Rehabilitacja medyczna

Geneza i ewolucja rehabilitacji



Starożytna Grecja i Rzym: stosowanie gimnastyki
leczniczej w wielu schorzeniach



Ambroży Pare (1510-1590) cyrulik francuski, wprowadza
zaopatrzenie protetyczne. Jako pierwszy w Europie
zaopatruje kikut kończyny dolnej w drewnianą protezę.

XVII w.



Włoski chirurg Pietro de Marchetti konstruuje protezę
ręki dla ówczesnego marszałka Francji, umożliwiającą
trzymanie szabli.



Angielski lekarz Francis Glisson (1599-1677) nowe
metody w leczeniu skrzywień kręgosłupa. (pętla
skórzana do wyciągu za głowę)



Francuski chirurg Nicolas Andry (1658-1759) zajmuje się
wadami postawy u dzieci. Wprowadza pojęcie ortopedii.



Pod koniec XVII w. powstają liczne zakłady
gimnastyki leczniczej.



W wieku XIX Duchenne stosuje w leczeniu
porażeń i niedowładów prąd galwaniczny i
faradyczny (odkrytych na początku XIX wieku)



Wiek XIX rozwój gimnastyki leczniczej
(Szwed Per H. Ling 1776-1839 – twórca podstaw).

Proponuje

pomoc

ćwiczeniach

kinezyterapeuty. Pojawienie się technik masażu
leczniczego. Wykorzystuje się urządzenia do
hydromasażu i kąpieli.



Przełom wieku XIX i XX to rozwój kriogeniki (na
początku XX wieku zmiana nazwy na krioterapię)



Pierwszy raz określenie REHABILITACJA zostało użyte

przez Douglasa C. McMurtiego w 1918 roku, gdy

przedstawiał on wyniki leczenia inwalidów wojennych.



Lata 30-te XX wieku epidemia choroby Heinego-

Medina. E. Kenny pielęgniarka i fizjoterapeutka

opracowuje techniki ćwiczeń biernych, redresyjnych i

oporowych oraz techniki chodu osób porażonych i z

niedowładami kończyn.



Howard Rusk już w okresie II wojny światowej

zauważył,

że

szybkie

wprowadzenie

zajęć

rehabilitacyjnych

prowadzi

skrócenia

czasu

leczenia. Dopiero w latach 70-tych XX wieku
rehabilitacja przestaje być trzecią

fazą procesu

terapeutycznego i staje się integralną częścią procesu

leczniczego.



Berta i Karl Bobach 1944r. metoda hamowania

odruchów patologicznych i wpływ na normalizację
napięć mięśniowych.

Rehabilitacja w Polsce



Maciej z Miechowa (1457-1523) „Jak zachować
zdrowie” – opisuje pozytywną rolę ćwiczeń.



Jędrzej Śniadecki (1768-1838) „O fizycznym
wychowaniu dzieci”.



Prof. Ireneusz Wierzejewski (1881-1930) ojciec
polskiej ortopedii, twórca pierwszej kliniki
ortopedii w Poznaniu (1923).



Prof. Wiktor Dega – Poznań. W 1960r. pierwsza w
Europie Klinika Rehabilitacji.



Prof. Marian Weiss – Konstancin, 1961 kolejna
klinika W-wa. Jako pierwszy zostaje konsultantem
krajowym.



Prof. Jan Haftek powołuje w 1989r. Polskie
Towarzystwo Rehabilitacji

Główne ośrodki w Polsce



Poznań,



Warszawa,



Katowice,



Lublin,



Gdańsk,



Bydgoszcz,



Kraków,



Łódź,

Rodzaje rehabilitacji

lecznicza

społeczna

zawodowa

Rehabilitacja lecznicza



zorganizowane

działanie

prowadzone

placówkach

służby

zdrowia:

szpitalach,

poradniach,

przychodniach,

uzdrowiskach,

zmierzające do przyspieszania procesu powrotu
pacjenta do zdrowia, sprawności, zapobiegania
niekorzystnym

następstwom

niekiedy

niezbędnego  długotrwałego  unieruchomienia,
zminimalizowania  następstw  przebytej  choroby
lub  urazu.  Rehabilitacja  lecznicza  powinna
stymulować  cały  proces  leczniczy,  w  głównej
mierze  przez  różne  formy  aktywności  ruchowej  i
psychicznej.

Rehabilitacja społeczna



proces  zmierzający  do  przywrócenia  samodzielności
społecznej  osobie,  która  z  racji  niepełnosprawności
jest jej pozbawiona. Rehabilitacja społeczna obejmuje
też  edukację  osób  zdrowych  w  zakresie  koniecznym
do

zrozumienia

potrzeb

niepełnosprawnych

zaakceptowania ich jako pełnoprawnych członków
społeczeństwa.

 Poprawa form architektonicznych i urbanistycznych
 Pomoc Powiatowych Centów Pomocy Rodzinie
 Warsztaty terapii zajęciowej
 Turnusy rehabilitacyjne
 Sport inwalidzki

Rehabilitacja zawodowa



zorganizowane

działanie

zmierzające

przywrócenia  osobie  niepełnosprawnej  zdolności
do  aktywności  zawodowej.  Należy  rozpocząć  jak
najwcześniej  jeszcze  w  trakcie  rehabilitacji
medycznej.



przypadku

dzieci

odpowiednikiem

jest

rehabilitacja pedagogiczna.

Niepełnosprawność



Osoba niepełnosprawna to osoba, której stan fizyczny,

psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia

ogranicza

lub

uniemożliwia

wypełnianie

ról

ogranicza

lub

uniemożliwia

wypełnianie

ról

społecznych, a w szczególności zdolności do

wykonywania pracy zawodowej, ogranicza funkcje

rodzinne, uniemożliwia korzystanie z dóbr społecznych.



W 1994 roku Europejskie Forum Niepełnosprawności w
Parlamencie  Europejskim  zaproponowało  rozszerzenie
definicji osoby niepełnosprawnej:
„Osobą niepełnosprawną jest jednostka w pełni swych
praw,  znajdująca  się  w  sytuacji  upośledzającej  ją  na
skutek  barier  środowiskowych,  ekonomicznych  i
społecznych,  których  z  powodu  występujących
uszkodzeń  nie  może  przezwyciężać  w  taki  sposób  jak
inni ludzie…..”

Wg WHO wyróżnia się różne stopnie

niepełnosprawności:



Uszkodzenie (impairment) –

utrata lub nieprawidłowość struktury lub funkcji

psychicznej, fizjologicznej lub anatomicznej.



Niepełnosprawność (disability) –

wszelkie ograniczenia lub brak (wynikający z

uszkodzenia) możliwości wykonania pewnych czynności

w sposób lub w zakresie uznanym za normalny dla

ludzi.



Upośledzenie –

niesprawność (handicap) oznacza poszkodowanie

wynikające z uszkodzenia lub niepełnosprawności,

które ogranicza lub uniemożliwia danej osobie pełnienie

takich ról, jakie uznaje się za normalne (uwzględniając

wiek, płeć, czynniki społeczne i kulturowe).



Klasyfikacja ta została zastąpiona Międzynarodową
Klasyfikacją Uszkodzeń, Działania i Uczestnictwa
zwaną dalej „Kartą 2000”



Oparta jest ona na założeniach:

Człowiek jest istotą biologiczną, stanowi ją

organizm o określonej strukturze, wypełniający
określone funkcje

Człowiek jest określoną osobą działającą i

wypełniającą określone zadania

Człowiek jest członkiem określonej grupy

społecznej, w której życiu uczestniczy

Niepełnosprawność

pojęcie  obejmujące  następstwa  stanu  zdrowia
(choroby zaburzenia lub urazu) w funkcjonowaniu
człowieka  na  trzech  poziomach  (biologicznym,
osobistym i społecznym). Klasyfikacja składa się z
trzech  odrębnych,  lecz  równoległych  klasyfikacji
obszarów tworzących niepełnosprawność.



Klasyfikacja uszkodzeń



Klasyfikacja działania



Klasyfikacja uczestnictwa

Kompensacja



Proces,

który

wyzwala

naturalne

możliwości zastępcze, jakie istnieją w
każdym organizmie żywym, zmierzający
do

całkowitego

lub

częściowego

wyrównania skutków działania czynników
szkodliwych.

Procesy kompensacyjne określają

tzw. prawa Anochina



istotą

kompensacji

jest

wykorzystanie

naturalnych możliwości zastępczych



aby wystąpiła kompensacja, konieczna jest

sygnalizacja

defektu,

uszkodzenia

pośrednictwem bodźców dośrodkowych z

obwodu – do ośrodkowego układu nerwowego



procesy kompensacyjne powstają niezależnie

od lokalizacji uszkodzenia



kompensacja wymaga stałego utrwalenia



funkcja kompensacyjna uzyskana w przebiegu

procesu

leczniczego

wymaga

ciągłego

treningu.

KINEZYTERPIA



Kinezyterapia  (kinesis  –  ruch,  therapeia  –
leczenie)  podstawa  rehabilitacji  medycznej.
Obejmuje  całość  zagadnień  związanych  z
wykorzystaniem ruchu jako środka leczniczego.



Kinezyterapia - inne określenia: rehabilitacja
ruchowa, ćwiczenia lecznicze, trening leczniczy,
gimnastyka lecznicza, usprawnianie, fizjoterapia.



Fizjoterapia (physis – natura, therapeia -
leczenie) połączenie kinezyterapii z leczeniem
czynnikami fizykalnymi i masażem leczniczym.

Zadania

ocena

stanu

funkcjonalnego

pacjenta

(ustalenie rodzaju i stopnia dysfunkcji)

dobór odpowiednich form, środków, metod i
technik ćwiczeń w zależności od stanu
funkcjonalnego pacjenta

opracowanie

ćwiczeń

miejscowych

ogólnych służących do realizacji bliższego i
dalszego celu rehabilitacji

wprowadzenie obiektywnych metod kontroli
stanu funkcjonalnego pacjenta

Zadania c.d.

zapobieganie powikłaniom:



przykurcze

–

odpowiednio

dobrane

przykurcze

–

odpowiednio

dobrane

techniki bierne i czynne



odleżyny – częste zmiany ułożenia

pacjenta



powikłania

płucne

–

ćwiczenia

powikłania

płucne

–

ćwiczenia

oddechowe, oklepywanie klp., zmiany

pozycji w łóżku, wczesne uruchamianie

Cele

przywrócenie

choremu

lub

osobie

niepełnosprawnej

pełnej

lub

możliwie

maksymalnej sprawności fizycznej i psychicznej

przywrócenie prawidłowej ruchomości w stawach
oraz siły i wytrzymałości mięśni

pobudzenie i poprawa czynności OUN, reedukacja
nerwowo-mięśniowa

poprawa czynności układu oddechowego i
sercowo-naczyniowego

korygowanie wad postawy ciała i nieprawidłowych
nawyków ruchowych

przystosowanie chorego do życia w przypadku
trwałej niepełnosprawności

Techniki:



bierne formy ruchu



czynne formy ruchu

Wybór techniki powinien wynikać z:



oceny stanu funkcjonalnego pacjenta



umiejscowienia procesu patologicznego, choroby

czy urazu

Podział kinezyterapii



miejscowa – wysiłki lokalne np. zwiększenie

zakresu ruchu w jakimś stawie



ogólna – mająca wpływ na ogólną wydolność

chorego, zwiększoną czynność układu krążenia,

oddechowego, wysiłki angażujące większą masę

mięśniową.

Ćwiczenia bierne



Ruchy

stawach

wykonywane

są

przez

Ruchy

stawach

wykonywane

są

przez

fizjoterapeutę lub za pomocą urządzeń do ciągłego

ruchu biernego CPM (continuous passive motion).

Wskazania:



brak dowolnej czynności mięśni w przypadku

porażeń wiotkich, spastycznych lub niedowładów

znacznego stopnia a także gdy ruch czynny jest

niemożliwy do wykonania ze względu a stan

chorego.

Ćwiczenia bierne

Przeciwwskazania:



ostry stan zapalny stawu lub tkanek

otaczających



zakrzepowe

zapalenie

żył

głębokich

zakrzepowe

zapalenie

żył

głębokich

kończyn



zator tętnicy płucnej, zawał płuca lub serca



ciężki stan ogólny chorego

Ćwiczenia bierne

Cel:



Niedopuszczenie do powstawania przykurczów,

zmian patologicznych w stawach i tkankach

okołostawowych.

(atrofia

chrząstki,

mięśni,

okołostawowych.

(atrofia

chrząstki,

mięśni,

upośledzenie ukrwienia – zakrzepica żył i

odżywienia)



Ćwiczenia bierne wykonuje się w pozycjach

izolowanych, ograniczając ruch do jednego stawu

jednej

płaszczyzny

ruchu,

zawsze

jednej

płaszczyzny

ruchu,

zawsze

fizjologicznej osi stawu.

Ćwiczenia bierne

techniki

Ćwiczenia bierne właściwe:

ruchy wykonuje fizjoterapeuta w pozycjach

izolowanych. Bliższy odcinek ćwiczonego stawu

trzeba unieruchomić. Liczba powtórzeń w jednej

płaszczyźnie

powinna

wynosić

około

30.

płaszczyźnie

powinna

wynosić

około

30.

Powtarzamy 2-3xdziennie we wszystkich stawach.

Ćwiczenia

bierne

rozciąganiem

tkanek

Ćwiczenia

bierne

rozciąganiem

tkanek

okołostawowych:

technika

oparta

stymulacji

bodźców

technika

oparta

stymulacji

bodźców

proprioceptywnych (receptory czucia głębokiego),

pobudzających układ nerwowy przez stymulację

mięśni, torebek stawowych i więzadeł. Niezbędne

do torowania bodźców oraz czucia ruchu.

Ćwiczenia bierne

techniki

Ćwiczenia bierne z dociskiem powierzchni

stawowych – pobudzanie błony maziowej do

produkcji płynu stawowego, zapobieganie

powstawaniu

zrostów

wewnątrzstawowych,

stymulacja bodźców proprioceptywnych.

Ćwiczenia bierne redresyjne – rozciągnięcie

przykurczonych tkanek okołostawowych.

Stretching - zasady:



Rozgrzewka (5-10 min) poprzedzająca ćwiczenia



Napięcie izometryczne ćwiczonego mięśnia (10-

30 sekund)



Rozluźnienie mięśnia (2-3 sekundy)



Powolne rozciągnięcie mięśnia z zatrzymaniem

przez 10-30 sekund

Ćwiczenia bierne

techniki

Wyciągi redresyjne
zasady  j.w.  Zamiast  siły  fizjoterapeuty
stosuje  się  obciążniki  w  systemach
bloczkowo-ciężarkowych.  Czas  trwania
wyciągu  około  30  minut.  Na  5  minut
przed  końcem  redukcja  obciążenia  do
70%.

Zastosowanie

ćwiczeniach

dużych stawów.

Ćwiczenia czynno-bierne



Ruchy bierny wykonywany przez terapeutę,
czynne rozluźnienie mięśni przez pacjenta.



Wskazania:
uruchamiania

stawów

zdjęciu

unieruchomienia,

zabiegach

rekonstrukcyjnych,

chorobach

reumatycznych.

Ćwiczenia czynne



Wykonywane

przez

pacjenta

Wykonywane

przez

pacjenta

samodzielnie w wyniku dowolnej akcji

mięśni. Ćwiczenia czynne powinny być

indywidualnie przygotowane dla każdego

pacjenta.

Musimy określić:



Optymalny wysiłek



Stopniowanie natężenia



Sposób wykonywania ćwiczenia – pozycje

wyjściowe, tempo wykonywania ćwiczeń,

liczbę powtórzeń, czas trwania

Do oceny siły mięśniowej używamy 6-

cio stopniowej skali Lovetta.



brak śladu skurczu mięśnia

0=0%



ślad

skurczu

mięśnia

ślad

skurczu

mięśnia

1=10%



ruch w odciążeniu, w pełnym zakresie

2=25%



ruch z pokonaniem ciężaru kończyny lub części ciała

3=50%



ruch z pokonaniem ciężaru kończyny i dodatkowym oporem

4=80%



siła mięśnia prawidłowa, ruch z submaksymalnym oporem

5=100%

Ćwiczenia izometryczne



Czynne

napinanie

mięśni

bez

zmiany

Czynne

napinanie

mięśni

bez

zmiany

odległości przyczepów mięśni.



Cel:

zapobieganie zanikom, utrzymanie mięśni w

czynnej aktywności



Wskazania:

znaczne osłabienie siły mięśni (1 w sk.

Lovetta),

unieruchomienie

łóżku,

Lovetta),

unieruchomienie

łóżku,

zaawansowane zmiany stawowe.



Wykonanie:

napięcie

mięśnia

5-6

sekund,

10-cio

napięcie

mięśnia

5-6

sekund,

10-cio

sekundowe rozluźnienie Ćwiczenia powtarza

pacjent 3-4 razy w ciągu dnia, w seriach po

10-20 napięć.

Ćwiczenia w odciążeniu



Polegają na samodzielnym wykonywaniu

ruchów w stawach przy odciążeniu

ćwiczonego odcinka ciała.



Wskazania:

znaczne osłabienie siły mięśni (2-3 w skali

Lovetta),

zaawansowane

zmiany

Lovetta),

zaawansowane

zmiany

powierzchni stawowych, osłabienie zrostu

kości po złamaniu.

Ćwiczenia czynne wolne



wykonuje się je przy sile mięśniowej

pozwalającej na samodzielne wykonanie

ruchów, z pokonaniem ciężaru ćwiczonego

odcinka ciała (3 w sk. Lovetta). Poprawa

koordynacji ruchowej, zwiększeni zakresu

ruchów czynnych, kształtowanie ruchów w

stawach.

Ćwiczenia czynne z oporem (ćw.

siłowe)



Wzmocnienie siły mięśniowej, w celu

przywrócenia utraconej funkcji z powodu

choroby lub urazu.



Ćwiczenia oporowe z dużym oporem i małą

liczba

powtórzeń

wpływają

przede

liczba

powtórzeń

wpływają

przede

wszystkim na zwiększenie siły mięśniowej,

natomiast

ćwiczenia

średnim

natomiast

ćwiczenia

średnim

obciążeniem i dużą liczba powtórzeń

wpływają na poprawę wytrzymałości.

Ćwiczenia synergistyczne

Istotą

jest

wykorzystanie

zjawiska

Istotą

jest

wykorzystanie

zjawiska

promieniowania pobudzenia i synergizmu

(współdziałania)

celu

uzyskania

(współdziałania)

celu

uzyskania

napięcia mięśni, często w odległych

częściach ciała. Najlepsze wyniki uzyskuje

się przy ćwiczeniach przeciw oporowi

submaksymalnemu.

Synergizmy bezwzględne

(wrodzone)



Uniesienie głowy wbrew oporowi w leżeniu na
plecach powoduje napięcie mięśni brzucha



Uniesienie głowy wbrew oporowi w leżeniu na
brzuchu powoduje napięcie mięśni pośladkowych



Wyprost stopy wbrew oporowi powoduje napięcie
mQF



Zgięcie nadgarstka wbrew oporowi powoduje
napięcie mBB

Synergizmy względne (nabyte)



Ćwiczenia

synergistyczne

kontralateralne

–

Ćwiczenia

synergistyczne

kontralateralne

–

pobudzenie

napięcie

mięśni

kończyny

pobudzenie

napięcie

mięśni

kończyny

unieruchomionej uzyskuje się przez ćwiczenia

oporowe dużych grup mięśni po stronie

przeciwnej



Ćwiczenia synergistyczne ipsilateralne – polegają

na wykorzystaniu synergizmów przez ćwiczenia z

oporem

wolnych

stawów

unieruchomionej

oporem

wolnych

stawów

unieruchomionej

kończyny.

Metoda reedukacji nerwowo-

mięśniowej

Metoda

proprioceptywnego

torowania

nerwowo-mięśniowego  (ang.  proprioceptive
neuromuscular  facilitation  -  PNF);  metoda
Kabata.
Oparta  na  podstawach  neurofizjologicznych
rozwoju  ruchowego  człowieka  i  aktywności
ruchowej w czynnościach dnia codziennego.

Ćwiczenia ogólnokondycyjne

Ukierunkowane

poprawę

ogólnej

Ukierunkowane

poprawę

ogólnej

kondycji psychofizycznej chorych, rozwój

cech

motorycznych

takich

jak

siła,

cech

motorycznych

takich

jak

siła,

wytrzymałość,

szybkość,

zwinność.

wytrzymałość,

szybkość,

zwinność.

Wykonuje się je indywidualnie lub grupowo.

Ćwiczenia indywidualne:



Wykonuje się w łóżku chorego lub na
stołach rehabilitacyjnych.

Ćwiczenia ogólnokondycyjne c.d.

Ćwiczenia zespołowe:



Dzieci w wieku przedszkolnym – naśladownictwo

ruchowe (zwierzęta, rośliny) i opowieść ruchowa



Dzieci w wieku szkolnym – gry i zabawy ruchowe



Młodzież i dorośli – ścisły trening obwodowy

Ćwiczenia prowadzi się wg toku lekcyjnego:



Wstęp – na początek ćwiczenia wszechstronne



Część główna – realizacja celów głównych



Część końcowa – uspokojenie, rozluźnienie

Ćwiczenia w wodzie



Temperatura
Woda zimna – odruchowe zwężenie naczyń skóry i

zwiększenie ukrwienia mięśni, zwolnienie rytmu

serca oraz zmniejszenie objętości minutowej serca.
Woda ciepła – rozszerzenie naczyń krwionośnych

skóry, przyspieszenie pracy serca, podniesienie

temp. ciała, zmniejszenie napięcia mięśni.



Ciśnienie hydrostatyczne – ułatwienie wydechu,

utrudnienie wdechu.



Wyporność - ułatwienie naukę chodu.

Przeciwwskazania:
niewydolność układu krążeniowo-oddechowego,

ostre stany zapale, owrzodzenia, padaczka.

Pionizacja i nauka chodzenia



Pionizacja bierna – stół pionizacyjny lub łóżko

ortopedyczne



Pionizacja czynna – polega na stopniowym

przechodzeniu chorego z pozycji leżącej do

pozycji stojącej.

Chód

Złożona czynność ruchowa o cyklicznym

przebieg,

umożliwiająca

człowiekowi

przemieszczanie się w przestrzeni.



Faza podporu – (60% cyklu) stopa ma kontakt z

podłożem



Faza wymachu – (40% czasu trwania cyklu)
Chód charakteryzuje się okresem podwójnego

podparcia, w którym obie stopy są w fazie

podparcia.
Cechy chodu:

 Izometria – ta sama długość kroku po stronie prawej i

lewej

 Izochronia – czas obciążania obu kończyn jest

jednakowy

 Izotonia – ruch kończyn dolnych, miednicy, kończyn

górnych i głowy powinien być skoordynowany

Fizykoterapia

Metody

fizykoterapeutyczne

obejmują

postępowanie medyczne mające na celu:

Usuwanie objawów choroby

W miarę możliwości hamowanie postępu
choroby

przez

stosowanie

bodźców

fizycznych

Wykorzystujemy 4 rodzaje

energii



Termiczną, czyli ciepło i zimno



Elektryczną w postaci prądu elektrycznego
i pola elektrycznego



Elektromagnetyczną z różnych zakresów
widma fal elektromagnetycznych



Mechaniczną

jako

różne

formy

ultradźwięków i wibracji

Termoterapia

Łączy w sobie zabiegi fizykoterapeutyczne
oparte na stosowaniu bodźców o różnej
temperaturze: ciepłe, zimne; działające na :



Punkt, miejsce zabiegu



Pole zabiegowe



Część ciała człowieka



Całe powłoki ustroju

Leczenie ciepłem polega na

doprowadzeniu do tkanek energii cieplnej

w celu ogrzania go.

Stosujemy:



Parafiny, borowiny, fango (mieszanina parafiny i
borowiny), piasek, sappropelli (gliny, iły, muły), ciepłą
i gorącą wodę, okłady, kąpiele i saunę



Zabiegi

światłolecznicze

wykorzystaniem

promieniowania  podczerwonego  „IR”  z  użyciem
generatorów  nieświetnych,  generatorów  świetlnych
(promienniki  ksenonowe  lub  halogenowe),  lamp
„Sollux”  z  modyfikacją  wiązki  świetlnej  przez
zastosowanie filtrów (najczęściej niebieski i czerwony)

Podstawowym ogólnym odczynem

organizmu na zabiegi termiczne jest odczyn

ze strony obwodowego układu krążenia i

reakcja naczyń krwionośnych.

Układ krążenia:



Przyspieszenie pracy serca



Zwiększenie liczby uderzeń tętna wprost proporcjonalnie
do wzrostu ciepłoty ciała (10

C-20 uderzeń)



Obniżenie lub raptowny wzrost ciśnienia tętniczego krwi



Obniżenie zawartości tlenu w naczyniach tętniczych na
korzyść żylnych

Układ moczowy:



Przegrzanie miejscowe nerek przyspiesza pracę
wydzielniczą nerek



Przegrzanie ogólne organizmu obniża pracę nerek
Układ mięśniowo-nerwowy:



Gwałtowny bodziec wywołuje wzrost napięcia
mięśniowego

pobudzenie

przewodzenia

nerwowego



Przedłużający się bodziec wywołuje obniżenie
pobudzenia nerwowo-mięśniowego
Układ oddechowy:



Zwiększenie liczby oddechów

Wskazania do leczenia

miejscowego



Blizny zrosty, przykurcze



Przewlekłe stany zapalne tkanek miękkich



Zmiany zwyrodnieniowe stawów i tkanek

okołostawowych



Powikłania po urazach narządu ruchu

Przeciwwskazania miejscowe



Obrzęki



Ostre stany zapalne



Przerwanie ciągłości skóry



Stany ropne skóry



Zaburzenia

trofiki

okolicy

objętej

zabiegiem



Zaburzenia czucia powierzchownego

Przeciwwskazania ogólne



Zaburzenia krążenia obwodowego



Miażdżyca naczyń krwionośnych



Ostre choroby gorączkowe



Padaczka

Krioterapia

Leczenie zimnem polega na obniżeniu

temperatury tkanek. Zabiegi lecznicze mają

na celu:



Miejscowe obniżenie temperatury tkanek

skóry i tkanek sąsiednich



Ogólne

oziębienie

ustroju

przez

Ogólne

oziębienie

ustroju

przez

oddziaływanie na OUN

Źródłem niskich temperatur

stosowanych w celach leczniczych

są



Lód, śnieg, zimna woda, zamrożone żele,
zamrożone pasty borowinowe, zimne okłady,
nadmuchy zimnego powietrza



Pary

skroplonych

naturalnych

lub

syntetycznych gazów, których temperatury są
krańcowo niskie (pary ciekłego azotu, CO2)

Kliniczne efekty krioterapii



Wspomaganie leczenia podstawowego, ułatwianie

leczenia ruchem; zabieg krioterapeutyczny pozwala

na 3x intensyfikację ćwiczeń usprawniających oraz

wydłużenie

czasu

prowadzenia

ćwiczeń

wydłużenie

czasu

prowadzenia

ćwiczeń

kinezyterapeutycznych.



Ustąpienie dolegliwości bólowych



Wywołanie ogrzania powłok skórnych przez masywne,

odruchowe ich przekrwienie



Efekt przeciwobrzękowy



Zmniejszenie napięcia mięśni szkieletowych



Wzrost odporności humoralnej i komórkowej



Poprawa nastroju

Wskazania do zabiegów

miejscowych i ogólnych



Ostre stany zapalne



Przewlekłe stany zapale stawów (RZS, ZZSK)



Obrzęki pourazowe



Stany zapalne tkanek miękkich okołostawowych



Zwyrodnienia chrząstki stawowej



Liszaj rumieniowaty, łuszczycowe zapalenia skóry



Zespoły bólowe narządu ruchu



Przykurcza, spastyczne napięcie mięśniowe

Przeciwwskazania do zabiegów

miejscowych



Odmrożenia



Zaburzenia czucia powierzchownego



Porażenie błony mięśniowej ścian naczyń

krwionośnych



Zaburzenia mikrokrążenia



Otwarte rany

Kliniczne działanie krioterapii

ogólnoustrojowej



Po 10-30 minutach dochodzi do wzrostu w surowicy:

adrenaliny,

noradrenaliny,

ACTH,

beta-endorfin,

adrenaliny,

noradrenaliny,

ACTH,

beta-endorfin,

testosteronu u mężczyzn



Zmniejszenie odczucia bólu, ustąpienie dolegliwości

bólowych w całym ustroju



Wzrost odporności ustroju



Pojawienie się zwiększonej chęci do wykonywania

ćwiczeń fizycznych



Zwiększa się tolerancja na zimno, lepsza reakcja na

zmiany temperatury



Intensywny przepływ krwi przez powłoki ciała i narządy

wewnętrzne powoduje uczucie gorąca i zaróżowienie

skóry



Znika uczucie zmęczenia



Następuje poprawa nastroju

Przeciwwskazania do krioterapii:



Nietolerancja na zimno



Choroba Reynauda



Ropne zmiany skórne



Neuropatie układu współczulnego



Niedoczynność tarczycy



Miejscowe zaburzenia ukrwienia



Spożycie alkoholu



Wyniszczenie i wychłodzenie organizmu



Klaustrofobia



Nadmierna labilność emocjonalna



Niewydolność krążenia szczególnie powysiłkowa



Wady aparatu zastawkowego



Zaburzenia rytmu serca



Ciężkie postacie dusznicy bolesnej



Ostre schorzenia dróg oddechowych



Zakrzepy żylne i tętnicze

Szerokie zastosowanie znajdują prądy impulsowe o małej

częstotliwości, wykorzystywane w elektrostymulacji

mięśni. Ma ona na celu:



Zapobieganie zanikom



Zapobieganie zwyrodnieniu tkanki mięśniowej



Utrzymanie istniejącego stanu czynnościowego
mięśni



Eliminowanie

ruchów

zastępczych

oraz

przejmowanie funkcji mięśni uszkodzonych przez
mięśnie zdrowe



Zwiększenie masy mięśniowej



Reedukację przewodnictwa nerwów obwodowych
ruchowych i sprzężeń zwrotnych układu nerwowo-
mięśniowego

Inne wykorzystanie prądów

impulsowych o małej częstotliwości



Porażenia spastyczne mięśni oparte na metodzie
Hufschmidta (metoda podwójnego impulsu) lub
jej modyfikacji tzw. tonolizie



Przezskórna stymulacja elektryczna nerwów -
stymulacja przeciwbólowa TENS (Transcutaneans
Electrical Nerve Stimulation)

Objawy kliniczne



znieczulenie,



podwyższenie progu bólu,



poprawa mikrokążenia,



poprawa trofiki tkanek objętych zabiegiem,



obniżenie podwyższonego bólem napięcia
mięśniowego

Wskazania



nerwobóle,



bóle fantomowe,



bóle kikutów,



zespoły bólowe w przebiegu dyskopatii,



zespoły

bólowe

przebiegu

choroby

zwyrodnieniowej stawów obwodowych,



zapalenia okołostawowe,



powikłania po urazie narządu ruchu.

Przeciwwskazania



choroby skóry,



przerwanie ciągłości skóry,



obecność ciał obcych w tkankach,



zaburzenia czucia powierzchownego,



stany gorączkowe,



zaburzenia mikrokrążenia.

Objawy kliniczne



normalizacja

przewodnictwa

nerwów

obwodowych



usprawnienie funkcjonowania układu nerwowego



przyspieszenie procesów przemiany materii



lepsza mineralizacja kości



zmniejszenie odczynu zapalnego tkanek



resorpcja wysięków



działanie przeciwbólowe



pobudzenie procesów odpornościowych

Wskazania



Zmiany zwyrodnieniowe stawów



Ucisk i zapalenie nerwów rdzeniowych w

przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów

kręgosłupa i dyskopatii



Neuralgie V i VII nerwu czaszkowego



Uszkodzenie neuronów ruchowych w przebiegu

porażeń mózgowych



Dysfunkcja narządu ruchu zespoły przeciążeniowe

kostno-szkieletowe, zespoły nerwowo-mięśniowe



Stany pourazowe (uszkodzenia stawów, kości,

ścięgien,

nerwów

naczyń

krwionośnych

ścięgien,

nerwów

naczyń

krwionośnych

okołostawowych obrzęki), zespół Sudecka



Trudno gojące się rany

Wskazania c.d.



Usprawnianie i leczenie powikłań wad postawy,

krzywicy, gruźlicy kości



Złamania kości, opóźnione zrosty kostne



RZS,

ZZSK,

kolagenozy,

zapalenia

RZS,

ZZSK,

kolagenozy,

zapalenia

wielomięśniowe



Osteoporoza



Jałowa martwica kości



Zapalenia

naczyń

krwionośnych

Zapalenia

naczyń

krwionośnych

unieruchomieniach



Miopatie, parestezje



Bóle fantomowe



Neuropatie po zatruciach



Hemiplegie, migreny

Przeciwwskazania



Wszczepiony rozrusznik serca



Implanty elektroniczne i replanty



Choroby wirusowe



Choroby grzybicze



Gruźlica płuc



Padaczka



Nadczynność tarczycy



Choroby przewodu pokarmowego ze skłonnością

do krwawień

Przeciwwskazania



Nowotwory



Niewyrównane nadciśnienie tętnicze III i IV

stopnia



Dzieci do 1-go roku życia ze względu na

diagnostykę wczesnookresową



Występowanie

schorzeń

współistniejących:

Występowanie

schorzeń

współistniejących:

cukrzyca, niewydolność nerek, zaawansowane

zaburzenia układu krążenia



Oparzenia



okresie

leczenia

lub

diagnozowania

okresie

leczenia

lub

diagnozowania

promieniowaniem jonizującym

Wskazania



Zespoły

bólowe

przebiegu

zmian

zwyrodnieniowych i stanów zapalnych stawów



Zespoły bólowe w przebiegu dyskopatii odcinka
szyjnego oraz lędźwiowego kręgosłupa



Zapalenie okołostawowe



Stany związane z przeciążeniem układu kostno-
stawowego, mięśni i tkanek miękkich



Zapalenia ścięgien, pochewek ścięgnistych,
kaletek maziowych

Wskazania c.d.



Leczenie utrudnionych zrostów kostnych



Leczenie trudno gojących się ran, owrzodzeń
troficznych, odleżyn



Nerwobóle nerwów obwodowych (parestezje)



Bóle poamputacyjne



Stany po przeszczepach tkanek



Urazy sportowe



Przykurcze, ograniczenia ruchów w stawie po
unieruchomieniu

Przeciwwskazania:



Ciąża



Uogólnione choroby bakteryjne



Choroby z podwyższoną temperaturą



Uczulenia na światło



Nadczynność gruczołów dokrewnych



Nowotwory



Niewyrównana cukrzyca

Ultradźwięki



Do celów terapeutycznych wykorzystuje się

częstotliwości z zakresu 0,8MHz, 1MHz,

2,4MHz, 3,2MHz



Do celów diagnostycznych zakres 5MHz-

40MHz

Wskazania



Przewlekłe stany zapalne stawów, mięśni,
nerwów, tkanek okołostawowych



Zmiany zwyrodnieniowe stawów i kości



Choroby krążka międzykręgowego



Stany pourazowe i powikłania pourazowe



Blizny, przykurcze



Choroby reumatyczne



Neuralgie



Bóle poamputacyjne



Stany po przebytym półpaścu

Przeciwwskazania:



Nowotwory i stany po ich operacyjnym usunięciu



Ciąża



Niewydolność krążenia obwodowego



Zakrzepowe zapalenie żył



Uogólnione ostre procesy zapalne i stany
gorączkowe



Niezakończony wzrost kostny u dzieci i młodzieży



Stan po terapii promieniowaniem rtg



Obecność ciał metalowych w tkankach



Nerwica wegetatywna znacznego stopnia

BHP

Magnetoterapia

Nie

instalować

aparatury

pobliżu

urządzeń

Nie

instalować

aparatury

pobliżu

urządzeń

elektronicznych (zakłócenia), nie instalować w pobliżu

instalacji hydraulicznych, ochrona pacjenta i personelu

przez porażeniem prądem elektrycznym.

Laseroterapia



Zabezpieczenie przed uruchomieniem przez osobę

niepowołaną



Oznakowanie drzwi pomieszczeń w których znajduje się

urządzenie



Zastosowanie w sondzie laserowej dodatkowej przesłony



Zapobieganie odbiciom zwierciadlanym na zewnątrz

urządzenia



Ochrona specjalnymi okularami oczu pacjenta i osoby

wykonującej zabieg

Document Outline