GERONTOLOGIA   

• GERONTOLOGIA

   to   NAUKA  

   *O  STARZENIU  się  ISTOT  ŻYWYCH 
   *O  PROBLEMACH   STAROŚCI   

CZŁOWIEKA:  

BIOLOGICZNYCH  –

   PSYCHOLOGICZNYCH i  KULTUROWYCH
   oraz   -  SPOŁECZNO  SOCJALNYCH.

    

 

  NAUKA   INTERDYSCYPLINARNA. 

 

    

 

 

KIERUNKI   

GERONTOLOGII

•

KIERUNEK   BIOLOGICZNY:

            

GERONTO – BIOLOGIA 

DOŚWIADCZALNA 

              GERONTOLOGIA KLINICZNA - 

GERIATRIA

       

       DEMOGRAFIA 

OPISOWA, ANALITYCZNA, PROGNOZUJĄCA.

•

KIERUNEK  PSYCHO – SPOŁECZNY:

             

PSYCHOLOGIA WIEKU  PODESZŁEGO

               PEDAGOGIKA  SPOŁECZNA, PRAWO 
               SOCJOLOGIA  STAROŚCI  i  inne. 

 

 

• METABOLIZM

 

 -  

WYMIANA  E  i  M

       ŚRODOWISKO      ORGANIZM

• AUTOODNOWA

:

  GATUNKOWA

        OSOBNICZA  =  NAPRAWCZA
•  

ADAPTACYJNA

    SPRAWNOŚĆ  wg

    GENOTYP -  BODŹCE -  STATORY. 

ŻYCIE  i  jego  ATRYBUTY

SPECYFICZNA  FORMA  BYTU  

MATERII

 

 

WARUNKI DOBREJ 

JAKOŚCI  ŻYCIA

•ZDROWIE

 

- 

SZEROKO POJĘTE,

 

•URODA

 -  

PIĘKNO,  SZTUKA .....,

•SPEŁNIENIE

 – 

PRACA, 

RODZINA,

•UZNANIE - 

ŚRODOWISKA ,

•PERSPEKTYWA

 dla MYŚLI ,

•DOSTATEK: 

EKONOM. CYWILIZ.

 

 

STARZENIE 

się

 

CZŁOWIEKA

„STARZENIE 

się

 CZŁOWIEKA  

   

 To

  WIELOZNACZENIOWA 

                     

POCHODNA

      (OSOBNICZA  i  POPULACYJNA)

  JEGO BYTOWANIA i CZASU”.   

 

 

CECHY  STARZENIA 

SIĘ 

CZŁOWIEKA

 1.

DYNAMIKA 

w

 ONTOGENEZIE,

ZRÓŻNICOWANIE  -  TEMPA,
*WIELOPŁASZCZYZNOWOŚĆ,
INTERESUJĄCE  

od  

ZAWSZE,

DETERMINOWANE  -  DNA ?
NIEPOWSTRZYMANE.

 

 

STEROWANE  BIOLOGICZNE,
ROZCIĄGNIĘTE  

w

  CZASIE,

MIERZALNE  

wg 

 KRYTERIÓW,

OCENIANE  GŁ. OSOBNICZO,
SZACOWANE POPULACYJNIE.  

CECHY  STARZENIA  
SIĘ
           CZŁOWIEKA 

2.

 

 

WIELOPŁASZCZYZNOWO

ŚĆ

STARZENIA  

się

  

CZŁOWIEKA

• PŁASZCZ. BIOLOGICZNA:

         

STRUKTURA  i  FUNKCJA,

•  

PŁASZCZ.  

PSYCHOLOGICZNA:

          

OSOBOWOŚĆ  i  INTELEKT, 

•  

PŁASZCZ. SPOŁECZNA:

           

RODZINNA  i  ZAWODOWA.

 

 

 

STRUKTURALNE   

ZMIANY 

STARCZE

• WSTECZNE – INWOLUCYJNE:

• ZANIKI –

 ATROFIA, 

• ZWYRODNIENIA - 

DEGENERACJE

       Lipofuscynowa, Amyloidowa,
• APOPTOZA – Endonukleazy na
     

DNA

 (fragmentacja) - ciałka 

apopt. 

 

 

CZYNNOŚCIOWE  

ZMIANY

STARCZE

• ADAPTACYJNOŚĆ  -  NISKA,
• HOMEOSTAZA -  CHWIEJNA,
• WYTRZYMAŁOŚĆ  TKANEK 
• OBRONNOŚĆ  TKANKOWA 
    i  HUMORALNA -   

OBNIŻONE.

 

 

STARZENIE  

PSYCHOLOGICZNE

* 

OSOBOWOŚĆ

   SENIORÓW:

•        CECHY  TEMPERAMENTU
•        STRATEGIE ADAPTACYJNE
•        OBRAZ  SAMEGO  SIEBIE.
* 

INTELEKT

  SENIORÓW: 

 UWAGA –

              PAMIĘĆ – MYŚLENIE – KRYTYCYZM -  
              INTELIGENCJA – WYOBRAŹNIA.

 

 

STARCZE  - 

WYOSTRZONE

 CECHY  

TEMPERAMENTU

   EGOCENTRYZM,  

NIETOLERANCYJNOŚĆ,

   OBRAŹLIWOŚĆ,   MENTORSTWO,  

UPÓR,

   NIEUFNOŚĆ,  CHĘĆ   POSIADANIA, 

KOLEKCJONERSTWO,  SKĄPSTWO, 
APOTEOZOWANIE  PRZESZŁOŚCI,  
NIECHĘĆ DO ZMIAN,  ZNACZNA 
LABILNOŚĆ  i  STONOWANIE  REAKCJI 
EMOCJONALNYCH. 

 

 

POSTAWY  

ADAPTACYJNE 
do  STAROŚCI  

• KONSTRUKTYWNA – 

AKCEPTUJĄCA

• ZALEŻNOŚCI  -  

z  SZUKANIEM  

OCHRONY

• OBRONNA    -  

z    NADAKTYWNOŚCIĄ

• WROGOŚCI  -  

wobec    OTOCZENIA  

• WROGOŚCI  -   

wobec   SAMEGO  

SIEBIE.

                                                                    wg 

  

REICHARD

 

 

OBRAZ  SAMEGO  

SIEBIE

• CZĘSTO  

(NIE ZAWSZE) 

 NEGATYWNY

• ZALEŻNY  -    od  AKTUALNYCH 
                              WARUNKÓW  

ŻYCIA                     

• ZALEŻNY  -    od  OPTYMALNEGO 
                              OKRESU   ŻYCIA
• ROZBIEŻNY - między „JA”   REALNE 
                               a „JA”   IDEALNE. 

 

 

SPRAWNOŚĆ  

UMYSŁOWA 

• UWAGA    - 

 NIEPODZIELNA  i   WZROKOWO-

                                                                       - 

ZALEŻNA

• PAMIĘĆ   -   

RÓŻNA -  ŚWIEŻA  a  ODLEGŁA  

• MYŚLENIE  -  

BARDZO  KONKRETNE

• KRYTYCYZM  -  

ZAZWYCZAJ   STĘPIONY

• INTELIGENCJA  - 

 PŁYNNA  SŁABNIE

• WYOBRAŹNIA  -  

 ZWYKLE  OSŁABIONA.  

 

 

SKALE  MIERZENIA

  

STAROŚCI

• SUBIEKTYWNE  SAMOPOCZUCIE
• OBRAZ  ZEWNĘTRZNY  USTROJU
• WIEK  BIOLOGICZNY
• WIEK  SPRAWNOŚCIOWY
• WIEK  KALENDARZOWY –       
                               

ASTRONOMICZNY

 

 

UMOWNE OKRESY  

ŻYCIA 

• 00 – 29  r. ż.  MŁODOŚCI  -  edukacji
• 30 -  59  r. ż.  ŚREDNI  -  tworzenia  - 
•                       ŚREDNI  -  DOJRZAŁY – 

• 60 – 120  r. ż.  STAROŚCI:

•   60 - 74       WCZESNEJ  -  „III  WIEK”      

    

•   75  - 89       PEŁNEJ  -  WŁAŚCIWEJ
•   90  i pow.   DŁUGOWIECZNOŚCI

  (WHO).

    

      

 

 

CZYNNIKI  

ZAGROŻENIA

BIOLOGICZNE

• BRAK  AKTYWNOŚCI  FIZYCZ.
• STRESY PSYCHOLOGICZNE,
• NIEPRAWIDŁOWE  ŻYWIENIE,
• UŻYWKI:

 TYTOŃ, LEKI, ALKOGHOL,

• CHOROBY: 

OSTRE I PRZEWLEKŁE.

• ŚRODOWISKO  -  SZKODLIWE.

 

 

CZYNNIKI   

ZAGROŻENIA

SPOŁECZNE

• ZMIANA  ŚRODOWISKA,
• ZMIENNOŚĆ  WARUNKÓW, 
• IZOLACJA  PSYCHOLOGICZNA
                          oraz SPOŁECZNA,
• BRAK  PRZYGOTOWANIA  -
        DO  WŁASNEJ  STAROŚCI, 
• BRAK   GERIO- HIGIENY. 

 

 

KRYTERIA STAROŚCI 

POPULACJI

 

• PRZECIĘTNA  DŁUGOŚĆ  ŻYCIA
• PRZECIĘTNE  DALSZE  

(po 60 

r.ż.)

 TRWANIE   ŻYCIA   DTŻ 

60,

 

• WIELKOŚĆ  FRAKCJI  ( % ) 

OSÓB  STARSZYCH  - POWYŻEJ

                                  60   LAT  

ŻYCIA.

 

 

PRZECIĘTNA  

DŁUGOŚĆ  ŻYCIA   K  i  

M   

(lat).

•   SZWECJA     81.31     76.08    

5.25

•   AUSTRIA      80.05     73.54    

6.51

•   ANGLIA        79.32     74.06    

5.26

•    

POLSKA

 

   77.34  * 68.87    

8.45

•    CZECHY      76.55     69.53    

7.02

•    WĘGRY        74.50    65.25     

9.25

 

 

PRZECIĘTNE, DALSZE 

TRWANIE  ŻYCIA 

60 

  K  

i  M 

• SZWECJA          23.97        19.88    

         

• AUSTRIA           22.93        18.67
• W. BRYTANIA  22.31        18.31 

•POLSKA      

  21.04     16.38

• CZECHY            20.16        15.99
• WĘGRY              19.47        14.77 

 

 

PRZECIĘTNE – DALSZE 

TRWANIE  ŻYCIA - 

60

KOBIETY    

PL

  

2 0 0 0  -  2 

0.3 

  2 0 2 0   -  2 3.0
  2 0 5 0   -  2 7.0
           lat.

  MĘŻCZYŹNI
   2 0 0 0  -  1 5.7
   2 0 2 0  -  1 8.2
   2 0 5 0  -  2 3.0
           lat. 

 

 

STAROŚĆ   POPULACJI 

[

FRAKCJA  >  60  r.ż.  

POLSKA

 ]

•    1 9 0 0       =      6.3   %
•    1 9 5 5       =      8.5   %
•    2 0 0 0       =   1 6.7   %  

    

•    2 0 2 0       =   2 4.4   %
•    2 0 5 0       =   2 6.7   %

 

 

FRAKCJA  STARSZYCH  

OSÓB [> 60 r. ż.]  w 

EUROPIE

•   WŁOCHY   =    2 2.8   %     
•    GRECJA    =    2 2.1    %
•    FRANCJA   =   2 0.2    %
•    

POLSKA     

=  1 6.2    %

•    IRLANDIA  =   1 5.1    %
•    SŁOWACJA =  1 5.1    %