KOMPOSTOWANIE 

ODPADÓW ORGANICZNYCH

Kompostowanie - przerabianie substancji 

organicznych pochodzenia biologicznego 

zawartych w odpadach na kompost, tzn. 

nawóz    swoimi właściwościami do 

próchnicy glebowej  zawierającej do 50% 

substancji organicznej,  składniki 

pokarmowe dla roślin oraz 

mikroorganizmy, które wzbogacają 

mikroflorę i  mikrofaunę w glebie.
Proces technologiczny kompostowania 

składa się: 
procesów mechanicznych
i biochemicznych

W procesie kompostowania zachodzą dwa 

równolegle biegnące obok siebie procesy 

biochemiczne: 
proces mineralizacji - utlenienie 

substancji  organicznej do CO

2

, H

2

O i NO

3

 

oraz innych  składników, w najwyższym 

odpowiadającym im  stopniu utlenienia
proces humifikacji - synteza substancji 

wielko  cząsteczkowych -  związków 

humusowych..

Na przebieg procesu kompostowania wpływ mają 

także substancje mineralne i pierwiastki: fosfor, 

potas, wapń, siarka, magnez i pierwiastki śladowe

Fosfor - jest składnikiem substancji komórkowych 

mikroorganizmów. Proces kompostowania 

przekształca nierozpuszczalne związki fosforu, pod 

działaniem  mikroorganizmów, w związki 

rozpuszczalne i  jednocześnie przyswajalne przez 

rośliny. Ponadto fosfor 

i potas przyspieszają 

syntezę białek. 
Wapń - odgrywa rolę przy utrwalaniu kwasów 

humusowych, które powstają w procesie 

humifikacji.  Wytworzenie się soli wapniowych 

zapobiega łatwemu  wymywaniu oraz utlenianiu 
substancji humusowych.

  

Siarka  - 

jest  składnikiem białek 

roślinnych.

Mikroelementy - 

służą do podwyższenia 

aktywności biologicznej enzymów 

przyspieszających procesy 

Wyszczególnieni
e

j.m.

Miasto

Kraków

Trasa

„Zwierzyn.”

Trasa

„Kr. 

Jadwigi”

Trasa

„Os.Centrum

A”

substancje 
organiczne

% s.m.

59.8

58.2

58.5

60.8

Węgiel 
organiczny

% s.m.

26.5

26.3

26.6

26.6

azot ogólny

% s.m.

0.97

0.81

0.87

1.06

stosunek C:N

bezwy

m

28.6

29.6

33.5

26.6

potas - K

2

O

% s.m.

0.33

0.30

0.28

0.36

fosfor – P

2

O

5

% s.m.

0.49

0.47

0.44

0.51

Odczyn

pH

6.55

6.83

6.54

6.46

zaw. tzw. 
biomasy

%

36.2

33.0

36.3

37.3

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA PRZEBIEG 

PROCESU KOMPOSTOWANIA

odpowiedni skład chemiczny materiału 

wyjściowego (tzn.  odpadów);
odpowiedni stosunek C/N materiału wyjściowego;
utrzymanie odpowiedniego pH w masie 

kompostowanej  w czasie całego procesu;
odpowiednia wilgotność materiału wyjściowego i 

zachowanie tej wilgotności w czasie całego 

procesu, a w  szczególności w okresie 

początkowym;
odpowiednia dla procesu temperatura w masie 

kompostowanej.

Odpowiedni skład chemiczny materiału wyjściowego.

Optymalna zawartość azotu mieści się w granicach 

0,8 - 1,7% 

Odpowiedni stosunek C/N materiału wyjściowego.

Stosunek C/N wpływa na szybkość procesu 

kompostowania, na rozkład temperatur w masie 

kompostowej, a także ma wpływ na straty azotowe w 

procesie. Winien on wynosić 25 - 30. Jeżeli 

stosunek  ten jest większy następują znaczne straty 

węgla, przy  niższym występują duże straty azotu, 

ulatującego do atmosfery w postaci amoniaku. 

Stosunek C/N jest również wskaźnikiem dojrzałości 

kompostu. Gotowy kompost nie powinien mieć 

większej wartości C/N niż 20 i nie niższej niż w 

glebie, dla której  ma być przeznaczony.

Utrzymanie odpowiedniego pH.

Właściwe pH w masie kompostowej zapewnia 

właściwe warunki środowiska dla rozwoju 

mikroorganizmów oraz zabezpiecza przed stratą 

azotu. Winno się ono utrzymywać w granicach 6,5 - 
7,5

.

Odpowiednia wilgotność masy kompostowej.

Optymalna wilgotność materiału 

kompostowanego wynosi 40 - 50%. Niedobór jej 

powoduje hamowanie przemian biochemicznych, 

natomiast nadmiar zmniejsza przenikanie tlenu.

Napowietrzanie masy kompostowej.

W procesie mineralizacji i humifikacji biorą udział 

przede wszystkim mikroorganizmy należące do 

tlenowców.

Odpowiednia temperatura w czasie procesu

.

Temperatura jest parametrem  wtórnym i jest 

wynikiem przemian chemicznych, ma ważne znaczenie 

dla unieszkodliwiania mikroorganizmów 

chorobotwórczych, jakie mogą znajdować się w 

odpadach. Przyjmuje się, że co najmniej 10-cio dniowe 

utrzymanie temperatury w granicach 50 

O

C wystarcza 

do zniszczenia mikroorganizmów chorobotwórczych. 

Powyżej 70 

O

C, przy których hamowany jest rozwój 

mikroorganizmów.

Cecha

MUT-

Kyberferm

MUT-Herhof

HORSTMANN-

Kneer

materiał 

wsadowy

frakcja organiczna, odpady zielone, odwodnione 

osady ściekowe, a także odpady przemysłu 

spożywczego, rolniczego itp.

czas 

dojrzewania 

intensywnego

21 dni

7-10 dni

14 dni

czas 

dojrzewania 

końcowego

ok. 28 dni

2-4 miesiące

4-6 tygodni

temperatura 

procesu in 

tensywnego 

dojrzewania

10 dni do 

70

0

C

11 dni 42-

45

0

C

ok. 70

0

C

od 55 do 70

0

C

Wyszczególnieni

e

Klasa I

Klasa II

Klasa III

kompost

drobny

kompost

gruby

kompost

drobny

kompost

gruby

-

pH w H

2

O

6,5 – 8

6,5 - 8

6,5 - 8

6.5 - 8

6 - 9

Wielkość cząstek 
[mm]

0 – 15

15 – 25

0 - 15

15 - 25

0 - 40

Wilgotność [%]

25 – 40

25 – 40

25 - 40

25 - 40

50

Substancja organ. 
[%]

> 40

> 40

30 - 40

30 - 40

> 20

Węgiel organicz. C 
[%]

> 18

> 18

13 - 18

13 - 18

> 8

Azot organiczny N 
[%]

> 0,8

>0,8

0,6 - 0,8

0,6 - 0,8

> 0,3

P

2

O

5 

[%]

> 0,6

> 0,6

0,4 - 0,6

0,4 - 0,6

> 0,3

K

2

O [%]

> 0,2

> 0,2

0,1 - 0,2

0,1 - 0,2

> 0,1

Szkło [%]

< 0,5

< 0,5

0,5 - 1

0,5 - 1

< 2

Kadm Cd [ppm]

< 5

< 5

5 - 15

5 - 15

< 25

Chrom0 Cr [ppm]

< 300

< 300

300 - 500

300 - 500

< 800

Miedź Cu [ppm]

< 300

< 300

300 - 600

300 - 600

< 800

Nikiel N [ppm]

< 100

< 100

100 - 200

100 - 200

< 200

Ołów Pb [ppm]

< 350

< 350

350 - 500

350 - 500

< 800

Cynk Zn [ppm]

< 500

< 1500

1500-2500

1500-2500

< 2500