PowerPoint Presentation

Stres-

to biologiczny stan napięcia organizmu, wywoływany

przez różne bodźce somatyczne i/lub psychiczne

zwane stresorami. W wyniku występowania

czynników stresowych organizm uruchamia złożone

reakcje przystosowawcze. Stres może mieć

pozytywny wpływ na organizm, jeśli występuje

krótko.Natomiast jeżeli stres działa długotrwale może

prowadzić do licznych chorób ogólnoustrojowych.

Stres wywołuje nie tylko objawy natury psychicznej,

ale także objawy ze strony układu ruchowego,

sercowo-naczyniowego,

wewnątrzwydzielniczego, odpornościowego,

współczulnego i przywspółczulnego.



1) Faza wstępna

- Etap ten może

trwać stosunkowo długo (np.

rozmowa kwalifikacyjna, egzamin) lub

krócej ( np. nagły huk). Fazę tę

kontroluje układ przywspółczulny,

głównie poprzez nerw błędny.

Dochodzi do zwolnienia pracy układu

krążenia oraz przemiany materii.



Ostra faza

alarmowa

–

Jest to główny

etap reakcji

stresowej

dominuje układ

współczulny. W

fazie tej dochodzi

do wzrostu

ciśnienia i

przyspieszenia

akcji serca.



3) Faza wypoczynku

Etap ten polega na stopniowym

powrocie funkcji układu krążenia i

przemiany materii do stanu sprzed

wystąpienia reakcji stresowej.

Dochodzi do obniżenia napięcia w

układzie współczulnym.

•

Faza 1

- reakcja alarmowa jest aktywowana przez

stresor, a siła obronna organizmu maleje

•

Faza 2

- faza odporności – następuje

przystosowanie do warunków długotrwałego stresu

przez zmianę funkcji wielu narządów, m. in. wzrost

ciśnienia, przyspieszenie akcji serca

•

Faza 3

– występuje ogólne wyczerpanie, uczucie

ciągłego zmęczenia, dochodzi do obniżenia

odporności i częstszego zapadania na choroby, ze

względu na niską odporność i upośledzenie funkcji

obronnych rośnie ryzyko chorób nowotworowych,

ponieważ organizm nie jest w stanie wyeliminować

wszystkich nieprawidłowo zmienionych komórek,

które powstają każdego dnia.

Długotrwałe sytuacje stresowe wyzwalają stan napięcia

emocjonalnego oraz wzmagają napięcie i aktywność

mięśniową. Przewlekły wzrost napięcia mięśniowego

wywołuje bóle głowy, które lokalizują się najczęściej w

okolicach skroni 70%, czoła i ciemienia 65%, pod potylicą (z

tyłu głowy) 46%. Mogą występować także bóle okolic twarzy i

szyi oraz stawu skroniowo-żuchwowego.

Bóle na tle stanów emocjonalnych mogą

pojawiać się w jednej lub kilku różnych

okolicach głowy równocześnie, odosobniony

ból głowy obserwuje się tylko w okolicach

skroniowej i czołowej.

Lokalizacja bólu pokrywa się z

umiejscowieniem mięśni żucia:

• mięśni skroniowych

• mięśni skrzydłowych bocznych

• mięśni skrzydłowych przyśrodkowych

• mięśni żwaczy

• oraz mięśni podpotylicznych i naczasznego



Organizm odreagowuje sytuacje stresowe za

pomocą reakcji ruchowych – jest to proces

odgórnie zaprogramowany. Narząd żucia, który

został nadmiernie obciążony silnymi bodźcami

wywołującymi stres usiłuje odreagować taką

sytuację poprzez wykonanie niecelową czynności

ruchowej - parafunkcji. Parafunkcje można

podzielić na zwarciowe, które odbywają się

poprzez wzajemny kontakt zębów, takie jak ich

zaciskanie oraz zgrzytanie nimi; oraz

niezwarciowe, które są nawykami ruchowymi i

mają miejsce bez wzajemnego kontaktu zębów,

takie jak obgryzanie paznokci,skórek wokół

paznokci, żucie gumy, nagryzanie przedmiotów,

np. ołówków, długopisów itp., oraz nagryzanie

warg. Uważa się, że parafunkcje są odpowiedzialne

za schorzenia w obrębie jamy ustnej u 40-50%

dzieci oraz 60-80% młodzieży i osób dorosłych.



Pacjentów z dysfunkcjami układu

stomatognatycznego wywołanymi stanem

psychicznym można sklasyfikować w

trzech

grupach:



Grupa I:

Dysfunkcje wywoływane są przez czynniki zwarciowe

pierwotne (przeszkody w prawidłowych kontaktach

zębów), co wyzwala odruch zwiększenia napięcia mięśni

w celu usunięcia przeszkody poprzez ścieranie, zwykle

prowadzi to do silnego starcia, wtórnego nawykowego

zaguzkowania (przesunięcia guzków i bruzd w inne

miejsca niż występują naturalnie), może dojść także do

przemieszczenia przeszkadzających zębów czego

wynikiem jest powstanie indywidualnej okluzji.

Zaburzenia w okluzji oraz towarzyszący stres prowadzą

do powstania bruksizmu, co w przypadku nieleczenia

pogłębia się wywołując tendomiopatie (schorzenia

mięśni i ścięgien) oraz artropatie (schorzenia stawów)

oraz zapalenia.

Grupa II:

Długotrwałe występowanie czynników stresowych wyzwala silne napięcie

psychiczne co doprowadza do nadmiernego napięcia mięśni. Napięcie jest

rozładowywane na łukach zębowych poprzez czynność ruchu. Nadmierna

czynność mięśni żucia prowadzi do powstania charakterystycznych tarczek

starcia.

Grupa III:

Choroby i upośledzenia psychiczne, najczęściej ukrywane depresje, mogą

doprowadzić do schorzeń narządu żucia. Pacjenci z chorobami psychicznymi

często koncentrują się na zgryzie i łukach zębowych, które uważają za

główne źródło swoich dolegliwości. Drobny zabieg stomatologiczny może

wywołać u takich osób nerwicę okluzyjną, która objawia się wzmożonym

napięciem mięśni żucia, występuje także zgrzytanie i zaciskanie zębów.

Choroby psychiczne są przeciwwskazaniami do terapii okluzyjnej.

Depresji często towarzyszą neuralgie twarzy, okolicy szyjno- piersiowej i

okolicy lędźwiowo- krzyżowej a także kserostomia (suchość w jamie ustnej)

oraz przewlekłe bóle głowy odczuwane jako uczucie ucisku.

Ponadto w tej grupie osób częściej notuje się obecność chorób przyzębia oraz

gorszą higienę niż u osób bez zaburzeń psychicznych.

Występowanie parafunkcji

powoduje występowanie

następujących grup objawów:



I) Objawy wewnątrzustne

a) zlokalizowane w uzębieniu i / lub

przyzębiu:

• dysplazja szkliwa, pęknięcia szkliwa, ubytki

klinowe

• przemieszczanie się zębów

• złamania zębów z żywą miazgą

• dolegliwości o objawach podobnych

do zapaleń miazgi

• promieniowanie bólu w wyniku

przeciążeń zębów w zwarciu

• silne starcie zębów (patologiczne)

• dodatnie testy zwarciowe,

zaciskania i/lub zgrzytania zębami

b) umiejscowione poza łukami zębowymi i przyzębiem:

• ślady nagryzania błony śluzowej policzków i / lub warg

• odciśnięcia zębów na języku

• afty

• uczucie obecności przeszkody

• ból w czasie połykania

• mówienie z zaciśniętymi zębami

• uczucie metalicznego smaku w ustach

• zaburzenia wydzielania śliny

• nowotwory tkanek miękkich

c) zlokalizowane w obrębie stawu zębowo-zębodołowego:

• rozchwianie pojedynczych zębów

• rozchwianie grup zębów

• przemieszczenie zębów

II) Objawy w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego:

• zaburzenia ruchomości głów żuchwy (bez objawów

akustycznych),

wyczuwane jako przeskakiwanie głów wyrostków kłykciowaych

żuchwy

• patologiczne dźwięki np.: trzaski, trzeszczenie

• bolesność stawu skroniowo-żuchwowego przy ucisku

• zbaczanie żuchwy w czasie jej odwodzenia i/lub przywodzenia

• zbaczanie przy wysuwaniu

• niejednakowy zakres ruchów bocznych żuchwy

• nadmierna ruchomość żuchwy

• ograniczenie ruchy żuchwy

Ból ustno-twarzowy:



Według badań aż 40% populacji cierpi na częste

bóle głowy i okolicy ustno-twarzowej, uważa się, że

u wielu osób ból ma podłoże psychogenne, dotyczy

to głównie osób będących pod długotrwałym lub

częstym działaniem stresu, hipochondryków,

neurotyków, którzy mają skłonność do częstych

depresji oraz pacjentów psychotycznych. Dzieje się

tak, ponieważ jama ustna i twarz należą do

najbardziej unerwionych czuciowo obszarów ciała, a

kora mózgowa odbiera bardzo wiele bodźców z tej

okolicy i często reaguje poprzez obciążenie mięśni

żucia. Ból tej okolicy jest reakcją obronną organizmu

zwykle na przeciążenia spowodowane czynnikami

stresowymi. Do bólów ustno-twarzowych zaliczają

się atypowy ból twarzy, zaburzenia czucia w jamie

ustnej, dysfunkcje bólowe stawu skroniowo

żuchwowego oraz nietypowe bóle zębów.

Bruksizm:



jest rodzajem parafunkcji zwarciowej, polega na

nieświadomym zgrzytaniu zębami i ich zaciskaniu, co prowadzi

do zaburzania czynności układu stomatognatycznego.

Wyróżnia się dwa rodzaje brusksizmu - centryczny-

występujący zwykle w ciągu dnia który polega na silnym

zaciskaniu zębów w zwarciu centrycznym, oraz bruksizm

ekscentryczny pojawiający się zwykle nocą, który występuje w

czasie snu – głównymi jego objawami jest mimowolne

zgrzytanie zębami.

Bruksizm powstaje na skutek działania długotrwałego stresu,

zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego, nawykowego żucia

gumy przez wiele godzin czy żucia jednostronnego. Innymi

przyczynami tego schorzenia są nieprawidłowości w kontaktach

zębów własnych lub zębów leczonych zachowawczo o źle

wymodelowanych wypełnieniach oraz niewłaściwe

ukształtowanie powierzchni koron, mostów lub protez jak i

braki w uzębieniu.

Schorzenie nasila się nocą, ponieważ osoby na nie cierpiące

nieświadomie zaciskają mocniej zęby podczas snu, podczas

dnia w czasie żucia ma się świadomość kontrolowania siły

wzajemnego nacisku łuków zębowych

Skutki bruksizmu to:



silne starcie zębów-patologiczne



bóle głowy, karku, pleców, ucha oraz zaburzenia słuchu,



zaburzenia wytwarzania śliny przez gruczoły ślinowe.



głównymi objawami ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej są

przerosty mięśnia żwacza i mięśnia skroniowego, których wynikiem

jest typowa dla tego zespołu zaburzeń kwadratowa twarz.



pojawia się także bolesność w okolicy przyczepów mięśni

skroniowego i żwacza oraz wzmożone napięcie mięśni obręczy

barkowej, zwłaszcza dotyczy to mięśnia mostkowo-obojczykowo-

sutkowego, bóle często promieniują od barku do niższych partii

ramion i przedramion.



u pacjentów cierpiących na bruksizm w obrębie jamy ustnej

pojawiają się tarczki wytarcia, będące konsekwencją silnego

ścierania się zębów w wyniku ich nadmiernego zaciskania i

zgrzytania.



ponadto występują zgrubienia śluzówki policzków i języka w linii

zgryzu o charakterze bliznowatym.



przy myciu zębów często pojawia się krwawienie, ponieważ

zwiększenie nacisku i kierunku sił żucia nie jest obojętne dla tkanek

przyzębia, stopniowo dochodzi do obnażania się szyjek zębowych a

w dalszym etapie do recesji dziąseł, charakterystyczne są ubytki

kllinowe



na języku pojawiają się odciśnięte sylwetki zębów.

Leczenie bruksizmu polega na ustaleniu i wyeliminowaniu jego

przyczyny – najczęściej jest nią stres oraz na terapii za pomocą szyn

relaksacyjnych – są to przezroczyste nakładki na zęby, które

uniemożliwiają ich zaciskanie, dzięki czemu ryzyko silnego ścierania

koron zębów jest ograniczane.

Leczenie przyczynowe

objawów spowodowanych

nadmiernym stresem:

Zmierza do wyeliminowania tych

czynników,któreprzyczynowo są związane

z nadmierną pobudliwością mięśniową

do tego typu terapii zalicza się:

-korektę okluzji i rehabilitację

-terapię rozluźniającą mającą na celu

opanowywanie stresu,tak jak

np. psychoterapię, trening autogenny,

biofeedback(biologiczne

sprzężenie zwrotne) oraz hipnoza

Leczenie objawowe:



Jej celem jest rozwiązanie problemu

zarówno nadmiernego napięcia mięśni i

związanego z tym bólu,jak też stanowi

dodatkowy sposób odtworzenia harmonii

nerwowo-mięśniowej



Metody leczenia:

-kinezyterapia,mioterapia,fizjoterapia

-lekarstwa takie jak np..diazepam

-oraz akupunktura

Document Outline