Anatomia i fizjologia

W-10

„Układ krążenia”

Układ krwionośny 

człowieka

układ zamknięty, w którym krew krąży w 

systemie naczyń krwionośnych, a serce 

jest pompą wymuszającą nieustanny 

obieg krwi. 

Układ ten wraz z układem limfatycznym 

tworzą 

układ krążenia

Układ krążenia

= 

ukł. krwionośny + ukł. 

limfatyczny

Układ krążenia

zbudowany jest z zamkniętego systemu 

naczyń krwionośnych, które pod wpływem 
rytmicznych impulsów serca transportują 
nieustannie przez organizm krew. 

Krew jest nośnikiem substancji 

odżywczych, niezbędnych do 
podtrzymywania czynności życiowych, 
oraz spełnia funkcję oczyszczającą 
organizm ze szkodliwych produktów 
przemiany materii. 

Krew bez przerwy krąży od 

narządów odżywiających 

(układ oddechowy, pokarmowy) 

do tkanek ustroju i narządów 

wydalniczych 

(nerki, skóra).

Naczynia krwionośne

można podzielić na:

1. żyły
2. tętnice
3. naczynia włosowate

Krew wypływa z 

serca tętnicami, a 

wraca żyłami. 

Im dalej od serca 

tym ciśnienie krwi 

jest mniejsze, a w 

żyłach nawet 

bliskie zeru.

Ciśnienie wytwarzane przez pulsowanie 

serca nie wystarcza do przepchnięcia 

krwi przez cały krwiobieg z powrotem 

do serca, zwłaszcza wtedy gdy krew 

musi przebywać drogę w górę. 

W trakcie przemieszczania się krwi 

serce wspomaga pulsowanie 

tętnic, wyposażonych we własną 

mięśniówkę. 

Cofaniu się krwi zapobiegają 

natomiast znajdujące się w 

żyłach zastawki

Układ krwionośny składa się z:

1. 

serca 

„pompa ssąco-tłocząca” 
z naczyniami wieńcowymi

 
2. 

naczyń krwionośnych

– tętnice
– żyły
– sieć naczyń włosowatych

KRĄŻENIE DUŻE

Krążenie „duże”

Krew (bogata w tlen) wypływa z lewej 

komory serca przez zastawkę aortalną 
do aorty. 

Rozgałęzia się na mniejsze tętnice, dalej 

na tętniczki, a następnie przechodzi 
przez sieć naczyń włosowatych 
(kapilarnych) we wszystkich narządach 
ciała. 

Naczynia włosowate przechodzą w 

drobne żyłki, które przechodzą w żyły 
większego kalibru i żyłę główną górną i 
dolną. 

Krew powracająca żyłami jest 

odtlenowana (uboga w tlen) i 
przechodzi do prawego przedsionka 
serca, po czym przez zastawkę 
trójdzielną wpływa do prawej komory.

KRĄŻENIE MAŁE

Odtlenowana krew wypompowywana jest z 

prawej komory serca przez zastawkę pnia 

płucnego do pnia płucnego, który rozgałęzia się 

na dwie tętnice płucne: lewą i prawą. 

Te w płucach (łac. pulmones) rozgałęziają się na 

sieć naczyń włosowatych oplatających 

pęcherzyki płucne, tam dochodzi do wymiany 

gazowej. 

Utlenowana krew powraca żyłami płucnymi (to 

jedyne żyły, którymi płynie utlenowana krew) 

do lewego przedsionka serca, a tam przez 

zastawkę dwudzielną (mitralną) krew wpływa 

do lewej komory serca. 

Budowa serca

Układ bodźco-przewodzący 

serca

Zawał mięśnia sercowego

Duże naczynia obwodowe

UDAR NIEDKRWIENNY 

MÓZGU