Choroby żołądka i 

dwunastnicy

• Zapalenie żołądka 

wywołane 

   przez H. Pylori

• Choroba wrzodowa 

żołądka

    i dwunastnicy

• Rak żołądka

 

 

Co to jest wrzód?

• Ubytek błony śluzowej przewodu 

pokarmowego

• Występuje w każdej części przewodu 

pokarmowego narażonej na 
agresywne działanie kwaśnego soku 
trawiennego

 

 

 

 

 

 

Jak bronimy się przed 

kwasem:

• Śluz na powierzchni nabłonka błony 

śluzowej

• Dwuwęglany w śluzie
• Sekrecja soku żołądkowego w postaci 

strumieni

• Szybka regeneracja komórek nabłonkowych
• Silny śluzówkowy przepływ krwi
• Wytwarzanie przez błonę śluzową 

prostaglandyn

 

 

Helicobacter pylori

• Bakteria, pałeczka 

Gram- ujemna

• Występuje na całym 

świecie, najwięcej w 
krajach rozwijających 
się

• Jest przyczyną ponad 

90% zapaleń żołądka

• Jest przyczyną ponad 

połowy zachorowań na 
wrzody żołądka i 
dwunastnicy

 

 

Helicobacter pylori

• Przenoszona drogą pokarmową 
• Bytuje na błonie śluzowej żołądka i 

dwunastnicy, w warstwie śluzu

• Neutralizuje kwas solny -> 

pobudzanie gastryny ->zwiększone 
wydzielanie kwasu w żołądku

 

 

H. pylori-> wrzody

• Wywołuje odpowiedź 

immunologiczną 

• Produkuje enzymy: ureazę, 

fosfolipazę

 

 

Inne przyczyny wrzodów:

• NLPZ
• Papierosy
• Stres
• Zespół Zollingera i Ellisona

 

 

Objawy

• Dyskomfort lub ból w nadbrzuszu- 

wtedy, gdy pusty żołądek, czyli:

• 1-3 h po posiłku
• Często w nocy lub rano
• Ustępuje po spożyciu pokarmu lub 

zażyciu leków neutralizujących kwas 
solny

 

 

Rozpoznanie:

• Gastroskopia z pobraniem wycinków
• Test ureazowy
• Testy oddechowe

 

 

Leczenie

• Dieta
• Rzucenie palenia
• Unikanie NLPZ
• Eradykacja H.pylori
• IPP 2x dziennie
• 2 z 3: amoksycyklina, 

klarytromycyna, metronidazol

 

 

Powikłania

• Krwotok
• Perforacja
• Zwężenie 

odźwiernika

 

 

Zapalenie żołądka 

wywołane przez H. pylori 

 

 

Zapalenie żołądka wywołane 

przez H.pylori

• Zakażenie-ostre zapalenie-przewlekłe 

zapalenie

• W endoskopii:
   Ostre zapalenie: przekrwienie błony śluzowej, 

pogrubienie i obrzęk fałdów żołądkowych

   
   Przewlekłe zapalenie: „brukowanie” błony 

śluzowej, ogniska metaplazji jelitowej

 

 

 

 

Rak żołądka

   Metaplazja
  –neoplazja wewnątrznabłonkowa (rak 

in situ)

 -rak wczesny   -rak inwazyjny

 

 

Objawy

• „Klasyczne”: zmniejszenie apetytu, utrata 

łaknienia, chudnięcie, wymioty, 
trudności/ból przy przełykaniu, stały ból w 
nadbrzuszu, wyczuwalny guz w 
nadbrzuszu – to wszystko, gdy mamy już 
zaawansowanego raka!

• Rak wczesny – dyskomfort w środkowym 

nadbrzuszu, uczucie szybkiej sytości lub 
pełności po jedzeniu, nudności, odbijanie, 
rzadko bez objawów

 

 

Rozpoznanie

• Endoskopia 

• Badania obrazowe: usg, TK
• Ocena histopatologiczna

 

 

Leczenie

• Rak zaawansowany: całkowite lub 

prawie całkowite usunięcie żołądka i 
otaczających węzłów chłonnych + 
ewentualna przedoperacyjna 
radiochemioterapia

• Rak wczesny: mukozektomia, ale 

zwykle gastrektomia

 

 

 

 

Zespół Zollingera i Ellisona

• Nowotworowy guz produkujący 

gastrynę (gastrinoma) w 
dwunastnicy, trzustce lub 
okolicznych węzłach chłonnych

 +
• Wtórne do nadmiernej ilości gastryny 
    (a więc kwasu)wrzody

 

 

Leczenie:

• IPP
• Operacyjne usunięcie guza

 

 

Gastropatia żółciowa

• Niezapalne uszkodzenie błony śluzowej 

żołądka w wyniku długotrwałej 
ekspozycji na żółć (po 
cholecystektomii, refluks 
dwunastniczo-żołądkowy)

• W gastroskopii: „czerwona śluzówka”, 

kryształki żółci

• Leczenie: pobudzanie perystaltyki 

jelitowej- leki prokinetyczne