Etapy cyklu życia
rodzinnego
(Haley, 1995)
1.
Okres narzeczeństwa
2.
Wczesne małżeństwo
3.
Rodzina z małymi dziećmi
4.
Rodzina z nastolatkami
5.
Rodzina z „pustym gniazdem”
6.
Emerytura i okres starości
Etapy cyklu życia
rodzinnego
(Haley, 1995)
1.
Okres narzeczeństwa
2.
Wczesne małżeństwo
3.
Rodzina z małymi dziećmi
4.
Rodzina z nastolatkami
5.
Rodzina z „pustym gniazdem”
6.
Emerytura i okres starości
Ciąża nieplanowana
Może stać się sytuacją kryzysową:
złość, rozczarowanie, wstyd, żal do
partnera, poczucie winy, lęk, poczucie
straty , ambiwalencja
Kobieta/para w takiej sytuacji
potrzebują wiele wsparcia ze strony
otoczenia i peronelu medycznego oraz
poszanowania jej emocji i przekonań.
Planowanie ciąży
Jest przejawem dojrzałości i
odpowiedzialności partnerów.
Decyzja o posiadaniu potomstwa jest
wyznaczana przez: ukształtowany
wcześniej stosunek do rodzicielstwa,
relację emocjonalną między
partnerami, stereotypy społeczne,
uwarunkowania polityczno-społeczne.
Problemy z płodnością
Wiążą się z przewlekłym stresem, a
niejednokrotnie przechodzą w kryzys.
Długotrwałe, nieskuteczne leczenie może
prowadzić do: poczucia braku akceptacji
społecznej, poczucia napiętnowania, lęku,
drażliwości, rozpaczy, poczucia winy i
krzywdy, zaniżonej samooceny.
Wtórnie mogą pojawić się: zaburzenia
seksualne, spadek satysfakcji z życia,
obawy o trwałość związku
Pierwszy trymestr ciąży
Informacja o poczęciu/ciąży – istotny moment
(kryzys?)
Zadania rozwojowe: zaakceptowanie nowej
sytuacji, przystosowanie do zmian w obrębie
organizmu i rozwoju dziecka, przystosowanie
do zmian w relacji z ojcem dziecka i dalszą
rodziną
Rozchwianie emocjonalne: zmienność
nastroju, rozdrażnienie, płaczliwość,
bezprzedmiotowy smutek, niepokój,
izolowanie się, koncentracja na sobie.
Pierwszy trymestr ciąży, c.d.
Zaakceptowanie nowej sytuacji: zaakceptowanie
obecności dziecka w swoim ciele, zaakceptowanie
różnic między swoją osobą i osobą dziecka,
budowanie nowego wyobrażenia o sobie jako
matce.
Lęk: przed dzieckiem, o zdrowie swoje i dziecka,
prawidłowy przebieg ciąży i porodu, przed
urodzeniem chorego dziecka, nowymi
obowiązkami, reakcją otoczenia.
Radość: ułatwia akceptację zmian, wpływa na
nastawienia i samopoczucie
Drugi trymestr ciąży
Stabilizacja emocjonalna
Fantazje na temat dziecka
Odczuwanie realności dziecka
Przeniesienie uwagi z siebie na
dziecko
Zmiana dotychczasowych potrzeb i
celów życiowych.
Trzeci trymestr ciąży
Koncentracja na: wyglądzie, dolegliwościach,
czekającym porodzie i dziecku
Emocje pozytywne: radość, szczęście,
oczekiwanie, twórcza moc macierzyństwa
Emocje negatywne: niepewność, niepokój, lęk,
rozdrażnienie, labilność emocjonalna
Zachowania typu: „zakładanie gniazda”
Pogorszenie funkcjonowania procesów
poznawczych
Ciąża jako sytuacja stresująca
– czynniki modyfikujące stres
Status socjoekonomiczny kobiety
Styl życia
Akceptacja ciąży
Wiek kobiety
Stan cywilny
Wcześniejsze doświadczenia położnicze
Czynniki indywidualne (zasoby, radzenie
sobie, wsparcie społeczne)
Wskaźniki dobrej adaptacji do
ciąży
(Breen, 1997)
duży stopień satysfakcji z „bycia
w ciąży”
wysoki stopień odpowiedzialności
za pełnienie nowych obowiązków
pozytywne emocje w „kontakcie”
z nienarodzonym dzieckiem
Stres ojca dziecka w czasie
ciąży
Pojawienie się dziecka wprowadza zmiany w
życiu mężczyzny
Czynniki wpływające na postawę ojca wobec
poczętego dziecka: doświadczenia w relacji z
własnymi rodzicami, gotowość do bycia
ojcem, sytuacja finansowa rodziny,
stabilność relacji małżeńskiej,
planowana/nieplanowana ciąża, system
wartości, zachowania żony, satysfakcja z
małżeństwa
Psychologiczne problemy ciąży
wysokiego ryzyka (zagrożenie
poronieniem, przedwczesny poród)
Nieprawidłowy przebieg ciąży wiąże się z
długotrwałym stresem, co wtórnie może
stwarzać zagrożenie dla ciąży
Stres ciąży wysokiego ryzyka dotyczy
także partnerów kobiet
Hospitalizacja w takiej sytuacji jest
dodatkowym źródłem stresu: izolacja od
najbliższych, interwencje medyczne,
kontakt z osobami w złym stanie zdrowia,
wyłączenie z aktywności zawodowej