background image

 

 

 

 

Ś

Ś

wiatłolecznictwo

wiatłolecznictwo

 

 

background image

 

 

 

 

Światłolecznictwo to dział 

Światłolecznictwo to dział 

fizykoterapii, metoda leczenia 

fizykoterapii, metoda leczenia 

Światłem wykorzystująca jego 

Światłem wykorzystująca jego 

naturalne (helioterapia) lub 

naturalne (helioterapia) lub 

sztuczne źródła (aktynoterapia), 

sztuczne źródła (aktynoterapia), 

emitujące głównie promienie 

emitujące głównie promienie 

podczerwone (sollux), 

podczerwone (sollux), 

nadfioletowe (lampa kwarcowa) 

nadfioletowe (lampa kwarcowa) 

lub skojarzone światło obu typów 

lub skojarzone światło obu typów 

promieniowania.

promieniowania.

background image

 

 

 

 

Podstawowym kryterium, 

Podstawowym kryterium, 

według którego dzielimy 

według którego dzielimy 

promieniowanie jest długość 

promieniowanie jest długość 

fali.

fali.

Ponieważ światłolecznictwo korzysta ze 

Ponieważ światłolecznictwo korzysta ze 

ściśle określonych rodzajów 

ściśle określonych rodzajów 

promieniowania w tym miejscu 

promieniowania w tym miejscu 

zostaną omówione tylko interesujące 

zostaną omówione tylko interesujące 

nas zakresy tego promieniowania.

nas zakresy tego promieniowania.

background image

 

 

 

 

Właściwości fizyczne i biologiczne 

Właściwości fizyczne i biologiczne 

promieniowania elektromagnetycznego

promieniowania elektromagnetycznego

 

 

Promieniowanie podczerwone (IR – infra-red) 

Promieniowanie podczerwone (IR – infra-red) 

jest 

jest 

promieniowaniem niewidzialnym, 

promieniowaniem niewidzialnym, 

umiejscowionym w widmie promieniowania 

umiejscowionym w widmie promieniowania 

elektromagnetycznego, miedzy czerwienią widma 

elektromagnetycznego, miedzy czerwienią widma 

światła widzialnego a mikrofalami. Jest ono 

światła widzialnego a mikrofalami. Jest ono 

emitowane przez rozgrzane ciała. W leczeniu 

emitowane przez rozgrzane ciała. W leczeniu 

wykorzystuje się promieniowanie podczerwone o 

wykorzystuje się promieniowanie podczerwone o 

długości fali 770-15000 nm.

długości fali 770-15000 nm.

Promieniowanie widzialne znajduje się w paśmie 

Promieniowanie widzialne znajduje się w paśmie 

400-760 nm, wywołując u ludzi i zwierząt 

400-760 nm, wywołując u ludzi i zwierząt 

wrażenia świetlne. W widmie promieniowania 

wrażenia świetlne. W widmie promieniowania 

elektromagnetycznego jest ono umiejscowione 

elektromagnetycznego jest ono umiejscowione 

pomiędzy nadfioletem a podczerwienią. 

pomiędzy nadfioletem a podczerwienią. 

background image

 

 

 

 

Promieniowanie nadfioletowe (UV – ultra-violet) 

Promieniowanie nadfioletowe (UV – ultra-violet) 

to, podobnie jak promieniowanie podczerwone, 

to, podobnie jak promieniowanie podczerwone, 

promieniowanie niewidzialne o długości fali 400-

promieniowanie niewidzialne o długości fali 400-

100 nm. W widmie promieniowania 

100 nm. W widmie promieniowania 

elektromagnetycznego jest umiejscowione zaraz 

elektromagnetycznego jest umiejscowione zaraz 

za obszarem fioletu widma widzialnego. W 

za obszarem fioletu widma widzialnego. W 

lecznictwie wykorzystuje się promieniowanie 

lecznictwie wykorzystuje się promieniowanie 

nadfioletowe o długości fali 380-200 nm.

nadfioletowe o długości fali 380-200 nm.

Wszystkie te rodzaje promieniowania 

Wszystkie te rodzaje promieniowania 

elektromagnetycznego powstają w wyniku zmian 

elektromagnetycznego powstają w wyniku zmian 

zachodzących w atomach lub drobinach 

zachodzących w atomach lub drobinach 

emitującego je ciała. Promieniowanie rozchodzi 

emitującego je ciała. Promieniowanie rozchodzi 

się w postaci oddzielnych porcji energii – 

się w postaci oddzielnych porcji energii – 

kwantów, zwanych też fotonami.

kwantów, zwanych też fotonami.

background image

 

 

 

 

Promieniowanie elektromagnetyczne 

Promieniowanie elektromagnetyczne 

padając na granice miedzy dwoma 

padając na granice miedzy dwoma 

ośrodkami ulega:

ośrodkami ulega:

odbiciu, które jest wprost proporcjonalne 

odbiciu, które jest wprost proporcjonalne 

do stopnia gładkości powierzchni, na która 

do stopnia gładkości powierzchni, na która 

pada. Z kolei gładkość powierzchni zależy 

pada. Z kolei gładkość powierzchni zależy 

od jej składu chemicznego i właściwości 

od jej składu chemicznego i właściwości 

optycznych;

optycznych;

pochłanianiu od stopnia pochłaniania 

pochłanianiu od stopnia pochłaniania 

zależą wszelkie reakcje fotochemiczne i 

zależą wszelkie reakcje fotochemiczne i 

biologiczne zachodzące w tkankach 

biologiczne zachodzące w tkankach 

pochłaniających to promieniowanie;

pochłaniających to promieniowanie;

załamaniu, które występuje przy ukośnym 

załamaniu, które występuje przy ukośnym 

przejściu promieniowania przez granice 

przejściu promieniowania przez granice 

ośrodków o różnej gęstości;

ośrodków o różnej gęstości;

background image

 

 

 

 

-ugięciu (dyfrakcji) jeżeli 

-ugięciu (dyfrakcji) jeżeli 

promieniowanie elektromagnetyczne 

promieniowanie elektromagnetyczne 

natrafi na swojej drodze na szczelinę 

natrafi na swojej drodze na szczelinę 

lub przeszkodę nieco mniejsza niż 

lub przeszkodę nieco mniejsza niż 

długość fali. Wówczas krawędzie tej 

długość fali. Wówczas krawędzie tej 

przeszkody staja się źródłem 

przeszkody staja się źródłem 

promieniowania rozchodzącego się w 

promieniowania rozchodzącego się w 

kierunku różnym od kierunku 

kierunku różnym od kierunku 

promieniowania padającego;

promieniowania padającego;

-rozproszeniu, które jest odwrotnie 

-rozproszeniu, które jest odwrotnie 

proporcjonalne do gładkości 

proporcjonalne do gładkości 

powierzchni, na która pada. 

powierzchni, na która pada. 

background image

 

 

 

 

Widmo promieniowania słonecznego w swej 

Widmo promieniowania słonecznego w swej 

drodze do ziemi ulega zmianie w zależności 

drodze do ziemi ulega zmianie w zależności 

od:

od:

-pory roku i dnia

-pory roku i dnia

W różnych porach roku i dnia zmienia się 

W różnych porach roku i dnia zmienia się 

skład promieniowania słonecznego, co jest 

skład promieniowania słonecznego, co jest 

związane z katem padania. Im mniejszy 

związane z katem padania. Im mniejszy 

jest kat padania promieni słonecznych tym 

jest kat padania promieni słonecznych tym 

bardziej musza one przebijać się przez 

bardziej musza one przebijać się przez 

grubsze warstwy atmosfery. Z kolei w 

grubsze warstwy atmosfery. Z kolei w 

godzinach rannych i popołudniowych ilość 

godzinach rannych i popołudniowych ilość 

promieniowania ultrafioletowego jest 

promieniowania ultrafioletowego jest 

niewielka, największa, gdy słonce jest w 

niewielka, największa, gdy słonce jest w 

zenicie,

zenicie,

background image

 

 

 

 

-wysokości nad poziomem morza

-wysokości nad poziomem morza

Na większych wysokościach ilość 

Na większych wysokościach ilość 

promieniowania ultrafioletowego jest 

promieniowania ultrafioletowego jest 

wyższa, co jest związane głównie z 

wyższa, co jest związane głównie z 

czystością i przejrzystością powietrza,

czystością i przejrzystością powietrza,

-pozycji na ziemi

-pozycji na ziemi

Zachmurzenia, a także zanieczyszczenia 

Zachmurzenia, a także zanieczyszczenia 

powietrza (od zawartości w powietrzu pary 

powietrza (od zawartości w powietrzu pary 

wodnej i pyłów),

wodnej i pyłów),

background image

 

 

 

 

-siły odbicia (nad morzem, na śniegu)

-siły odbicia (nad morzem, na śniegu)

Promieniowanie słoneczne pochłonięte przez 

Promieniowanie słoneczne pochłonięte przez 

skórę wywołuje w niej odczyny miejscowe. 

skórę wywołuje w niej odczyny miejscowe. 

Są one wynikiem oddziaływania na skórę, 

Są one wynikiem oddziaływania na skórę, 

zarówno promieniowania podczerwonego, 

zarówno promieniowania podczerwonego, 

jak i ultrafioletowego. Na odczyn 

jak i ultrafioletowego. Na odczyn 

miejscowy występujący w skórze składa 

miejscowy występujący w skórze składa 

się rumień cieplny (wpływ działania 

się rumień cieplny (wpływ działania 

podczerwonych promieni słonecznych) i 

podczerwonych promieni słonecznych) i 

rumień fotochemiczny (wywołany 

rumień fotochemiczny (wywołany 

działaniem słonecznych promieni UV). 

działaniem słonecznych promieni UV). 

Emisje promieniowania podczerwonego 

Emisje promieniowania podczerwonego 

odbieramy jako uczucie ciepła a ultrafiolet 

odbieramy jako uczucie ciepła a ultrafiolet 

jest odpowiedzialny za złożony proces 

jest odpowiedzialny za złożony proces 

brązowienia skóry i cała gamę procesów 

brązowienia skóry i cała gamę procesów 

fotochemicznych i fotobiologicznych.

fotochemicznych i fotobiologicznych.

background image

 

 

 

 

Światło słoneczne oddziałuje 

Światło słoneczne oddziałuje 

korzystnie na organizm w wyniku 

korzystnie na organizm w wyniku 

zachodzących w nim odczynów 

zachodzących w nim odczynów 

ogólnych. Wpływ światła słonecznego 

ogólnych. Wpływ światła słonecznego 

polega miedzy innymi na wzmożeniu 

polega miedzy innymi na wzmożeniu 

przemiany materii, pobudzeniu 

przemiany materii, pobudzeniu 

mechanizmów krwiotwórczych, 

mechanizmów krwiotwórczych, 

zwiększeniu odporności organizmu 

zwiększeniu odporności organizmu 

na zakażenia, pobudzającym wpływie 

na zakażenia, pobudzającym wpływie 

na gruczoły wydzielania 

na gruczoły wydzielania 

wewnętrznego, działaniu 

wewnętrznego, działaniu 

odczulającym oraz 

odczulającym oraz 

przeciwkrzywiczym 

przeciwkrzywiczym 

background image

 

 

 

 

Nie należy jednak zapominać, że światło 

Nie należy jednak zapominać, że światło 

słoneczne może wywołać niekorzystne 

słoneczne może wywołać niekorzystne 

odczyny

odczyny

.

.

Będą one występować w przypadku 

Będą one występować w przypadku 

niewłaściwego dawkowania, a co za 

niewłaściwego dawkowania, a co za 

tym idzie w przypadku pochłonięcia 

tym idzie w przypadku pochłonięcia 

zbyt dużej ilości energii 

zbyt dużej ilości energii 

promieniowania. Objawiają się 

promieniowania. Objawiają się 

nadmiernym rumieniem 

nadmiernym rumieniem 

fotochemicznym, uczuciem ogólnego 

fotochemicznym, uczuciem ogólnego 

rozbicia, bólami głowy, gorączka a 

rozbicia, bólami głowy, gorączka a 

nawet poparzeniami.

nawet poparzeniami.

background image

 

 

 

 

Helioterapie stosuje się w 

Helioterapie stosuje się w 

leczeniu:

leczeniu:

- gruźlicy kostno-stawowej

- gruźlicy kostno-stawowej

- gruźlicy dróg moczowych,

- gruźlicy dróg moczowych,

- gruźlicy węzłów chłonnych,

- gruźlicy węzłów chłonnych,

- przewlekłych stanów zapalnych stawów

- przewlekłych stanów zapalnych stawów

- przewlekłych nieżytów dróg 

- przewlekłych nieżytów dróg 

oddechowych

oddechowych

- łuszczycy

- łuszczycy

- czyraczności

- czyraczności

- trądzika pospolitego

- trądzika pospolitego

- zaburzeń wzrostu kości u dzieci.

- zaburzeń wzrostu kości u dzieci.

background image

 

 

 

 

Przeciwwskazaniem do 

Przeciwwskazaniem do 

stosowania kąpieli słonecznych 

stosowania kąpieli słonecznych 

jest:

jest:

- gruźlica płuc,

- gruźlica płuc,

- niewydolność krążenia,

- niewydolność krążenia,

- choroba nowotworowa,

- choroba nowotworowa,

- skłonność do krwawień z narządów 

- skłonność do krwawień z narządów 

wewnętrznych,

wewnętrznych,

- nadczynność tarczycy

- nadczynność tarczycy

- zaawansowana miażdżyca.

- zaawansowana miażdżyca.

background image

 

 

 

 

Aktynoterapia 

Aktynoterapia 

Aktynoterapia określa się 

Aktynoterapia określa się 

wykorzystanie do celów leczniczych 

wykorzystanie do celów leczniczych 

sztucznych źródeł promieniowania 

sztucznych źródeł promieniowania 

świetlnego (sollux, lampy kwarcowe, 

świetlnego (sollux, lampy kwarcowe, 

laser).

laser).

background image

 

 

 

 

Promieniowanie podczerwone 

Promieniowanie podczerwone 

dzieli sie na:

dzieli sie na:

- Promieniowanie krótkofalowe (IR-A), 

- Promieniowanie krótkofalowe (IR-A), 

tzw. bliskie, o długości fali 770-1500 

tzw. bliskie, o długości fali 770-1500 

nm .

nm .

- promieniowanie średniofalowe (IR-

- promieniowanie średniofalowe (IR-

B) o długości fali 1500-4000 nm .

B) o długości fali 1500-4000 nm .

- promieniowanie długofalowe (IR-C), 

- promieniowanie długofalowe (IR-C), 

tzw. dalekie, o długości fali 4000-

tzw. dalekie, o długości fali 4000-

15000 nm.

15000 nm.

background image

 

 

 

 

Skutki wywołane w tkankach przez 

Skutki wywołane w tkankach przez 

promieniowanie elektromagnetyczne, tym 

promieniowanie elektromagnetyczne, tym 

samym przez promieniowanie 

samym przez promieniowanie 

podczerwone, zależą od ilości pochłoniętej 

podczerwone, zależą od ilości pochłoniętej 

energii. Zgodnie z prawem Grotthusa-

energii. Zgodnie z prawem Grotthusa-

Drapera, tylko ta ilość energii, która 

Drapera, tylko ta ilość energii, która 

zostanie pochłonięta (a nie ta, która pada), 

zostanie pochłonięta (a nie ta, która pada), 

wywoła odczyn. Działanie biologiczne 

wywoła odczyn. Działanie biologiczne 

promieniowania IR polega na ich wpływie 

promieniowania IR polega na ich wpływie 

cieplnym na tkanki. Pochłonięta przez te 

cieplnym na tkanki. Pochłonięta przez te 

tkanki energia promieniowania zwiększa 

tkanki energia promieniowania zwiększa 

energie kinetyczna ich cząsteczek a co za 

energie kinetyczna ich cząsteczek a co za 

tym idzie podnosi temperaturę tkanek. 

tym idzie podnosi temperaturę tkanek. 

Szybkość podnoszenia się ciepłoty tkanek 

Szybkość podnoszenia się ciepłoty tkanek 

jest wprost proporcjonalna do szybkości, z 

jest wprost proporcjonalna do szybkości, z 

jaka energia jest pochłaniana.

jaka energia jest pochłaniana.

background image

 

 

 

 

Woda posiada dużą zdolność 

Woda posiada dużą zdolność 

pochłaniania, a ponieważ tkanki 

pochłaniania, a ponieważ tkanki 

zawierają wodę (60-70%), również 

zawierają wodę (60-70%), również 

posiadają dużą zdolność 

posiadają dużą zdolność 

pochłaniania. Tak wiec pojemność 

pochłaniania. Tak wiec pojemność 

cieplna tkanek jest duża, ale nie 

cieplna tkanek jest duża, ale nie 

należy zapominać, że i układ 

należy zapominać, że i układ 

naczyniowy odgrywa dużą role w 

naczyniowy odgrywa dużą role w 

przenoszeniu i przewodzeniu ciepła. 

przenoszeniu i przewodzeniu ciepła. 

Zapobiega on wytwarzaniu dużej 

Zapobiega on wytwarzaniu dużej 

różnicy ciepłoty w różnych częściach 

różnicy ciepłoty w różnych częściach 

ciała.

ciała.

background image

 

 

 

 

Przenikanie i pochłanianie 

Przenikanie i pochłanianie 

promieniowania 

promieniowania 

podczerwonego

podczerwonego

Padające na skórę promieniowanie 

Padające na skórę promieniowanie 

podczerwone zostaje od niej odbite 

podczerwone zostaje od niej odbite 

(w 1/3) oraz pochłonięte (w 2/3). 

(w 1/3) oraz pochłonięte (w 2/3). 

Przenikanie i pochłanianie 

Przenikanie i pochłanianie 

promieniowania podczerwonego 

promieniowania podczerwonego 

zależy od długości fali. 

zależy od długości fali. 

background image

 

 

 

 

Promienie podczerwone krótkofalowe (IR-

Promienie podczerwone krótkofalowe (IR-

A

A

), mimo iż posiadają zdolność przenikania 

), mimo iż posiadają zdolność przenikania 

do 30 mm (aż do tkanki podskórnej), to 

do 30 mm (aż do tkanki podskórnej), to 

jednak pochłaniane są głównie w warstwie 

jednak pochłaniane są głównie w warstwie 

do 10 mm, skutkiem czego ulega ona 

do 10 mm, skutkiem czego ulega ona 

silniejszemu przegrzaniu. Ten rodzaj 

silniejszemu przegrzaniu. Ten rodzaj 

promieniowania przenika przez skórę do 

promieniowania przenika przez skórę do 

warstw tkanki podskórnej, bogato 

warstw tkanki podskórnej, bogato 

unaczynionej, a jeżeli warstwa tłuszczowa 

unaczynionej, a jeżeli warstwa tłuszczowa 

nie jest zbyt gruba, wówczas dochodzi 

nie jest zbyt gruba, wówczas dochodzi 

nawet do mięśni. Przegrzanie nie wywołuje 

nawet do mięśni. Przegrzanie nie wywołuje 

uczucia pieczenia ponieważ krew 

uczucia pieczenia ponieważ krew 

pochłania ciepło i przenosi je do warstw 

pochłania ciepło i przenosi je do warstw 

głębiej położonych, podnosząc ciepłotę 

głębiej położonych, podnosząc ciepłotę 

tkanek.

tkanek.

background image

 

 

 

 

Promieniowanie podczerwone długofalowe 

Promieniowanie podczerwone długofalowe 

(IR-C) 

(IR-C) 

nie przenika zbyt głęboko. Ogólna 

nie przenika zbyt głęboko. Ogólna 

granica to 3mm a najwyższa granica 

granica to 3mm a najwyższa granica 

przenikalności to 10mm. Tak wiec 

przenikalności to 10mm. Tak wiec 

przenikalność ogranicza się praktycznie 

przenikalność ogranicza się praktycznie 

tylko do naskórka. Wynika stad, że 

tylko do naskórka. Wynika stad, że 

powierzchnia skóry pochłania je w 

powierzchnia skóry pochłania je w 

znacznym stopniu, przez co może ulegać 

znacznym stopniu, przez co może ulegać 

silniejszemu przegrzaniu. Ciepło jest 

silniejszemu przegrzaniu. Ciepło jest 

częściowo przewodzone do tkanek głębiej 

częściowo przewodzone do tkanek głębiej 

położonych a częściowo występuje utrata 

położonych a częściowo występuje utrata 

tegoż ciepła do otaczającego skórę 

tegoż ciepła do otaczającego skórę 

otoczenia (powietrza). 

otoczenia (powietrza). 

background image

 

 

 

 

Skutki działania promieniowania 

Skutki działania promieniowania 

podczerwonego na organizm zależą od 

podczerwonego na organizm zależą od 

wielu czynników obejmujących miedzy 

wielu czynników obejmujących miedzy 

innymi cechy samego promieniowania czy 

innymi cechy samego promieniowania czy 

cechy reaktywności organizmu. Duże 

cechy reaktywności organizmu. Duże 

znaczenie ma widmo promieniowania, 

znaczenie ma widmo promieniowania, 

energia fotonów, odległość od naświetlanej 

energia fotonów, odległość od naświetlanej 

skóry, jak i wielkość naświetlanej 

skóry, jak i wielkość naświetlanej 

powierzchni. Reakcja organizmu zależy 

powierzchni. Reakcja organizmu zależy 

również od stanu skóry, jej wilgotności, 

również od stanu skóry, jej wilgotności, 

grubości tkanki podskórnej oraz stanu 

grubości tkanki podskórnej oraz stanu 

układu krwionośnego i chłonnego. 

układu krwionośnego i chłonnego. 

Występujące skutki biologiczne są reakcja 

Występujące skutki biologiczne są reakcja 

na wywoływanie fizjologicznych odruchów 

na wywoływanie fizjologicznych odruchów 

układu naczyniowego skóry (organizm 

układu naczyniowego skóry (organizm 

dąży do zachowania homeostazy cieplnej).

dąży do zachowania homeostazy cieplnej).

background image

 

 

 

 

Wpływ biologiczny promieniowania 

Wpływ biologiczny promieniowania 

podczerwonego polega na działaniu ciepła, 

podczerwonego polega na działaniu ciepła, 

które powoduje miedzy innymi:

które powoduje miedzy innymi:

-poprawę ukrwienia skóry i zwiększenie 

-poprawę ukrwienia skóry i zwiększenie 

wydzielania potu;

wydzielania potu;

-rozszerzenie naczyń włosowatych skóry a co za 

-rozszerzenie naczyń włosowatych skóry a co za 

tym idzie zwiększony przepływ przez tkanki krwi 

tym idzie zwiększony przepływ przez tkanki krwi 

tętniczej;

tętniczej;

-reakcje ze strony naczyń głębiej położonych 

-reakcje ze strony naczyń głębiej położonych 

zgodnie z prawem Dastre-Morata. Prawo to mówi, 

zgodnie z prawem Dastre-Morata. Prawo to mówi, 

iż “bodźce termiczne (zimno lub ciepło) działając 

iż “bodźce termiczne (zimno lub ciepło) działając 

na duże powierzchnie skóry, powodują przeciwne 

na duże powierzchnie skóry, powodują przeciwne 

do naczyń skóry zachowanie się dużych naczyń 

do naczyń skóry zachowanie się dużych naczyń 

klatki piersiowej i jamy brzusznej. Naczynia nerek, 

klatki piersiowej i jamy brzusznej. Naczynia nerek, 

śledziony i mózgu wykazują odczyn taki sam, jak 

śledziony i mózgu wykazują odczyn taki sam, jak 

naczynia skóry.”;

naczynia skóry.”;

background image

 

 

 

 

-pobudzenie procesów 

-pobudzenie procesów 

metabolicznych;

metabolicznych;

-działanie przeciwbólowe poprzez 

-działanie przeciwbólowe poprzez 

podwyższenie progu bólu;

podwyższenie progu bólu;

-zmniejszenie napięcia mięśni.

-zmniejszenie napięcia mięśni.

background image

 

 

 

 

Odczyn organizmu na promieniowanie 

Odczyn organizmu na promieniowanie 

podczerwone może być miejscowy 

podczerwone może być miejscowy 

lub ogólny.

lub ogólny.

background image

 

 

 

 

Odczyn miejscowy, jak wskazuje 

Odczyn miejscowy, jak wskazuje 

sama nazwa, występuje w skórze, w 

sama nazwa, występuje w skórze, w 

miejscu jej napromieniowania, ale 

miejscu jej napromieniowania, ale 

swym zasięgiem obejmuje 

swym zasięgiem obejmuje 

sąsiadujące z nim okolice. Polega on 

sąsiadujące z nim okolice. Polega on 

na rozszerzeniu naczyń krwionośnych 

na rozszerzeniu naczyń krwionośnych 

skóry, co będzie powodować jej 

skóry, co będzie powodować jej 

zaczerwienienie. Objaw ten określa 

zaczerwienienie. Objaw ten określa 

się mianem rumienia cieplnego. 

się mianem rumienia cieplnego. 

Rumień cieplny wykazuje kilka 

Rumień cieplny wykazuje kilka 

charakterystycznych cech, dzięki 

charakterystycznych cech, dzięki 

którym można odróżnić go od 

którym można odróżnić go od 

rumienia fotochemicznego 

rumienia fotochemicznego 

(promieniowanie UV). 

(promieniowanie UV). 

background image

 

 

 

 

Występuje on w trakcie naświetlania, 

Występuje on w trakcie naświetlania, 

jego nasilenie wzrasta w miarę 

jego nasilenie wzrasta w miarę 

upływu czasu oddziaływania 

upływu czasu oddziaływania 

promieniowania podczerwonego.

promieniowania podczerwonego.

Zaczerwienienie skóry jest plamiste, 

Zaczerwienienie skóry jest plamiste, 

nierównomierne, co jest wynikiem 

nierównomierne, co jest wynikiem 

rozszerzania się głębiej położonych 

rozszerzania się głębiej położonych 

naczyń krwionośnych skóry. Zanika 

naczyń krwionośnych skóry. Zanika 

po pewnym czasie (około 1-2 godzin) 

po pewnym czasie (około 1-2 godzin) 

od zakończenia naświetlania.

od zakończenia naświetlania.

background image

 

 

 

 

Ogólne wskazania do 

Ogólne wskazania do 

stosowania promieniowania 

stosowania promieniowania 

podczerwonego

podczerwonego

-przewlekłych i podostrych procesach 

-przewlekłych i podostrych procesach 

zapalnych i reumatycznych stawów 

zapalnych i reumatycznych stawów 

oraz części miękkich kończyn;

oraz części miękkich kończyn;

-przewlekłych i podostrych stanach 

-przewlekłych i podostrych stanach 

zapalnych jamy nosowej, zatok 

zapalnych jamy nosowej, zatok 

przynosowych, ucha zewnętrznego i 

przynosowych, ucha zewnętrznego i 

stawów żuchwy;

stawów żuchwy;

-nerwobólach oraz zespołach 

-nerwobólach oraz zespołach 

bólowych; O stanach po

bólowych; O stanach po

background image

 

 

 

 

zapaleniu bakteryjnym, odmrożeniu i 

zapaleniu bakteryjnym, odmrożeniu i 

uszkodzeniu promieniami rtg lub UV; 

uszkodzeniu promieniami rtg lub UV; 

O chorobach naczyń krwionośnych i 

O chorobach naczyń krwionośnych i 

obwodowych np. choroba Reynaud;

obwodowych np. choroba Reynaud;

-naciekach i ropniach tkanek 

-naciekach i ropniach tkanek 

miękkich, naciekach po zbyt płytko 

miękkich, naciekach po zbyt płytko 

podanych zastrzykach;

podanych zastrzykach;

-jako zabieg przygotowawczy przed 

-jako zabieg przygotowawczy przed 

masażem, kinezyterapią i niektórymi 

masażem, kinezyterapią i niektórymi 

zabiegami z zakresu 

zabiegami z zakresu 

elektrolecznictwa, jak np. 

elektrolecznictwa, jak np. 

jontoforezą.

jontoforezą.

background image

 

 

 

 

Ogólne przeciwwskazania do 

Ogólne przeciwwskazania do 

stosowania promieniowania 

stosowania promieniowania 

podczerwonego

podczerwonego

-nieodwracalne uszkodzenia skóry i naczyń 

-nieodwracalne uszkodzenia skóry i naczyń 

(zmiany troficzne, miażdżyca tętnic) oraz 

(zmiany troficzne, miażdżyca tętnic) oraz 

obrzęki;

obrzęki;

-zaburzenia czucia;

-zaburzenia czucia;

-świeże urazy grożące krwawieniem oraz 

-świeże urazy grożące krwawieniem oraz 

choroby zakrzepowe (np. zakrzepowe 

choroby zakrzepowe (np. zakrzepowe 

zapalenie żył);

zapalenie żył);

-choroby nowotworowe;

-choroby nowotworowe;

-starość (miażdżyca oraz niewydolność 

-starość (miażdżyca oraz niewydolność 

krążenia są bezwzględnym 

krążenia są bezwzględnym 

przeciwwskazaniem);

przeciwwskazaniem);

background image

 

 

 

 

-nadciśnienie tętnicze od II stopnia 

-nadciśnienie tętnicze od II stopnia 

wg WHO;

wg WHO;

-okres ciąży;

-okres ciąży;

-miesiączka;

-miesiączka;

-stany podgorączkowe i gorączka;

-stany podgorączkowe i gorączka;

-niewydolność mięśnia sercowego, 

-niewydolność mięśnia sercowego, 

stan po zawale, wady serca;

stan po zawale, wady serca;

-choroby nerek;

-choroby nerek;

-ostre stany zapalne jajników, 

-ostre stany zapalne jajników, 

wyrostka robaczkowego, pęcherzyka 

wyrostka robaczkowego, pęcherzyka 

żółciowego.

żółciowego.

background image

 

 

 

 

Promieniowanie nadfioletowe

Promieniowanie nadfioletowe

Częściej jest zwane promieniowaniem 

Częściej jest zwane promieniowaniem 

ultrafioletowym. Ze względu na 

ultrafioletowym. Ze względu na 

zróżnicowane działanie biologiczne, 

zróżnicowane działanie biologiczne, 

promieniowanie ultrafioletowe dzieli 

promieniowanie ultrafioletowe dzieli 

się na:

się na:

- UV-A, tzw. długofalowe o długości 

- UV-A, tzw. długofalowe o długości 

fali 400-315 nm

fali 400-315 nm

- UV-B, tzw. średniofalowe o długości 

- UV-B, tzw. średniofalowe o długości 

fali 315-280 nm

fali 315-280 nm

- UV-C, tzw. krótkofalowe o długości 

- UV-C, tzw. krótkofalowe o długości 

fali 280-200 nm.

fali 280-200 nm.

background image

 

 

 

 

Przenikanie promieniowania krótkofalowego 

Przenikanie promieniowania krótkofalowego 

jest małe i wynosi 0,1-0,5mm, tak wiec jest 

jest małe i wynosi 0,1-0,5mm, tak wiec jest 

pochłaniane przez warstwę naskórka. Z 

pochłaniane przez warstwę naskórka. Z 

kolei promieniowanie długofalowe przenika 

kolei promieniowanie długofalowe przenika 

głębiej, do warstwy 0,5-2mm. Jak widać 

głębiej, do warstwy 0,5-2mm. Jak widać 

przenikliwość wzrasta wprost 

przenikliwość wzrasta wprost 

proporcjonalnie do długości fali.

proporcjonalnie do długości fali.

Promienie ultrafioletowe są pochłaniane 

Promienie ultrafioletowe są pochłaniane 

przez warstwę naskórka w 20%, przez 

przez warstwę naskórka w 20%, przez 

warstwę skóry w 50%, a pozostała cześć 

warstwę skóry w 50%, a pozostała cześć 

promieniowania ulega odbiciu. Ilość 

promieniowania ulega odbiciu. Ilość 

promieniowania odbitego od powierzchni 

promieniowania odbitego od powierzchni 

skóry zależy od kata padania promieni, 

skóry zależy od kata padania promieni, 

stanu skóry oraz od długości fali.

stanu skóry oraz od długości fali.

background image

 

 

 

 

Promienie ultrafioletowe są 

Promienie ultrafioletowe są 

pochłaniane przez protoplazmę 

pochłaniane przez protoplazmę 

komórek a skutkiem ich działania są 

komórek a skutkiem ich działania są 

odczyny fotochemiczne i biologiczne. 

odczyny fotochemiczne i biologiczne. 

Wielkość odczynu zależy, zgodnie z 

Wielkość odczynu zależy, zgodnie z 

prawem Grotthusa-Drapera, od ilości 

prawem Grotthusa-Drapera, od ilości 

pochłoniętej energii. Biologiczne 

pochłoniętej energii. Biologiczne 

działanie promieniowania UV jest 

działanie promieniowania UV jest 

następstwem jego działania 

następstwem jego działania 

fotochemicznego.

fotochemicznego.

background image

 

 

 

 

Pod wpływem promieni UV w tkankach 

Pod wpływem promieni UV w tkankach 

i ich elementach zdolnych do 

i ich elementach zdolnych do 

absorpcji (np. w karotenie, kwasach 

absorpcji (np. w karotenie, kwasach 

nukleinowych, histydynie, tyrozynie, 

nukleinowych, histydynie, tyrozynie, 

lipoproteinach, melaninie, 

lipoproteinach, melaninie, 

hemoglobinie), zachodzą różne 

hemoglobinie), zachodzą różne 

reakcje chemiczne, takie jak synteza, 

reakcje chemiczne, takie jak synteza, 

utlenianie, redukcja lub rozpad. Są 

utlenianie, redukcja lub rozpad. Są 

one przyczyna występowania 

one przyczyna występowania 

odczynu fotochemicznego, tworzenia 

odczynu fotochemicznego, tworzenia 

pigmentu czy wytwarzania witaminy 

pigmentu czy wytwarzania witaminy 

D.

D.

background image

 

 

 

 

Odczyn fotochemiczny zwany również 

Odczyn fotochemiczny zwany również 

rumieniem fotochemicznym, to odczyn 

rumieniem fotochemicznym, to odczyn 

skóry, objawiający się jej zaczerwienieniem 

skóry, objawiający się jej zaczerwienieniem 

w wyniku rozszerzenia naczyń 

w wyniku rozszerzenia naczyń 

krwionośnych. Rumień fotochemiczny 

krwionośnych. Rumień fotochemiczny 

powstaje w dwóch etapach:

powstaje w dwóch etapach:

W wyniku pochłonięcia energii 

W wyniku pochłonięcia energii 

promieniowania UV przez białko komórek 

promieniowania UV przez białko komórek 

warstwy kolczystej naskórka, dochodzi do 

warstwy kolczystej naskórka, dochodzi do 

jego denaturyzacji, czego następstwem 

jego denaturyzacji, czego następstwem 

jest uszkodzenie tych komórek. Z 

jest uszkodzenie tych komórek. Z 

uszkodzonych komórek wydzielają się 

uszkodzonych komórek wydzielają się 

związki histaminopodobne, które 

związki histaminopodobne, które 

przenikają do skóry właściwej gdzie 

przenikają do skóry właściwej gdzie 

powodują rozszerzenie naczyń 

powodują rozszerzenie naczyń 

włosowatych.

włosowatych.

background image

 

 

 

 

Przy właściwym dawkowaniu promieni UV 

Przy właściwym dawkowaniu promieni UV 

nie występują żadne niepożądane skutki, 

nie występują żadne niepożądane skutki, 

ale w sytuacji przedawkowania pojawia się 

ale w sytuacji przedawkowania pojawia się 

przebarwienie, natomiast przy znacznym 

przebarwienie, natomiast przy znacznym 

przedawkowaniu może dojść do powstania 

przedawkowaniu może dojść do powstania 

pęcherzy śródskórnych i podskórnych oraz 

pęcherzy śródskórnych i podskórnych oraz 

nadżerek. Następstwem rumienia jest 

nadżerek. Następstwem rumienia jest 

zwiększenie przepuszczalności naczyń, co 

zwiększenie przepuszczalności naczyń, co 

powoduje przejście osocza do przestrzeni 

powoduje przejście osocza do przestrzeni 

miedzykomórkowych naskórka i skóry 

miedzykomórkowych naskórka i skóry 

właściwej, a to z kolei powoduje obrzęki.

właściwej, a to z kolei powoduje obrzęki.

background image

 

 

 

 

W przypadku nagromadzenia się płynu 

W przypadku nagromadzenia się płynu 

przesiękowego miedzy warstwami 

przesiękowego miedzy warstwami 

naskórka powstają pęcherze wypełnione 

naskórka powstają pęcherze wypełnione 

płynem surowiczym. Innym następstwem 

płynem surowiczym. Innym następstwem 

jest złuszczenie naskórka.

jest złuszczenie naskórka.

Przy częstych kontaktach z promieniami 

Przy częstych kontaktach z promieniami 

UV, powstają znaczne zgrubienia warstwy 

UV, powstają znaczne zgrubienia warstwy 

rogowej naskórka (hyperkeratoza), które 

rogowej naskórka (hyperkeratoza), które 

bardzo często są punktem wyjścia 

bardzo często są punktem wyjścia 

nowotworów skóry.

nowotworów skóry.

Rumień fotochemiczny cechuje się 

Rumień fotochemiczny cechuje się 

okresem utajenia (1-6 godzin po 

okresem utajenia (1-6 godzin po 

zadziałaniu promieniowania), narastania i 

zadziałaniu promieniowania), narastania i 

szczytu (6-24 godzin) oraz okresem zaniku 

szczytu (6-24 godzin) oraz okresem zaniku 

(po słabych dawkach kilka godzin a po 

(po słabych dawkach kilka godzin a po 

dużych może to być nawet kilka dni). Jest 

dużych może to być nawet kilka dni). Jest 

on jednolity, równomierny i ściśle 

on jednolity, równomierny i ściśle 

ograniczony do naświetlanej powierzchni 

ograniczony do naświetlanej powierzchni 

skóry 

skóry 

background image

 

 

 

 

Na stopień odczynu fotochemicznego 

Na stopień odczynu fotochemicznego 

wpływają takie czynniki jak

wpływają takie czynniki jak

- długość fali promieniowania 

- długość fali promieniowania 

ultrafioletowego

ultrafioletowego

- natężenie źródła promieniowania

- natężenie źródła promieniowania

- czas naświetlania

- czas naświetlania

- odległość pomiędzy powierzchnia 

- odległość pomiędzy powierzchnia 

naświetlana a źródłem promieniowania

naświetlana a źródłem promieniowania

- kat padania promieni na powierzchnie 

- kat padania promieni na powierzchnie 

naświetlana

naświetlana

- wrażliwość skóry w miejscu naświetlanym 

- wrażliwość skóry w miejscu naświetlanym 

oraz indywidualna wrażliwość pacjenta.

oraz indywidualna wrażliwość pacjenta.

background image

 

 

 

 

Do czynników 

Do czynników 

współdziałających zaliczamy

współdziałających zaliczamy

-porę roku,

-porę roku,

-wiek pacjenta,

-wiek pacjenta,

-przebyte choroby i leki, które 

-przebyte choroby i leki, które 

pacjent zażywa bądź zażywał.

pacjent zażywa bądź zażywał.

background image

 

 

 

 

Tworzenie pigmentu

Tworzenie pigmentu

W skórze poddanej napromieniowaniu, 

W skórze poddanej napromieniowaniu, 

zwłaszcza promieniami UV-B, dochodzi do 

zwłaszcza promieniami UV-B, dochodzi do 

pigmentacji (brunatne przebarwienia). 

pigmentacji (brunatne przebarwienia). 

Pigmentacja skóry zależy od gromadzenia 

Pigmentacja skóry zależy od gromadzenia 

się barwnika melaniny w warstwie 

się barwnika melaniny w warstwie 

podstawowej naskórka, dawki promieni UV 

podstawowej naskórka, dawki promieni UV 

oraz długości ich fali.

oraz długości ich fali.

Największe właściwości wytwarzania 

Największe właściwości wytwarzania 

pigmentu posiada wiązka B. Pigment 

pigmentu posiada wiązka B. Pigment 

powstaje znajdujących melanoblastach, 

powstaje znajdujących melanoblastach, 

komórkach znajdujących się w naskórku. 

komórkach znajdujących się w naskórku. 

background image

 

 

 

 

Wytwarzanie witaminy D

Wytwarzanie witaminy D

Skóra bierze czynny udział w syntezie 

Skóra bierze czynny udział w syntezie 

steroli. Substratem witaminy D jest 

steroli. Substratem witaminy D jest 

7-dehydrocholesterol. Promienie UV-B 

7-dehydrocholesterol. Promienie UV-B 

powodują jego przemianę w 

powodują jego przemianę w 

cholekalcyferol (witamina D3), który 

cholekalcyferol (witamina D3), który 

podlega dalszemu metabolizmowi w 

podlega dalszemu metabolizmowi w 

wątrobie i nerkach.

wątrobie i nerkach.

background image

 

 

 

 

Wpływ promieniowania 

Wpływ promieniowania 

ultrafioletowego na organizm

ultrafioletowego na organizm

Wpływ promieni UV na skór

Wpływ promieni UV na skór

ę.

ę.

Skóra staje się lepiej unaczyniona, 

Skóra staje się lepiej unaczyniona, 

odżywiona, staje się elastyczna, sprężysta, 

odżywiona, staje się elastyczna, sprężysta, 

zwiększa się odporność skóry na 

zwiększa się odporność skóry na 

zakażenia, odczyn rumieniowy zwiększa 

zakażenia, odczyn rumieniowy zwiększa 

dopływ leukocytów do skóry, w związku z 

dopływ leukocytów do skóry, w związku z 

czym owrzodzenia, ubytki skóry goja się 

czym owrzodzenia, ubytki skóry goja się 

stosunkowo szybko poprzez pobudzenie 

stosunkowo szybko poprzez pobudzenie 

ziarninowania. Ale w tym miejscu należy 

ziarninowania. Ale w tym miejscu należy 

pamiętać, iż nadmiar światła UV powoduje 

pamiętać, iż nadmiar światła UV powoduje 

wysychanie skóry, jej zgrubienie, pękanie 

wysychanie skóry, jej zgrubienie, pękanie 

a przy szczególnie długim działaniu może 

a przy szczególnie długim działaniu może 

dojść do tworzenia nowotworów skóry.

dojść do tworzenia nowotworów skóry.

background image

 

 

 

 

Działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne.

Działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne.

Promieniowanie ultrafioletowe wykazuje właściwości 

Promieniowanie ultrafioletowe wykazuje właściwości 

bakteriobójcze (zwłaszcza wiązka C) i 

bakteriobójcze (zwłaszcza wiązka C) i 

bakteriostatyczne, które powodują zahamowanie 

bakteriostatyczne, które powodują zahamowanie 

podziału komórek bakterii, zarówno na podłożu 

podziału komórek bakterii, zarówno na podłożu 

sztucznym, jak i żywym (np. prątek gruźlicy, 

sztucznym, jak i żywym (np. prątek gruźlicy, 

paciorkowce, maczugowiec błonicy, pałeczka 

paciorkowce, maczugowiec błonicy, pałeczka 

okrężnicy). Promienie UV działają również na 

okrężnicy). Promienie UV działają również na 

wirusy (półpasiec), grzybice skórne, drożdżaki i 

wirusy (półpasiec), grzybice skórne, drożdżaki i 

pleśniowce. To bakteriobójcze działanie 

pleśniowce. To bakteriobójcze działanie 

promieniowania tłumaczy się uszkodzeniem 

promieniowania tłumaczy się uszkodzeniem 

struktury białek bakterii przez powstające 

struktury białek bakterii przez powstające 

bezpośrednio w komórce reakcje biochemiczne, 

bezpośrednio w komórce reakcje biochemiczne, 

które równocześnie mogą prowadzić do 

które równocześnie mogą prowadzić do 

zahamowania wzrostu i podziału bakterii, a także 

zahamowania wzrostu i podziału bakterii, a także 

blokada syntezy DNA, jak również powstawaniem 

blokada syntezy DNA, jak również powstawaniem 

w procesie utleniania pod wpływem promieni UV 

w procesie utleniania pod wpływem promieni UV 

substancji toksycznych dla bakterii.

substancji toksycznych dla bakterii.

background image

 

 

 

 

Wpływ na szpik kostny

Wpływ na szpik kostny

Promienie UV posiadają właściwości 

Promienie UV posiadają właściwości 

stymulujące produkcje erytrocytów, 

stymulujące produkcje erytrocytów, 

hemoglobiny, okresowo zwiększają ilość 

hemoglobiny, okresowo zwiększają ilość 

płytek krwi. W leczeniu promieniowaniem 

płytek krwi. W leczeniu promieniowaniem 

UV anemii wtórnej w licznych badaniach 

UV anemii wtórnej w licznych badaniach 

stwierdzono poprawę stanu krwi. Przy 

stwierdzono poprawę stanu krwi. Przy 

prawidłowej ilości erytrocytów nie ulegają 

prawidłowej ilości erytrocytów nie ulegają 

one zwiększeniu natomiast gdy ich liczba 

one zwiększeniu natomiast gdy ich liczba 

jest obniżona wówczas po naświetlaniu 

jest obniżona wówczas po naświetlaniu 

następuje wzrost ilości erytrocytów. Należy 

następuje wzrost ilości erytrocytów. Należy 

pamiętać, że u ludzi starszych 

pamiętać, że u ludzi starszych 

naświetlanie promieniami UV może 

naświetlanie promieniami UV może 

doprowadzić do powstania ryzyka 

doprowadzić do powstania ryzyka 

zakrzepicy.

zakrzepicy.

background image

 

 

 

 

Wpływ na gruczoły wewn

Wpływ na gruczoły wewn

ę

ę

trznego 

trznego 

wydzielania.

wydzielania.

Promienie UV zwiększają produkcje 

Promienie UV zwiększają produkcje 

hormonów takich gruczołów jak 

hormonów takich gruczołów jak 

przysadka mózgowa, tarczyca, 

przysadka mózgowa, tarczyca, 

nadnercza, trzustka i jajniki. O Wpływ 

nadnercza, trzustka i jajniki. O Wpływ 

na układ nerwowy.

na układ nerwowy.

Przy właściwym dawkowaniu 

Przy właściwym dawkowaniu 

obserwuje się korzystny wpływ na 

obserwuje się korzystny wpływ na 

stan psychiczny (uspokojenie, 

stan psychiczny (uspokojenie, 

powraca sen i stabilność układu 

powraca sen i stabilność układu 

nerwowego).

nerwowego).

background image

 

 

 

 

Wpływ na przemian

Wpływ na przemian

ę 

ę 

materii.

materii.

Po naświetlaniu następuje 

Po naświetlaniu następuje 

przyspieszenie ogólnej przemiany 

przyspieszenie ogólnej przemiany 

materii. Poziom cholesterolu 

materii. Poziom cholesterolu 

wyraźnie spada w surowicy krwi 

wyraźnie spada w surowicy krwi 

(miażdżyca jest przeciwwskazaniem).

(miażdżyca jest przeciwwskazaniem).

background image

 

 

 

 

Wpływ na gospodark

Wpływ na gospodark

ę 

ę 

mineraln

mineraln

ustroju

ustroju

Promienie UV wytwarzają w skórze witaminę 

Promienie UV wytwarzają w skórze witaminę 

D2 i D3, które przechodząc do układu 

D2 i D3, które przechodząc do układu 

krążenia, zwiększają przyswojenie wapnia i 

krążenia, zwiększają przyswojenie wapnia i 

fosforu z przewodu pokarmowego oraz 

fosforu z przewodu pokarmowego oraz 

utrzymują ich prawidłowy poziom we krwi, 

utrzymują ich prawidłowy poziom we krwi, 

zabezpieczając kości przed odwapnieniem. 

zabezpieczając kości przed odwapnieniem. 

Stad wynika zastosowanie promieniowania 

Stad wynika zastosowanie promieniowania 

ultrafioletowego w leczeniu krzywicy, 

ultrafioletowego w leczeniu krzywicy, 

tężyczki, złe zrastających się złamań, 

tężyczki, złe zrastających się złamań, 

złamań samoistnych, gruźlicy kości, 

złamań samoistnych, gruźlicy kości, 

próchnicy. Naświetlania ogólne powodują 

próchnicy. Naświetlania ogólne powodują 

okresowo obniżenie ciśnienia krwi 

okresowo obniżenie ciśnienia krwi 

(nadciśnienie jest przeciwwskazaniem, 

(nadciśnienie jest przeciwwskazaniem, 

ponieważ pod wpływem naświetlania 

ponieważ pod wpływem naświetlania 

występuje duże obciążenie mięśnia 

występuje duże obciążenie mięśnia 

sercowego i może dojść do zapaści).

sercowego i może dojść do zapaści).

background image

 

 

 

 

Wpływ na układ oddechowy

Wpływ na układ oddechowy

.

.

Promieniowanie ultrafioletowe 

Promieniowanie ultrafioletowe 

zwiększa możliwości wykorzystania 

zwiększa możliwości wykorzystania 

tlenu.

tlenu.

background image

 

 

 

 

Wskazania do stosowania 

Wskazania do stosowania 

promieniowania 

promieniowania 

ultrafioletowego

ultrafioletowego

- chorobach uszu,

- chorobach uszu,

- nosa, gardła,

- nosa, gardła,

- nawracających anginach,

- nawracających anginach,

- alergicznych nieżytach nosa,

- alergicznych nieżytach nosa,

- przewlekłych zapaleniach oskrzeli;

- przewlekłych zapaleniach oskrzeli;

- krzywicy;

- krzywicy;

background image

 

 

 

 

- gośćcu tkanek miękkich, a wiec powięzi, 

- gośćcu tkanek miękkich, a wiec powięzi, 

więzadeł, czy mięśni w najbliższym 

więzadeł, czy mięśni w najbliższym 

sąsiedztwie stawów;

sąsiedztwie stawów;

- mialgiach;

- mialgiach;

- neuralgiach;

- neuralgiach;

- stanach po półpaścu;

- stanach po półpaścu;

- trudno gojących się ranach;

- trudno gojących się ranach;

- trądziku pospolitym;

- trądziku pospolitym;

- wyłysieniu plackowatym;

- wyłysieniu plackowatym;

- utrudnionym zroście kości;

- utrudnionym zroście kości;

- niedoczynności gruczołów wewnętrznego 

- niedoczynności gruczołów wewnętrznego 

wydzielania, jak tarczyca, jajniki.

wydzielania, jak tarczyca, jajniki.

background image

 

 

 

 

- wszystkich anemiach z wyjątkiem 

- wszystkich anemiach z wyjątkiem 

złośliwych – niski poziom żelaza we krwi, 

złośliwych – niski poziom żelaza we krwi, 

zmniejszona ilość hemoglobiny i 

zmniejszona ilość hemoglobiny i 

erytrocytów;

erytrocytów;

- chorobach gośćcowych (wskazaniem 

- chorobach gośćcowych (wskazaniem 

będą wszystkie destrukcyjne i 

będą wszystkie destrukcyjne i 

zwyrodnieniowe formy gośćca, 

zwyrodnieniowe formy gośćca, 

przeciwwskazaniem ostre zapalenie 

przeciwwskazaniem ostre zapalenie 

stawów);

stawów);

- ZZSK;

- ZZSK;

background image

 

 

 

 

Przeciwwskazania do 

Przeciwwskazania do 

naświetlania promieniami 

naświetlania promieniami 

ultrafioletowymi

ultrafioletowymi

-nowotwory złośliwe narządów 

-nowotwory złośliwe narządów 

wewnętrznych;

wewnętrznych;

-zaawansowana miażdżyca;

-zaawansowana miażdżyca;

-stany gorączkowe bez względu na 

-stany gorączkowe bez względu na 

pochodzenie;

pochodzenie;

-osoby powyżej 70 roku życia;

-osoby powyżej 70 roku życia;

-fotosensybilizacja, obojętnie czym 

-fotosensybilizacja, obojętnie czym 

jest spowodowana;

jest spowodowana;

-nadczynność tarczycy;

-nadczynność tarczycy;

background image

 

 

 

 

-cukrzyca wieku średniego i 

-cukrzyca wieku średniego i 

starczego;

starczego;

-choroby psychiczne przebiegające z 

-choroby psychiczne przebiegające z 

nadmierna pobudliwością;

nadmierna pobudliwością;

-padaczka;

-padaczka;

-niewydolność mięśnia sercowego;

-niewydolność mięśnia sercowego;

-wodobrzusze;

-wodobrzusze;

-choroby nerek.

-choroby nerek.

background image

 

 

 

 

U NOWORODKÓW

U NOWORODKÓW

Wskazaniem do fototerapii jest 

Wskazaniem do fototerapii jest 

podwyższony poziom bilirubiny w 

podwyższony poziom bilirubiny w 

surowicy krwi noworodka, czyli 

surowicy krwi noworodka, czyli 

żółtaczka.

żółtaczka.

Fototerapia polega na naświetlaniu 

Fototerapia polega na naświetlaniu 

noworodka światłem niebieskim, 

noworodka światłem niebieskim, 

które przyspiesza rozkład bilirubiny i 

które przyspiesza rozkład bilirubiny i 

usuniecie jej z organizmu dziecka.

usuniecie jej z organizmu dziecka.

background image

 

 

 

 

Czas dziennego naświetlania określa 

Czas dziennego naświetlania określa 

lekarz neonatolog. Jest on ściśle 

lekarz neonatolog. Jest on ściśle 

zależny od tego jaki jest poziom 

zależny od tego jaki jest poziom 

bilirubiny w surowicy krwi dziecka, 

bilirubiny w surowicy krwi dziecka, 

czyli od stopnia nasilenia żółtaczki. 

czyli od stopnia nasilenia żółtaczki. 

Może to być kilka, kilkanaście godzin 

Może to być kilka, kilkanaście godzin 

dziennie a nawet może to być 

dziennie a nawet może to być 

fototerapia ciągła.

fototerapia ciągła.

Podobnie jak liczba godzin fototerapii 

Podobnie jak liczba godzin fototerapii 

tak również ilość dni jest ściśle 

tak również ilość dni jest ściśle 

związana z wynikami badań.

związana z wynikami badań.

background image

 

 

 

 

Podczas naświetlania obowiązuje kilka 

Podczas naświetlania obowiązuje kilka 

zasad, którymi należy się kierować. 

zasad, którymi należy się kierować. 

Za dopilnowanie tych zasad 

Za dopilnowanie tych zasad 

odpowiedzialna jest położna, ale 

odpowiedzialna jest położna, ale 

ponieważ każda mama interesuje się 

ponieważ każda mama interesuje się 

fitoterapią swojego dziecka dlatego 

fitoterapią swojego dziecka dlatego 

dobrze jest abyś i Ty poznała te 

dobrze jest abyś i Ty poznała te 

zasady. Oto one:

zasady. Oto one:

background image

 

 

 

 

-przed rozpoczęciem naświetlania 

-przed rozpoczęciem naświetlania 

należy przewinąć i nakarmić dziecko, 

należy przewinąć i nakarmić dziecko, 

aby było spokojne;

aby było spokojne;

-ważne jest żeby Twoje dziecko miało 

-ważne jest żeby Twoje dziecko miało 

zasłonięte oczy (opaska) i narządy 

zasłonięte oczy (opaska) i narządy 

płciowe (pieluszka);

płciowe (pieluszka);

-w czasie naświetlania dobrze jest 

-w czasie naświetlania dobrze jest 

poić dziecko ( np. GLUKOZA), gdyż 

poić dziecko ( np. GLUKOZA), gdyż 

pojenie i karmienie dziecka wzmaga 

pojenie i karmienie dziecka wzmaga 

procesy rozpadu bilirubiny;

procesy rozpadu bilirubiny;

-bardzo ważną rzeczą jest szczególne 

-bardzo ważną rzeczą jest szczególne 

zwrócenie uwagi na stan czystości 

zwrócenie uwagi na stan czystości 

skóry dziecka.

skóry dziecka.

background image

 

 

 

 

Noworodek podczas naświetlania 

Noworodek podczas naświetlania 

poci się intensywniej, może wystąpić 

poci się intensywniej, może wystąpić 

rozluźnienie stolca dlatego ważne 

rozluźnienie stolca dlatego ważne 

jest aby dziecko nie leżało z pełna 

jest aby dziecko nie leżało z pełna 

pieluszka tylko jak najszybciej zostało 

pieluszka tylko jak najszybciej zostało 

umyte i przewinięte.

umyte i przewinięte.


Document Outline