapii; najczęściej dotyczą przewodu

pokarmowego, układu moczowego, zaburzeń

związanych z życiem seksualnym

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Tolerancja zdrowych tkanek

Organ

Uszkodzenie

TD5/5

TD50/5

j.cienkie

owrzodzenie

45-50

55 Gy

zwężenie

j.grube

“

55-60

75 Gy

odbytnica

“

60-65 Gy

75 Gy

odbyt “ 60-65 Gy >75 Gy

pęcherz

“

65 Gy

80 Gy

k. udowa

złamanie

65 Gy

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Powikłania i jakość życia

Powikłanie

Chirurgia

Radioterapia

śmiertelność

inkontynencja

16%

6,5%

inkontynencja całkowita

uszkodzenie jelit

12%

uszkodzenie jelit

wymagające leczenia

zwężenia

2,5%

impotencja

62%

44%

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Propozycje terapeutyczne

Stopień

Terapia

Stopień I/II

Radykalna prostatektomia (jeśli <70 r.ż. i zdrowy);

Radioterapia + hormonoterapia uzupełniająca(jeśli >70 r.ż. i

zdrowy)lub
Obserwacja (jeśli < 10 lat oczekiwanego przeżycia,
dodatkowe schorzenia, lub niekorzystna

charakterystyka

guza )

Stopień III

Radioterapia lub chirurgia (w rzadkich przypadkach)

plus hormonoterapia adjuvantowa

Stopień IV

Farmakologiczna kastracja (analogi LHRH,

antyandrogeny)

Źródło: Decision Resources, Inc, Onkos Study #47, Prostate Cancer, May
2001.

RAK GRUCZOŁU KROKOWEGO

Zalecenia EAU

Stopień

radioterapia (RT) + hormonoterapia (HT)

T1a

- RT
- RT + HT nie rekomendowane

T1b-T2b

- RT

- RT + HT (3 lata) skuteczniejsza niż RT
u chorych z niskozróżnicowanymi guzami

T3-T4

- RT + HT skuteczniejsza niż RT

N + M0 - HT

M +

- HT

Parkin DM, et al. CA Cancer J Clin. 1999;49:33-64.

Carroll PR, et al. Cancer: Principles & Practice of Oncology. 6th ed. 2001;1418-1479.

Document Outline