background image

PIERWSZA POMOC 

PRZEDMEDYCZNA W 

SKRĘCENIACH, ZWICHNIĘCIACH, 

ZŁAMANIACH ORAZ URAZACH 

KRĘGOSŁUPA

Opracowanie:

 Bernadeta Woś

                    Patryk Wróbel

background image

NIE BÓJMY SIĘ UDZIELAĆ PIERWSZEJ 
POMOCY

Art. 162 Kodeksu Karnego § 1. Kto człowiekowi 

znajdującemu się w położeniu grożącym 

bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo 

ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, 

mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej 

osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo 

ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze

 

pozbawienia wolności do lat 3

.

 

background image

ZASADA POTTA

W przypadku złamania kości długiej należy 

zastosować unieruchomienie obejmujące złamaną 

kość oraz dwa sąsiadujące stawy np. w przypadku 

złamania kości łokciowej, unieruchomienie musi 

obejmować kość łokciową, staw nadgarstkowy oraz 

staw łokciowy.

W przypadku złamania w obrębie stawu 

unieruchomienie musi obejmować staw i dwie 

sąsiednie kości, które go tworzą czyli w przypadku 

złamania w obrębie stawu łokciowego, należy 

unieruchomić staw łokciowy, kości przedramienia 

oraz kość ramienną.

background image

PRZYKŁADOWE, PODRĘCZNE ŚRODKI DO 
UNIERUCHAMIANIA KOŚCI I STAWÓW

background image

BUDOWA STAWU

background image

SKRĘCENIA

Skręcenie

 

– uraz polegający na przekroczeniu 

fizjologicznego zakresu ruchu w stawie. Na skutek 

skręcenia może dojść do uszkodzenia torebki 

stawowej, więzadeł, chrząstki stawowej, a niekiedy 

także uszkodzenia fragmentów kostnych.

Przyczyny:

 

uszkodzenia więzadeł stawowych 

spowodowane są przekroczeniem ich wytrzymałości 

mechanicznej podczas urazu, np. upadku, skręcenia 

kończyny lub wypadku komunikacyjnego.

Dominujące objawy skręcenia to:

 

 

ostry ból w okolicy stawu ograniczający jego 

ruchomość,

 obrzęk i krwawy wylew w miejscu uszkodzonych 

włókien torebki stawowej, wysięk śródstawowy. 

background image

ZWICHNIĘCIA

Zwichnięcie 

- uszkodzenie, w którym dochodzi do 

chwilowej bądź trwałej utraty kontaktu powierzchni 

stawowych, przemieszczenie kości w torebce 

stawowej lub całkowite wyciągnięcie z niej kości. 

Zwichnięciu może towarzyszyć uszkodzenie struktur 

wewnątrzstawowych (więzadeł, chrząstki, łąkotek) 

oraz naciągnięcie bądź rozerwanie torebki stawowej.

 

Stawy, które najczęściej ulegają zwichnięciom:

 

staw 

ramienny, stawy palców, staw biodrowy, staw 

kolanowy, staw skokowy oraz staw skroniowo-

żuchwowy. 

background image

Przyczyny zwichnięć:

 urazy,

 porażenie,

 wrodzone,

 patologiczne.

Objawy zwichnięcia:

 

rozerwanie torebki 

stawowej,

 ograniczenie 

ruchomości,

 silny ból,

 krwiak.

PRZYCZYNY I OBJAWY ZWICHNIĘĆ

background image

OGÓLNE ZASADY UDZIELANIA PIERWSZEJ 
POMOCY W SKRĘCENIACH I 
ZWICHNIĘCIACH

 nie dopuszczalne jest poruszanie stawem i jego 

nastawianie,

 unieruchomić staw w pożądanym przez 

poszkodowanego ułożeniu, poprzez usztywnienie 

względem siebie sąsiednich kości znajdujących się 

poniżej i powyżej uszkodzonego stawu,

 można stosować zimne kompresy na uszkodzony 

staw.

Udzielanie pierwszej pomocy w przypadkach skręceń 

i zwichnięć wygląda podobnie.

background image

BUDOWA KOŚCI

background image

RODZAJE I FUNKCJE KOŚCI

Wśród kości wyróżnia 

się:

 

kości długie np. kość 

udowa,

 kości płaskie np. 

łopatka,

 kości krótkie np. k. 

nadgarstka,

 kości różnokształtne - 

np. 

k. trzewioczaszki.

Podstawowymi funkcjami kości są:

 

ochrona narządów głębiej leżących,

 bierny narząd ruchu – wsparcie dla mięśni,

 pośrednio krwiotwórcza.

background image

ZŁAMANIA

Złamanie

 

– przerwanie ciągłości kości.

Przyczyny:

 

ryzyko złamania ręki lub nogi pojawia się 

choćby w mieszkaniu, gdzie pośliznąć się można na 

mokrej podłodze, „ruchomym” dywanie czy w 

łazience podczas wychodzenia z wanny. Odrobina 

nieuwagi albo potknięcie i tracimy równowagę. 

Właśnie te nieszczęśliwe upadki są najczęstszą 

przyczyną złamań. To może się zdarzyć na ulicy, w 

pracy, podczas jazdy na rowerze, przy wysiadaniu 

z autobusu. Do złamań dochodzi również podczas 

uprawiania sportu, szczególnie gdy nie jesteśmy 

przyzwyczajeni do wysiłku i nie potrafimy wyczuć 

momentu, kiedy zbyt mocne obciążenie kości może 

uszkodzić ich strukturę.

background image

Najczęstszym objawem złamania kości ręki czy nogi 

jest 

ból 

i

 obrzęk w miejscu złamania

. Czasami – 

pocieszamy się – że to tylko stłuczenie lub 

nadwerężenie, np. w przypadku złamań zamkniętych, 

spowodowanych intensywnymi ćwiczeniami. Jeśli 

jednak 

nie możemy ruszyć ręką, zauważamy jej 

sinienie 

szybko powstającą opuchliznę

 – to powinno 

skłonić do szukania natychmiastowej pomocy 

lekarza. Jest to niezbędne zwłaszcza w przypadku 

odczuwania mrowienia 

drętwienia w kończynie

 oraz 

zaniku tętna poniżej złamania

. Na złamanie 

wskazywać może też 

nienaturalny kształt kończyny

również jej długość (

skrócenie

) lub 

widoczne 

wybrzuszenie

.

OBJAWY ZŁAMANIA

background image

PODZIAŁ ZŁAMAŃ

 

zamknięte to takie, gdzie odłamy złamanych kości 

nie przebiły skóry i nie pojawiła się rana,

 otwarte to złamanie, przy którym kości przebiły 

skórę i takiemu złamaniu na ogół towarzyszy 

krwawienie.

background image

Objawy złamania 

zamkniętego:

 silny ból w miejscu 

urazu,

 obrzęk, zasinienie,

 deformacja lub 

nienaturalne ułożenie 

kończyny,

 drętwienie lub 

mrowienie poza 

miejscem uszkodzenia,

 ograniczenie 

ruchomości kończyny.

Objawy złamania 

otwartego:

wszystkie objawy 

charakterystyczne dla 

złamania zamkniętego, 

oraz:

 rana nad złamaniem,

 krwawienie,

 widoczne wystające 

odłamy kostne.

OBJAWY ZŁAMANIA ZAMKNIĘTEGO I 
OTWARTEGO

background image

RODZAJE ZŁAMAŃ

background image

OGÓLNE ZASADY PRZY UDZIELANIU 
PIERWSZEJ POMOCY PRZY ZŁAMANIACH

1)

sprawdź stan poszkodowanego i wezwij 

pogotowie,

2)

przy złamaniu otwartym zabezpiecz ranę, załóż 

opatrunek obłożeniowy w miejscu krwawienia, nie 

dotykając wystającego odłamu kostnego,

3)

należy unieruchomić złamaną kończynę 

przymocowując ją bandażem do deseczki, szyny 

lub twardego przedmiotu. 

4)

unieruchomienie powinno obejmować dwa 

sąsiadujące ze złamaniem stawy (

zasada Potta

).

background image

BUDOWA KRĘGOSŁUPA

Kręgosłup 

– część szkieletu, stanowiąca jego główną 

oś i podporę. Zbudowany jest z 33 - 34 kręgów.

 

Kręgosłup dzieli się na odcinki:

background image

PRZYCZYNY URAZÓW KRĘGOSŁUPA

background image

 wstrząs,

 uszkodzenia rdzenia kręgowego,

 uszkodzenia mózgu,

 uszkodzenia narządów klatki piersiowej i jamy 

brzusznej,

 w przypadku uszkodzenia rdzenia kręgowego, 

osoba, która jest przytomna powiadamia o 

problemach wynikających z zaburzenia czucia i 

ruchomości pewnych części ciała.

OBJAWY URAZÓW KRĘGOSŁUPA

background image

SKUTKI ZŁAMAŃ KRĘGOSŁUPA Z 
PRZERWANIEM RDZENIA KRĘGOWEGO

background image

PIERWSZA POMOC W URAZACH 
KRĘGOSŁUPA

1)

wezwij pomoc,

2)

zabezpieczenie funkcji życiowych (

oddychanie,

 

krążenie

),

3)

poszkodowanego zostaw w pozycji pourazowej 

i w miejscu, gdzie doszło do urazu, tylko w stanie 

wyższej konieczności (

brak podstawowych oznak 

życia, niebezpieczeństwo w miejscu, w którym 

znajduje się poszkodowany

) zmień jego pozycję 

albo ewakuuj z miejsca zdarzenia,

4)

unieruchomić głowę poprzez obłożenie boków 

głowy, np. małymi plecakami, zwiniętymi 

kurtkami,

background image

5)

okolice lędźwi, kolan i kostek wypełnij miękkimi 

tkaninami, a wzdłuż tułowia, w celu stabilizacji, 

ułóż zrolowane koce, kurtki lub inne przedmioty 

dostępne w miejscu zdarzenia,

6)

w razie przemieszczenia kręgów nie podejmować 

prób nastawiania kręgosłupa na miejscu 

wypadku,

7)

zabezpiecz poszkodowanego termicznie i przez 

cały czas kontroluj jego funkcje życiowe,

8)

przewozić poszkodowanego bez wstrząsów przy 

całkowitym unieruchomieniu.

background image

PRZENOSZENIE POSZKODOWANEGO Z 
URAZEM KRĘGOSŁUPA

W przypadku konieczności ewakuacji z zagrożonego 

terenu, przeprowadzenia zabiegów reanimacyjnych, 

zatamowania krwotoku z ran niedostępnych w 

aktualnej pozycji, itp.; należy poszkodowanego 

przenieść lub obrócić, powoli, bardzo ostrożnie i 

równocześnie, w kilka osób: jedna odpowiada za 

utrzymanie głowy w osi ciała, a pozostali za barki, 

miednicę i nogi.

background image

KALECTWO LUB ŚMIERĆ

Niewłaściwie prowadzona akcja ratunkowa, 

w przypadku urazu kręgosłupa,

może doprowadzić do nieodwracalnych porażeń, a 

nawet do śmierci!

background image

Gorąco zachęcam każdego do niesienia pomocy 

innym. Bez względu na pewne opory i tłumaczenia tj. 

„że się brzydzę”, „że nie chcę tej osobie zrobić 

większej krzywdy”, „że nie wiem jak”, „że się 

spieszyłem”,          „a może to jego wina i Bóg go 

pokarał, a niech cierpi!”.

I co najgorsze przejść obojętnie, nie zwracać uwagi, 

a najlepiej omijać dalekim łukiem, żeby nas nie 

zaczepił błagając o pomoc!

„Pomagać komu możemy to nasza odpowiedzialność, 

korzystać z pomocy innych to nasza nadzieja”

 

G.Vann

NIE BÓJMY SIĘ UDZIELAĆ PIERWSZEJ 
POMOCY

background image

Document Outline