plik

METODY STOSOWANIA

PÓL WIELKIEJ CZĘSTOTLIWOŚCI

W LECZENIU

FIZYKOTERAPEUTYCZNYM

Słowa kluczowe:terapia polami wielkiej częstotliwości,

impulsowe pole indukcyjne wielkiej czestotliwości

kondensatorowe pole elektromagnetyczne wielkiej

częstotliwości

Terminologia i

systematyzacja

I. W medycynie forma terapii z

zastosowaniem energii pól
elektromagnetycznych nosi nazwę

AKTYNOTERAPII;

greckie: aktinos - promień

therapia- leczenie

Terminologia i

systematyzacja- cd

1. Nazwę tę po raz pierwszy zastosował

Niels R. Finsen

w tytule swego dzieła za,

które otrzymał Nagrodę Nobla w 1903r

Nagrodę Nobla w 1903r

2. W Polsce tę terminologię rozpowszechnił

prof. J. Grączewski w publikacji „Zarys

„Zarys

aktynoterapii” w 1951r

Terminologia i

systematyzacja- cd

3. Aktynoterapia

Aktynoterapia

obejmuje wszystkie

stosowane w medycynie metody

posługujące się promieniowaniem

elektromagnetycznym [pem]

[pem]

– ze

wszystkich zakresów widma

elektromagnetycznego

AKTYNOTERAPIA

I. Granice zakresu spektrum elektromagnetycznego

[el/mag] zależą od źródeł wytwarzania i wykrywania w
związku z tym są umowne i zmienne.

II. Właściwości fizyczne pem:

Właściwości fizyczne pem:

1.fala poprzeczna
2. Możliwość rozchodzenia się w próżni
3. Przenoszenie energii zgodnie z prawami fizyki

kwantowej

4. Podleganie regułom: przenikania, załamania,odbicia,

rozpraszania oraz absorpcji.

Istotą leczniczego oddziaływania

promieniowania

elektromagnetycznego

wielkiej częstotliwości jest

wytwarzanie w

tkankach ciepła.

Zabiegi te noszą nazwę diatermii, a

metoda

DIATERMIOTERAPII

Diatermioterapia

I. W 1895r J, A. d

Arsonval jako pierwszy zastosował

pem z zakredu promieniowania radiowego do celów
leczniczych .(z zastosowaniem Iskrowika wynalezionego
przez N. Teslę)

II. W 1926r Essan i Schliephake skonstruowali generatory

dużych mocy, które nazwano Diatermią Krótkofalową
[DKF]

III. W 1947r na Światowej Konferencji Telefonicznej w

Atlantic City wydzielono pasma spektrum el/ mag dla
Diatermioterapii.

1. DDF –

DDF –

ƒ =13,56MHz, dł. 22.12m

DKF – ƒ = 27,12MHz , dł. 11,1m

3. MKF – ƒ = 2425MHz, dł. 12,5cm

MKF – ƒ = 2425MHz, dł. 12,5cm

Założenia terapeutycznego

stosowania pem wielkiej

częstotliwości

I. PEM to energia zawarta w przestrzeni, w

wyniku której występuje oddziaływanie na
ładunki elektryczne znajdujące się w tej
przestrzeni

(ruch ładunków- przepływ prądu).
1. Rozróżnia się ruch:
- liniowy
- drgający(oscylacje)
- okrężne i obrotowe(prądy wirowe)

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

Ruch cząstek

zjonizowanych- polaryzacja

jonowa

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

Ruch cząstek

spolaryzowanych

- dipol – polaryzacja

orientalna

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

+
+
+
+
+
+
+
+
+

_
_
_
_
_
_
_
_
_

Ruch cząstek

niespolaryzowanych-

polaryzacja elektronowa

Założenia terapeutycznego

stosowania pem wielkiej

częstotliwości-cd

II. Energia drgań el/mag wielkiej częstotliwości z

łatwością dociera w głąb tkanek i wzbudza w

nich prąd wielkiej częstotliwości będący źródłem

ciepła endogennego.

III. W wyniku absorpcji poszczególnych

zakresów długości fal el/ mag różnej

częstotliwości i energii, otrzymujemy

odmienne skutki fizjologiczne i medyczne.

Założenia terapeutycznego

stosowania pem wielkiej

częstotliwości- cd

IV. Absorpcja polega na przyswojeniu przez atom

lub inną cząsteczkę ściśle określonej ilości
energii i zależy od:

1.Parametrów pola (częstotliwość, natężenie,

czas)

2.Stałej dielektrycznej tkanek
3.Charakteru pola (pole stałe, pole impulsowe,

Charakteru pola (pole stałe, pole impulsowe,

met. pojemnościowa, met. indukcyjna)

Metody przenoszenia energii

elektromagnetycznej z aplikatora

do tkanek



Metoda

kondensatorowa

sprzężenie
pojemnościowe



Metoda indukcyjna-

cewkowa

sprzężenie
indukcyjne



Metoda

wypromieniowywa

nia pola

elektromagnetyczn

ego

za pomocą

specjalnej anteny -
sprzężenie
radiacyjne

Działanie poza termiczne

PEM

I. Działanie poza termiczne

Działanie poza termiczne

dotyczące zjawisk

biofizycznych i biochemicznych wynika z

rezonansowego pochłaniania energii wielkiej

częstotliwości.

1. zmiany równowagi czynnościowej

zmiany równowagi czynnościowej

w komórkach i

zespołach komórkowych.

2. Zmiana warunków polaryzacji

Zmiana warunków polaryzacji

półprzepuszczalnych błon

komórkowych,

szczególnie tkanki nerwowej i mięśniowej.

3. Zmiana określonego stężenia jonów

Zmiana określonego stężenia jonów

po obu

stronach membran(pompa K- Na).

4. Zmiana ilościowa i jakościowa elektrolitów.

Działanie poza termiczne

PEM-cd

5. Wzrost

Wzrost

histocytów, fibroblastów, leukocytów.

6. Poprawa trofiki

Poprawa trofiki

tkanek w polu zabiegowym:

- normalizacja oddychania tkankowego
- poprawa mikrokrążenia( zmiana dla procesów

metabolicznych, zapalnych)

7. Resorpcja obrzęków,

Resorpcja obrzęków,

przyspieszenie

wchłaniania krwiaków, redukcja procesów
zapalnych.

8. Aktywizacja procesów

Aktywizacja procesów

regeneracyjnych i

obronnych.

Reasumując - działanie poza

termiczne PEM ma skutek:

I. Resorpcyjny

II.Przeciwzapalny

III. Przeciwbólowy

Metoda pojemnościowa DKF



Przeważa komponent

elektryczny pola

elektromagnetycznego

W/Cz



Źródłem ciepła jest

tarcie między

poruszającymi się w polu

elektrycznym jonami

płynów tkankowych oraz

tzw. strata dipolowa

Metoda pojemnościowa DKF



Część ciała umieszczona

zostaje w elektrycznym

polu kondensatora,

pomiędzy dwoma

metalowymi płytkami

elektrod. Elektrody nie

powinny przylegać

bezpośrednio do ciała

( odstęp ok 2cm

umożliwiają podkładki

filcowe lub obudowa

elektrod sztywnych)

Metoda pojemnościowa DKF



Pole elektromagnetyczne

W/Cz powoduje,że w

dielektryku zachodzą

przesunięcia ładunków

elektrycznych ( występuje

prąd przesunięcia ).



Zmiana odległości

elektrod od ciała

powoduje zmianę

głębokości przegrzania

tkanek.



Wymaga stosowania

techniki

dwuelektrodowej

( dwóch

okładek kondensatora).



Rodzaje elektrod:



sztywne



miękkie



specjalne

Wskazania ogólne do zabiegów

DKF met. kondensatorową



Przewlekłe lub

podostre postaci:



- choroby
reumatyczne



- artrozy



- choroba
zwyrodnieniowa
kręgosłupa



- mialgie



- lumbago



- czyraki, ropnie
gruczołów potowych



- miogelozy



- zapalenia dróg
moczowych,
narządów rodnych



- zapalenia zatok
przynosowych

Przeciwwskazania ogólne do

zabiegów DKF met.

kondensatorową



choroby w których
przeciwwskazane
jest stosowanie
ciepła(w tym:
gruźlica, nowotwory,
krwawienia,
zagrożenia
krwawieniem, ciąża,



- wszczepiony
rozrusznik serca-



metale w polu
zabiegu



- mokre opatrunki



- neuralgie



- żylakowatość



- zaburzenia czucia



- metalowe implanty

Przygotowanie pacjenta do

zabiegu



odsłonić część ciała poddawaną zabiegowi(

nie wykonywać zabiegu przez odzież)



pozycja pacjenta wygodna i rozluźniona



w polu zabiegu nie może znajdować się

metal, tworzywo syntetyczne,wilgoć



stykające się części ciała muszą być

odizolowane sucha tkaniną

Dawkowanie wg Schliephake'a



ustala się na podstawie wrażeń

subiektywnych pacjenta!



I - dawka atermiczna

dawka atermiczna

- bez uczucia ciepła



II - dawka oligotermiczna

dawka oligotermiczna

- progowe wrażenie

ciepła



III - dawka termiczna-

dawka termiczna-

przyjemne wrażenie ciepła



IV - dawka hipertermiczna

dawka hipertermiczna

- silne wrażenie ciepła

ale bez uczucia bólu



Czas zabiegu



krótki - 3-4min



średni- 5-9min



długi – 10-15min

Stosowanie impulsowego PEM

metodą indukcyjną

I. W metodzie indukcyjnej
PEM wytwarzane jest
przez uzwojenie w postaci:

- Cewki podłużnej

- Cewki płaskiej

II. Indukowany jest
przepływ prądów o
zamkniętych obwodach -
prądów wirowych.

Stosowanie impulsowego

PEM metodą indukcyjną- cd

III. Prądy wirowe są indukowane w tkankach:
- dobrze uwodnionych, dobrze przewodzących –

co powoduje, że wydzielane ilości ciepła są dużo
mniejsze niż w metodzie pojemnościowej.

- ciepło jest szybciej odprowadzane z pola

zabiegowego.

IV. Miejsce zabiegowe pacjenta znajduje się w

zewnętrznym polu magnetycznym wielkiej
częstotliwości.

Stosowanie impulsowego

PEM metodą indukcyjną- cd

VII. Temperatura w nagrzewanych

selektywnie(stała dielektryczna) tkankach
szybko spada. Spadek może być tak duży, że
głębiej położone tkanki nie zdążą się nagrzać
bezpośrednio w czasie trwania zabiegu.

VIII. W metodzie indukcyjnej efekt termiczny nie

jest dominującym skutkiem działania
impulsowego PEM wielkiej częstotliwości.

Metoda indukcyjna DKF



Stosuje się technikę

jedno - elektrodową



Rodzaje elektrod



-monoda



-diploda



- triploda



elektroda

ślimakowa

Dawkowanie zabiegów

I. Temperatura skóry pozostaje nie zmieniona,

podstawą dawkowania jest gęstość mocy.

II. Moc regulowana jest w granicach 10-300W
III. Stosuje się zabiegi miejscowe z

uwzględnieniem dawek słabych i średnich.

IV. Czas zabiegu 10-15min.
V. Ilość zabiegów w serii
- 10 (zespoły bólowe)
- 20-30 (opóźnione zrosty kostne, trudno gojące

się rany).

Wskazania

I. Zespoły bólowe w przebiegu:
- dysfunkcji narządu ruchu
- zwyrodnień stawów kręgosłupa i stawów

obwodowych

II. Powikłania po urazach.
III. Leczenie zapaleń tkanek okołostawowych
IV. Nerwobóle
V. Zapalenia nerwów korzeniowych
VI. Trudno gojące się rany
VII. Opóźniony zrost kostny
VIII. Leczenie chorób laryngologicznych,

dermatologicznych i ginekologicznych,
stomatologicznych

IX. Powikłania po zabiegach operacyjnych

Przeciwwskazania

I. Ostre stany zapalne tkanek i narządów -

szczególnie o nieznanej etiologii.

II. Stany po leczeniu chorób

nowotworowych.

III. Ciąża.
IV. Infekcje ogólnoustrojowe.
V. Choroby ogólnoustrojowe.
VI. Ostre stany zapalne żył i naczyń

chłonnych.

VII. Implanty elektroniczne.

Technika zabiegów



Zastosowanie impulsowego PEM metodą indukcyjną w
leczeniu

bólów

odcinka

kręgosłupa

szyjno

–

piersiowego i stawu kolanowego – stan po urazie

Diatermia mikrofalowa

Mikrofalami nazywamy fale

elektromagnetyczne o długości od 0,1-
100cm, wykazujące właściwości zbliżone
do promieniowania podczerwonego i
widzialnego
433,92MHz - 69cm-dług. fala

433,92MHz - 69cm-dług. fala

decymetrowa,

2375MHz - 12,62cm-dług. fali)

Drgania te powstają w wyniku

zastosowania lampy generacyjnej zwanej
-magnetronem, która łączy w sobie
właściwości lampy elektronowej i obwodu
drgającego.

Oddziaływanie mikrofal na tkanki

Padająca na skórę wiązka mikrofal

zostaje w około 30% odbita od jej
powierzchni.

Pozostała część, zostaje pochłonięta na

głębokość
ok. 6-8cm.

Wnikając w tkankę mikrofale powodują

oscylację jonów w elektrolitach oraz drobin
w spolaryzowanych dielektrykach. W ten
sposób powstaje ciepło.

Największemu przegrzaniu pod wpływem

mikrofal ulegają tkanki zawierające dużo
wody tj: mięśnie i krew. Tkanka tłuszczowa
przegrzewa się słabo.

Metodyka zabiegów

Wykonuje się na odsłoniętą powierzchnię

skóry.

Pacjent odczuwa wyraźne ciepło !

odległość promiennika od skóry wynosi ok.
5-10 cm w zależności od:
1. wielkości pola zabiegowego
2.zamierzonej głębokości przegrzania

Dawki- podobnie jak DKF(I,- 20W, II,-50W,

III- 75W, IV- 100W)

Zazwyczaj używa się dawek w granicach

20-75W

czas zabiegu 5-15min

częstotliwość zabiegów 10-15 w serii



Wskazania



- przewlekłe
zapalenia stawów



- przewlekłe
nerwobóle



- zespoły bólowe w
przebiegu choroby
zwyrodnieniowej



- przewlekłych
stanach zapalnych
narządów rodnych



Przeciwwskazania



- zaburzenia
ukrwienia



- nowotwory, ciąża



- stany zapalne żył



- obrzęki, wylewy
krwawe



- stany zwiększonej
wrażliwości na
światło



- ropnie



-zespolenia metalowe



- wszczepiony
rozrusznik



- nasady kości u
dzieci

Document Outline