Uzależnienie

Stan psychiczny, czasem psychofizyczny, 
spowodowany           zażywaniem środków 
psychoaktywnych i stymulantów, 
który wywołuje potrzebę stałego przyjmowania

Nałóg – stan powodujący przymus używania 
danego środka 

wywołującego uzależnienie 

psychiczne i / lub  fizyczne; wyraźna tendencja dl 
stałego zwiększania 

dawki; wywołuje zmianę 

osobowości

Przyzwyczajenie (nawyk) – stan powodujący 
pragnienie (nie 

przymus) zażywania danego 

środka; czasem 

tendencja do zwiększania 

dawki; ograniczona 

zależność psychiczna bez 

fizycznej i brak objawów  abstynencji

Tolerancja – zmniejszenie skutków działania 
środka 

podczas jego stałego przyjmowania

mechanizmy:
    * zmniejszenie wchłaniania
    * zwiększenie wydalania
    * indukcja, aktywacja lub hamowanie 
enzymów –  zmiana natężenia procesów 
bioaktywacji
    * reakcje immunologiczne
    * wrażliwość uwarunkowana genetycznie

Halucynacje (omamy) – wrażenia zmysłowe bez 
podniety 

zewnętrznej, często połączone z 

depersonifikacją,  lękiem i niepokojem

Zespół abstynencyjny – zespół objawów 
charakterystycznych dla zależności fizycznej, 
występujący po zaprzestaniu przyjmowania środka:

  ślinotok, czkawka, pocenie się, bezsenność, 

bóle   

  głowy, bóle mięśniowe, pobudzenie 

ruchowe, 

  agresywność, niepokój, wzrost 

ciśnienia tętniczego

  lub jego skoki, zaburzenia pracy serca, 

możliwy 

 

  zgon

Zaburzenia osobowości jako efekt 
występującego lub   przebytego uzależnienia:

• paranoja

• narcyzm

• utrudnienie kontaktu, zamkniętość

• zachowania antysocjalne

• niechęć do działania

•zwiększona wpływowość

• bierność

• agresywność

Podział środków zmieniających świadomość

środki depresyjne – hamują aktywność 
ośrodkowego układu 

nerwowego, hamują 

funkcje psychiczne

  alkohol etylowy, środki nasenne (większość), 

leki 

 

  przeciwpobudzeniowe i uspokajające, 

marihuana, 

  haszysz

stymulanty – pobudzają aktywność ośrodkowego 
układu 

nerwowego, pobudzają funkcje 

psychiczne

  amfetaminy, kokaina, kofeina, nikotyna 

środki 

działające lokalnie

depresanty „ośrodka” afektywnego (leki 

przeciwpsychotyczne) – silne 

środki uspokajające, 
przeciwdepresyjne, lit

środki halucynogenne – LSD, „ekstaza”,tavor, 

provac, 

katovit, )

opiaty (morfina)

Toksykomanie

Nadmierne okresowe lub systematyczne przyjmowanie środka 
o działaniu szkodliwym

Typy:
> morfinowy – silna zależność psychiczna i fizyczna, duża 
tolerancja, 

wyraźne objawy abstynencyjne

> barbiturowo-alkoholowy – wyraźna zależność psychiczna, 
mniejsza 

fizyczna, mała tolerancja i niewielkie objawy 

abstynencyjne
> kokainowy – silna zależność psychiczna, mniejsza fizyczna, 
znaczna 

tolerancja i duże objawy abstynencyjne

> cannabis – umiarkowana lub silna zależność psychiczna, 
brak fizycznej, 

brak objawów abstynencyjnych, 

niewielka tolerancja
> amfetaminowy – wyraźna zależność psychiczna, brak 
fizycznej, wyraźna 

tolerancja, objawy abstynencyjne 

umiarkowane
> khat – zależność psychiczna przy niewielkiej 9lub braku) 
fizycznej, brak 

tolerancji, wyraźne objawy 

abstynencyjne
> substancji halucynogennych – słaba zależność psychiczna 
przy braku 

fizycznej, brak tolerancji i objawów 

abstynencyjnych
> rozpuszczalników lotnych – słaba tolerancja psychiczna, 
brak fizycznej, 

silne abstynencyjne objawy toksyczne, 

brak tolerancji 

Motywy przyjmowania

- chęć odurzenia się, chęć przeżywania 

przyjemnych doznań

- ciekawość, poszukiwanie przygód, podniet, 

nowych doświadczeń

- nuda, sposób wypełniania wolnego czasu, 

ucieczka od obowiązków

- wpływ grupy rówieśniczej, namowa
- ucieczka od problemów zewnętrznych 

(obowiązki szkolne, zawyżone wymagania 
rodziców)

- ucieczka od problemów wewnętrznych
- naśladownictwo dorosłych, starszych, 

autorytetów