background image

CHOROBY WĄTROBY 

CHOROBY WĄTROBY 

I DRÓG ŻÓŁCIOWYCH

I DRÓG ŻÓŁCIOWYCH

background image
background image
background image

 

 

Najważniejsze funkcje 

Najważniejsze funkcje 

wątroby:

wątroby:

      

      

Czynność metaboliczna (metabolizm)

Czynność metaboliczna (metabolizm)

Czynność krwiotwórcza

Czynność krwiotwórcza

Czynność wydzielnicza 

Czynność wydzielnicza 

   

   

(wydzielanie)

(wydzielanie)

background image

GŁÓWNE 

GŁÓWNE 

OBJAWYCHORÓB 

OBJAWYCHORÓB 

WĄTROBY I DRÓG 

WĄTROBY I DRÓG 

ŻÓŁCIOWYCH

ŻÓŁCIOWYCH

background image

ŻÓŁTACZKA

ŻÓŁTACZKA

(icterus)

(icterus)

Przedwątrobowa (hemolityczna)

Wątrobowa (miąższowa)

Pozawątrobowa (cholestatyczna)

background image

ŻÓŁTACZKA

ŻÓŁTACZKA

(icterus)

(icterus)

background image

ZAPALENIE WĄTROBY

ZAPALENIE WĄTROBY

hepatitis

background image

ZAPALENIE WĄTROBY
 

(

hepatitis)

Ropne 

przerzut drobnoustrojów 
ropotwórczych z ogniska 
pierwotnego

Nieropne

choroby zakaźne 
(wirusowa zap. wątroby 
psów, leptospiroza )

zatrucia

background image

OSTRE ZAPALENIE 

OSTRE ZAPALENIE 

WĄTROBY

WĄTROBY

hepatitis acuta

background image

Wirusowe zapalenie wątroby 

Wirusowe zapalenie wątroby 

psów - choroba Rubartha

psów - choroba Rubartha

Czynnik etiologiczny: 

adenowirus psi typ 1 (CAV 1)

Podatność:

psy, wilki, kojoty, lisy

Źródło zakażenia:

kontakt  bezpośredni ze zwierzętami 

chorymi oraz pośrednio przez kontakt z 
przedmiotami i karmą skażonymi śliną, 
kałem i moczem, możliwe jest także 
przeniesienie zakażenia  przez pchły, 
kleszcze i komary

background image

Wirusowe zapalenie wątroby 

Wirusowe zapalenie wątroby 

psów - choroba Rubartha

psów - choroba Rubartha

Wrota zakażenia:

układ pokarmowy, migdałki.

Okres zakaźności: 

od 4 – 7 doby po wniknięciu wirusa, 
wirus może być wydalany z moczem 

do 9 miesięcy po przechorowaniu.

Przebieg choroby:

nadostry, ostry, bezobjawowy

background image

Wirusowe zapalenie wątroby 

Wirusowe zapalenie wątroby 

psów - choroba Rubartha

psów - choroba Rubartha

Objawy kliniczne:

Często przebieg jest bezobjawowy, występuje jedynie 

przejściowe, jedno- lub dwudniowe posmutnienie i 

utrata łaknienia.

Przebieg ostry:

goraczka,
nadwrażliwość na światło (keratoconiunctivitis sicca – niebieskie 

oko u 25% chorych),

powiększenie węzłów chłonnych,
wymioty,
biegunka,
zapalenie migdałków i gardła,
bolesność okolicy wątroby, powiększenie narządu, żółtaczka.
W niektórych przypadkach występuje krwawa biegunka i 

wymioty, krwawienia z nosa i dziąseł, wodobrzusze,  

zaburzenia świadomości, drgawki, śpiączka i śmierć w ciągu 5 

dni.

Przebieg nadostry:

Nagła śmierć bez poprzedzających objawów (u szczeniąt).

background image

Wirusowe zapalenie wątroby 

Wirusowe zapalenie wątroby 

psów - choroba Rubartha

psów - choroba Rubartha

Rozpoznanie:

badania serologiczne, wykrywanie 

wirusa w kale i moczu.

Zapobieganie:

szczepienia ochronne szczeniąt.

Leczenie:

objawowe.

background image

INNE CHOROBY ZAKAŹNE

INNE CHOROBY ZAKAŹNE

Wirusowe:

Herpeswirus,

FIP.

Bakteryjne:

Leptospiroza,

Salmonelloza,

Tularemia.

Grzybicze:

Histoplazmoza,

Blastomykoza.

Riketsjozy:

Erlichioza

Pierwotniacze:

Toksoplazmoza,

Babeszjoza,

Cytauksozoonoza,

Dirofilarioza.

background image

Leptospiroza psa

background image

OSTRE TOKSYCZNE 

OSTRE TOKSYCZNE 

ZAPALENIE WĄTROBY

ZAPALENIE WĄTROBY

(hepatitis toxica acuta)

background image

Ostre toksyczne zapalenie* 

Ostre toksyczne zapalenie* 

wątroby

wątroby

(hepatitis toxica acuta)

(hepatitis toxica acuta)

Wiele rozmaitych leków i substancji 

chemicznych  może  być  powodem 

ostrego uszkodzenia wątroby. 

Efektem 

ich 

działania 

jest 

uszkodzenie hepatocytów.

Zmiany 

histopatologiczne 

powstające w miąższu wątrobowym 

mogą  mieć  charakter  martwicy 

części środkowej zrazika lub zmiany 

zapalne w polu wrotnym.

* - W anglosaskim piśmiennictwie weterynaryjnym mówi się często nie o 
zapaleniu a hepatopatii.

background image

Ostre toksyczne zapalenie 

Ostre toksyczne zapalenie 

watroby

watroby

(hepatitis toxica acuta)

(hepatitis toxica acuta)

Niektóre leki i substancje chemiczne o znanym działaniu 

hepatotoksycznym

LEKI

INNE ZWIĄZKI CHEMICZNE

Acetaminofen

Związki arsenu

Gryzeofulwina

Tal

Octan megestrolu

Fosforek cynku

Fenylobutazon

Aflatoksyny

Mebendazol

Czterochlorek węgla

Halotan

Toluen

Kwas acetylosalicylowy

Fenol

Trimetoprim

Związki cynku

Naproxen

Terpeny

Tetracykliny

Pestycydy chloroorganiczne

Diazepam i inne leki 

przeciwdrgawkowe

background image

Ostre toksyczne zapalenie 

Ostre toksyczne zapalenie 

watroby

watroby

(hepatitis toxica acuta)

(hepatitis toxica acuta)

Objawy kliniczne:

posmutnienie

utrata łaknienia

wymioty

żółtaczka (miąższowa)

bolesność w nadbrzuszu,

powiększenie i bolesnośc wątroby.

background image

Ostre toksyczne zapalenie* 

Ostre toksyczne zapalenie* 

wątroby

wątroby

(hepatitis toxica acuta)

(hepatitis toxica acuta)

Badania laboratoryjne:

Wzrost aktywności transaminazy 
alaninowej

AlAT     (zawsze)

Wzrost aktywności fosfatazy zasadowej

 

AP   (niekiedy)

background image

Zmiany aktywności enzymów oraz poziom 
wybranych parametrów funkcji wątroby w 
przebiegu niektórych chorób wątroby

Test 

Martwic

a

Przewlek

łe 

aktywne 

zap. 

wątroby

stłuszcze

nie

nowotwo

ry

Niedrożno

ść dróg 

żółciowyc

h

Aminotransfera

za alaninowa 

(ALT)

+ do ++

+

↑10x

↑do3x

↑12x

↑15-20

Arginaza (ARG)

+ do ++

+

± do ++

± do ++

±

±

Fosfataza 

zasadowa (AP)

- do +++

↑4-6x

↑ do 100x

↑ do 50x

↑ do 20x

Gamma-
glutamylotransfe
raza

- do ++

±

↑ do 6x

±

↑ do 10x

background image

Zmiany aktywności enzymów oraz poziom 
wybranych parametrów funkcji wątroby w 
przebiegu niektórych chorób wątroby c.d.

Test 

Martwica Przewlekł

aktywne 

zap. 

wątroby

stłuszczen

ie

nowotwor

y

Niedrożno

ść dróg 

żółciowych

Bilirubina 

całkowita

całkowita

++

↑ do 4x 

(zmienne)

- psy
+koty

±

± do +++

Cholesterol  ±

(zmienne)

±

±

↑ 2-3x

Białko 

całkowite

-

↓albuminy
↑globuliny

(25% 
przypadków)

-

↓albuminy
↑globuliny

(75% 
przypadków)

-

background image

PRZEWLEKŁE 

PRZEWLEKŁE 

ZAPALENIE WĄTROBY

ZAPALENIE WĄTROBY

hepatitis chronica

background image

Klasyfikacja medyczna 

Klasyfikacja medyczna 

przewlekłych zapaleń 

przewlekłych zapaleń 

wątroby

wątroby

Przewlekłe  zapalenia  wątroby  u  ludzi  stanowią 
najczęściej  zejście  ostrego  wirusowego  zapalenia 
wątroby lub są wynikiem przewlekłego oddziaływania 
substancji hepatotoksycznych.

Przetrwałe przewlekłe zapalenie 

wątroby (hepatitis chronica persistens)

Aktywne zapalenie wątroby (hepatitis 

chronica activa vel agresiva)

Toksyczne zapalenie wątroby 

(hepatitis toxica)

background image

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

WĄTROBY

WĄTROBY

(hepatitis chronica)

(hepatitis chronica)

Przewlekłe  zapalenia  wątroby  u 
zwierząt  stanowią  zróżnicowaną  pod 
względem  etiologii  grupę  schorzeń, 
których 

wspólną 

cechą 

jest 

występowanie  zmian  o  charakterze 
zapalno-martwicowym.
Obraz  kliniczny  tych  schorzeń  jest 
mało 

specyficzny, 

badania 

laboratoryjne  zwykle  nie  pozwalają 
na ustalenie etiologii zapalenia.

background image

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

PRZEWLEKŁE ZAPALENIE 

WĄTROBY

WĄTROBY

(hepatitis chronica)

(hepatitis chronica)

Przyczyny 

przewlekłych 

zapaleń 

wątroby:

Predyspozycje rasowe:

Cocker spaniel

Doberman

Sky terier

West Highland white terier

Choroby zakaźne:

Zakaźne  zapalenie  wątroby  psów  (choroba 

Rubartha – niekiedy)

Leptospiroza

Działanie leków:

Leki przeciwpadaczkowe

Oksybendazol

Karprofen

Idiopatyczne zapalenie wątroby

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Przewlekłe  idiopatyczne  zapalenia 
wątroby 

jest 

stanem, 

który 

charakteryzuje  się  występowaniem 
chronicznego  zapalenia  w  obrębie 
pola wrotnego zrazików wątrobowych 
oraz  łagodnej  martwicy  hepatocytów, 
a  także  postępującego  zwłóknienia 
wątroby.  Następstwem  tego  stanu 
może być marskość wątroby.

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Etiologia:

Nieznana.  Brane  są  pod  uwagę 

mechanizmy immunizacyjne.

Podatność:

częściej chorują samice,

schorzenie 

najczęściej 

rozpoznawane jest u psów w wieku 5 – 
6 lat.

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Objawy kliniczne:

posmutnienie,

utrata łaknienia,

polidipsja i poliuria,

wodobrzusze,

żółtaczka,

utrata masy ciała,

wymioty.

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Badania laboratoryjne:

wzrost 

aktywności 

AlAT 

zwykle 

przekraczający 

10 

krotnie 

wartości 

prawidłowe,

wzrost aktywności AP zwykle przekracza 

5 krotnie wartości prawidłowe,

wzrost  stężenia  kwasów  żółciowych  w 

surowicy,

nieprawidłowe wartości testu BSP,

hipoalbuminemia,

hiperglobulinemia,

płyn 

puchlinowy 

charakterze 

przesięku lub zmodyfikowanego przesięku,

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Badania 

radiologiczne 

ultrasonograficzne:

Rtg – zmniejszenie wymiarów narządu,

USG  –  zmiany  echogeniczności,  rozmyte 

ogniska 

zwłóknienia 

wzmożonej 

echogeniczności.

Badanie patomorfologiczne:

Obecność nacieków limfocytarnych, rzadziej 

 neutrofilowych lub monocytarnych w wątrobie,

Martwica hepatocytów,

Zwykle występują ogniska zwłóknienia.

background image

Przewlekłe idiopatyczne 

Przewlekłe idiopatyczne 

zapalenie wątroby

zapalenie wątroby

(hepatitis chronica idipathica)

(hepatitis chronica idipathica)

Leczenie – immunosupresja: 

Prednizolon  2  mg/kg  do  czasu  remisji 

następnie 0,5 mg/kg

Azatiopryna 1- 2 mg/kg co 2-gi dzień,

Ursodiol  15 mg/kg p.o./24h (syntetyczny 

kwas  żółciowy  o  charakterze  hydrofilowym 
wypierający 

hydrofobowe, 

niepożądane 

kwasy tłuszczowe, działa cytoprotekcyjnie)

Vit. E – 400 – 600 j./24h

background image

ZMIANY 

ZMIANY 

ZWYRODNIENIOWE

ZWYRODNIENIOWE

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

cirrhosis hepatis

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

To  stan  polegający  na  wyparciu 
hepatocytów  przez  tkankę  łączną  i 
zniszczeniu 

budowy 

zrazikowej. 

Następstwem 

tych 

zmian 

jest 

utrudnienie 

odpływu 

żylnego 

wątroby  a  także  zaburzenia  w 
odpływie 

żółci 

oraz 

postępująca 

niedoczynność  metaboliczna  narządu. 
Powstałe  zmiany  mają  charakter 
nieodwracalny.

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Etiologia:

przewlekłe zapalenia wątroby,

przewlekłe 

oddziaływanie 

substancji, hepatotoksycznych,

przewlekła cholestaza,

hipoksja.

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Objawy kliniczne:

objawy 

upośledzenia 

poszczególnych funkcji wątroby,

żółtaczka

wodobrzusze

objawy encefalopatii.

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

background image

MARSKOŚĆ

MARSKOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

steatosis hepatis

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Jest 

to 

stan 

polegający 

na 

nagromadzeniu  się  tłuszczu  w 
hepatocytach.  Przyczyną  tych 
zmian 

mogą 

być 

różne 

zaburzenia 

metaboliczne, 

endokrynogenne, 

choroby 

zakaźne oraz czynniki toksyczne. 
Zmiana 

taka 

może 

mieć 

charakter odwracalny.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Podatność:

Gatunkiem szczególnie podatnym na 
stłuszczenie wątroby są koty.

Najczęściej występuje u kotów 
otyłych.

Brak predyspozycj rasowych.

Brak związku z płcią.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Etiologia:

czynniki dietetyczne (głodówka u kotów 

otyłych),

zaburzenia metaboliczne (cukrzyca),

zaburzenia hormonalne,

leki (tetracykliny),

związki hepatotoksyczne,

zapalenia dróg żółciowych,

choroby zapalne jelit,

zapalenie trzustki.

brak uchwytnej przyczyny – stłuszczenie 

idiopatyczne.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Patogeneza:

nadmierna mobilizacja tłuszczów zapasowych,

nadmierna endogenna synteza trójglicerydów 

(mało prawdopodobne),

zaburzony proces utleniania kwasów 

tłuszczowych (niedobór karnityny),

utrudniona biosynteza lipoprotein (niedobór 

białka),

niedobór niezbędnych aminokwasów (arginina 

–bierze udział w cyklu mocznikowym),

niedobór tauryny (niezbędna w procesie 

metabolizmu kwasów żółciowych).

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Objawy kliniczne:

długo utrzymująca się anoreksja,

wymioty, zaparcia lub biegunki,

postępująca utrata masy ciała,

zaburzenia hemostazy u 20% kotów,

osłabienie związane z hipokaliemią, 

hipofosfatemią i niedoborem tiaminy.

powiększenie wątroby,

żółtaczka,

zaniki mięśniowe,

łojotok.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Badania laboratoryjne:

niedokrwistość normocytarna i normobarwliwa, 

nieregeneratywna, często poikilocytoza,

prawidłowa liczba leukocytów,

wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AP, 

AlAT, AspAT),

jedynie nieznaczny wzrost lub brak zmian w 

aktywności GGT,

wzrost stężenia kwasów żółciowych a surowicy,

wzrost stężenia bilirubiny,

wzrost stężenia amoniaku,

spadek stężenia mocznika,

hypoalbuminemia,

hipofibrynogenemia,

hipokaliemia i hipofosfatemia,

Wydłużony czas retencji BSP.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Badania laboratoryjne – dynamika 

zmian w aktywności enzymów 
wątrobowych:

Aktywność AP zwykle wyższa niż w 
innych chorobach wątroby.

Aktywność GGT, która w innych 
chorobach rośnie równolegle z 
aktywnością AP lub jej wzrost 
poprzedza wzrost AP, tu jest 
niezmieniona lub miernie podwyższona.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Badania radiologiczne i 

ultrasonograficzne:

Rtg – powiększenie wątroby,

USG – wzrost echogeniczności miąższu 
wątroby (echogeniczność 
porównywalna z echogenicznością 
więzadła sierpowatego)

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Badania patomorfologiczne:

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa:

Wyniki badania cytologicznego mogą być 
mało miarodajne,

Zwykle stwierdza się wakuolizację 
hepatocytów i brak komórek zapalnych.

Biopsja igłą Tru-Cut – badanie 
histologiczne (rozstrzygające):

Znaczne złogi trójglicerydów w 
hepatocytach,

Brak cech zapalenia.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Leczenie:

Postępowanie dietetyczne

60 kcal/kg c.c./dobę – przez zgłębnik,

Ograniczenie ilości białka tylko w przypadkach z 

hiperamonemią,

Vit B

1

 50 – 100 mg 2 razy dziennie i.m. lub s.c.

Tauryna 0,5g/24h p.o. przez pierwszy miesiąc,

Arginina 1,0g/24h p.o.

L-karnityna 0,25-0,5g/24h p.o.

Nawadnianie:

PWE z jonami K

+

 (unikać stosowania płynów z 

mleczanami),

Glukoza tylko w stanach hipoglikemii,

Fosforany i.v. jeżeli stężenie jonów P spada poniżej 

2mg/dl.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Leczenie:

Kontrola powikłań:

Vit K w przypadku nieprawidłowych 
wartości czasów krzepnięcia,

Leczenie encefalopatii watrobowej (dieta 
niskobiałkowa, laktuloza, neomycyna, 
metronidazol)

Antybiotykoterapia (amoxacylina – unikać 
antybiotyków hepatotoksycznych) 
zapobiegawczo.

background image

STŁUSZCZENIE

STŁUSZCZENIE

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rokowanie:

U 60 – 80% leczonych kotów obserwuje 
się poprawę po 3 – 6 tygodniach 
leczenia.

Zapobieganie:

Monitorowanie aktywności enzymów 
wątrobowych u kotów otyłych.

background image
background image

ZABURZENIA W 

ZABURZENIA W 

KRĄŻENIU WROTNYM

KRĄŻENIU WROTNYM

background image

Zespolenie wrotno-układowe

Polega na wytworzeniu połączenia 

pomiędzy żyłą wrotną i żyłą 
układową. Najczęściej połączenie to 
stanowi przetrwały przewód żylny 
lub naczynie łączące żyłę wrotną z 
żyłą doogonową bądź z żyłą 
nieparzystą.

Podział:

wrodzone

nabyte  

background image

Zespolenie wrotno-układowe 
c.d.

Wrodzone 

zespolenia są zazwyczaj 

pojedynczymi naczyniami położonymi 
wewnątrz- bądź pozawątrobowo. 
Najczęściej występujące zespolenie 
zespolenie wrotno-układowe to przetrwały 
przewód żylny. 

Nabyte 

– łączące naczynia są liczne i 

pozawątrobowe. Powstałe anastomozy są 
wynikiem utrzymującego się nadciśnienia w 
krążeniu wrotnym, w następstwie 
przewlekłej choroby wątroby lub marskości.

background image

Zespolenie wrotno-układowe 
c.d.

Predyspozycje rasowe:

sznaucerów miniaturowych

pudli miniaturowych

yorkshire terierów

jamników

dobermanów

rasy golden retriver i labrador 
retriver

seterów irlandzkich

background image

Zespolenie wrotno-układowe 
c.d.

Objawy kliniczne 

towarzyszące:

brak prawidłowego 

rozwoju i wzrostu oraz 

przyrostów wagowych 

(najczęściej)

  obj. związane z 

encefalopatią wątrobową

niezborność

odrętwienie

senność

zaburzenia w orientacji

ślepotę

drgawki

brak łaknienia

wymioty

biegunka

wielomocz

zwiększone pragnienie

kamica moczanowo-

amonowa

background image

Zespolenie wrotno-układowe 
c.d.

Badania laboratoryjne:

bad. hematologiczne

mikrocytoza

zaburzenia równowagi kwasowo-

zasadowej i elektrolitowej

hipoglikemia

przednerkowa azotemia

ALT, AST, AP ( niespecyficzne)

podwyższenie stężenia kwasów 

żółciowych przed i po posiłku

background image

Zespolenie wrotno-układowe 
c.d. 

Leczenie - chirurgiczne

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

insuffitientia hepatis acuta

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Przez  pojęcie  to  rozumiemy  zespół 
zaburzeń 

powstałych 

wskutek 

niedomogi 

wszystkich 

funkcji 

wątroby, 

tj. 

metabolizmu, 

biosyntezy i wydzielania. 
Stan 

ten 

rozwija 

się, 

gdy 

zniszczeniu  ulegnie  ponad  70  – 
80% miąższu wątroby.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Etiologia:

substancje hepatotoksyczne,

czynnki  zakaźne  wywołujące  martwicę 

hepatocytów lub zapalenie wątroby,

choroby układowe i metaboliczne

urazy,

hipoksja.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Etiologia  -  choroby  układowe  i 

metaboliczne:

ostre zapalenie trzustki,

ostra hemoliza,

posocznica i endotoksemia,

idiopatyczne stłuszczenie watroby u kotów,

zapalenie okrężnicy,

DIC.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Etiologia – urazy i niedotlenienie:

urazy brzucha,

przepuklina 

przeponowa 

uwięźnięciem płata wątroby,

skręt płata wątroby,

wstrząs,

spadek ciśnienia tętniczego,

niedotlenienie 

czasie 

zabiegu 

chirurgicznego.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Objawy kliniczne:

objawy choroby pierwotnej,

nagła utrata łaknienia,

apatia, a w dalszej kolejności 

zaburzenia świadomości i śpiączka,

wymioty i biegunka,

poliuria i polidipsja,

żółtaczka.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rozpoznanie - wywiad:

W wywiadzie stwierdza się:

 zażywanie leków o potencjalnym 

działaniu hepatotoksycznym lub kontakt z 
substancjami chemicznymi o znanym 
działaniu hepatotoksycznym.

Chorobę lub stan mogący być przyczyną 

niewydolności watroby.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rozpoznanie – badanie fizykalne:

obrzęk wątroby przy nieznacznie 

zwiekszonej lub prawidłowej wielkości narządu 
(zaokrąglone brzegi, napięta torebka),

Objawy choroby pierwotnej np.:

 goraczka może wskazywać na infekcyjne tło 

zaburzeń,

goraczka i objawy ostrego brzucha sugerują ostre 

zapalenie trzustki, zapalenie dróg żółciowych lub 
ropień watroby,

żółtaczka i niedokrwistość mogą być objawami 

chorób przebiegających z ostrą hemolizą.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rozpoznanie – badania laboratoryjne:

Wzrost aktywności AlAT (rozległe uszkodzenie 

hepatocytów) i AP (cholestaza),

Wzrost stężenia bilirubiny,

Wzrost stężenia kwasów żółciowych,

Hipoglikemia,

Wzrost stężenia amoniaku w surowicy,

Hipoalbuminemia,

Spadek aktywności osoczowych czynników 

krzepnięcia,

Wzrost stężenia mocznika i kreatyniny (gdy 

współistnieje niewydolność nerek),

Leukocytoza (infekcyjne tło niewydolności wątroby, 

ostre zapalenie trzustki)

Wzrost aktywności amylazy i lipazy (ostre zapalenie 

trzustki).  

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rozpoznanie 

– 

badanie 

radiologiczne:

wątroba prawidłowej wielkości lub 

miernie powiększona, 

przy rozległej martwicy hepatocytów 

lub przewlekłej niewydolności 
zmniejszona,

zmiany charakterystyczne dla 

schorzenia podstawowego.

background image

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

OSTRA NIEWYDOLNOŚĆ

 

 

WĄTROBY

WĄTROBY

Rozpoznanie 

– 

badanie 

patomorfologiczne:

Badanie histologiczne bioptatu wątroby 

pozwala na różnicowanie ostrej i przewlwkłej 
niewydolnosci wątroby

Zmiany nekrotyczne o charakterze ogniskowym 

i rozsianym – ostra niewydolność,

Równomiernie rozmiesczone zmiany 

nekrotyczne – przewlekła niewydolność.

Biopsja jest przeciwwskazana przy istniejących 

zaburzeniach krzepnięcia!

background image

ENCEFALOPATIA 

ENCEFALOPATIA 

WĄTROBOWA,

WĄTROBOWA,

ŚPIĄCZKA 

ŚPIĄCZKA 

WĄTROBOWA

WĄTROBOWA

coma hepaticum

background image

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

(

(

coma hepaticum)

coma hepaticum)

Zarówno  zaburzenia  samego  miąższu 
wątrobowego,  jak  i  zaburzenia  w 
krążeniu  wrotnym,  prowadzące  do 
zmniejszenia przepływu naczyniowego 
prowadzą  do  upośledzenia  funkcji 
detoksykacyjnej wątroby, co w efekcie 
owocuje 

wzrostem 

stężenia 

neurotoksyn  w  krążeniu  obwodowym. 
Za  najbardziej  toksyczny  związek 
uważa się amoniak.

background image

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

(

(

coma 

coma 

hepaticum)

hepaticum)

Czynniki które mogą wywołać i pogłębić encefalopatię wątrobową

Czynnik 

Mechanizm wywołujący wystąpienie encefalopatii 

wątrobowej

Wysokobiałkowe pokarmy

Zwiększenie syntezy amoniaku przez bakterie jelitowe

Zaparcia 

Zwiększenie syntezy amoniaku przez bakterie jelitowe

Przetoczenie krwi 

przechowywanej

Stężenie amoniaku we krwi przechowywanej wzrasta 

proporcjonalnie do dł. okresu przechowywania

Zakażenia 

Zakażenie może powodować wzrost amoniaku we krwi

Zasadowica 

Zasadowica sprzyja przechodzeniu jonu amonowego w 

amoniak, który z łatwością penetruje do OUN

Wymioty

Zaburzenia wodno-elektrolitowe i kwasowo-zasadowe

Zmniejszenie objętości krwi 

krążącej i przednerkowa 

azotemia

Podwyższenie stężenia azotu mocznikowego we krwi 

może przyczynić się do zwiększenia wytwarzania 

amoniaku

Hipokaliemia

amoniak jest łatwiej wychwytywany przez komórki

Hipoglikemia, amoniak, 

kwasy tłuszczowe

Wymienione czynniki w sposób synergistyczny 

zwiększaja prawdopodobieństwo wystąpienia napadów 

drgawek

background image

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

(

(

coma hepaticum

coma hepaticum

Zmiany parametrów 

laboratoryjnych:

Wzrost stężenia amoniaku 

Obniżenie stężenia mocznika

Wzrost stężenia ALT, AP

Wzrost stężenia bilirubiny

Mocz – barwniki żółciowe, 

Osad: kryształy tyrozyny, cystyny i 
moczanów amonowych 

background image

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ENCEFALOPATIA WĄTROBOWA,

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

ŚPIĄCZKA WĄTROBOWA 

(

(

coma hepaticum

coma hepaticum

Leczenie 

Lewatywa

Leki wyjaławiające przewód pokarmowy 
(neomycyna)

Zalecane jest podawanie u kotów ornityny 
(0,015mg/kg i.v. lub 0,02mg/kg i.m.), 
argininy (100-400mg/kota p.o.)

Kwas glutaminowy dla związania amoniaku i 
argininę we wlewie dożylnym w roztworze 
glukozy, pobudzając syntezę mocznika (psy)

Dieta o ograniczonej ilości białka, zawierająca 
łatwostrawne węglowodany

background image

CHOROBY DRÓG 

CHOROBY DRÓG 

ŻÓŁCIOWYCH

ŻÓŁCIOWYCH

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

Zapalenie  dróg  żółciowych  rzadko 
jest 

procesem 

pierwotnym 

ograniczającym  się  jedynie  do 
występowania 

stanu 

zapalnego 

samych  dróg  żółciowych.  Często, 
zwłaszcza 

kotów, 

zapalenie 

obejmuje  także  miąższ  wątroby 
(cholangitis hepatitis)

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

Etiologia:

miejsce  ujście  dróg  żółciowych  i  ujście 

przewodu  trzustkowego  do  dwunastnicy  stanowi 

locus  minoris  resistantiae  dla  rozmaitych  infekcji 

bakteryjnych,

stany  zapalne  dwunastnicy,  trzustki  oraz 

dróg żółciowych bardzo często występują łącznie, 

do  chwili  obecnej  nie  jest  jasne,  czy  zapalenie 

trzustki  lub  dwunastnicy  jest  przyczyną,  czy 

może następstwem zapalenia dróg żółciowych,

hiperplazja  ścian  przewodów  żółciowych  i 

pęcherzyka  żółciowego  stanowi  odpowiedź  na 

utrzymującą się dłuższy czas holestazę.

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

Postacie:

pod  względem  histopatologicznym 

wyróżnia  się  dwie  zasadnicze  postacie 
zapalenia dróg żółciowych:

zapalenie ropne,

zapalenie nieropne - limfocytarne

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

Objawy kliniczne:

objawy  kliniczne  i  laboratoryjne 

wskazujące na zastój żółci.

Badania dodatkowe:

badanie 

radiologiczne 

ultrasonograficzne

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

background image

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

ZAPALENIE DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholangitis et cholecystitis)

(cholangitis et cholecystitis)

Leczenie:

Antybiotyki (amoksycylina, cefazolina, 
metronidazol, aminoglikozydy, 
fluorochinolony)

Leki żółciopędne (przeciwwskazane w 
przypadku niedrożności dróg 
żółciowych),

Kwas ursodezoksycholowy,

Glikokortykosterydy (w przypadku 
nieropnych zapaleń)

background image

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

(cholestasis)

(cholestasis)

WEWNĄTRZ DRÓG 

ŻÓŁCIOWYCH

ZEWNĘTRZNE PRZESKODY 

W ODPŁYWIE ŻÓŁCI

KAMICA ŻÓŁCIOWA

OSTREZAPALENIE TRZUSTKI, 

BŁOTKO

ROPIEŃ TRZUSTKI, 

ZAPALENIE PĘCHERZYKA I 

DRÓG ŻÓŁCIOWYCH

ZWŁÓKNIENIE TRZUSTKI

TORBIEL ŚLUZOWA 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PRZEPUKLINA PRZEPONOWA

NOWOTWORY DRÓG 

ŻÓLCIOWYCH

NOWOTWORY WĄTROBY, 

TRZUSTKI I DWUNASTNICY

NICIENIE

ZAPALENIE DWUNASTNICY
CIAŁO OBCE W DWUNASTNICY

Najczęstsze przyczyny niedrożności dróg żółciowych

background image

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

(cholestasis)

(cholestasis)

background image

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

(cholestasis)

(cholestasis)

background image

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

NIEDROŻNOŚĆ DRÓG ŻÓŁCIOWYCH 

(cholestasis)

(cholestasis)

background image

KAMICA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

KAMICA DRÓG ŻÓŁCIOWYCH I 

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

PĘCHERZYKA ŻÓŁCIOWEGO

(cholelithiasis)

(cholelithiasis)

background image

PRZYPADEK KLINICZNY

Pies, , ON, 5-6 lat, 36kg „Boss”

Wywiad: leczony od czwartku w 
gabinecie w Kielcach. Wystąpiły 
objawy- braku apetytu, 
pragnienie wzmożone.

Wyniki z 24.01.: 

Mocznik-37,5mg/dl; 

kreatynina 0,6mg/dl; AST-403U/l; ALT408 
U/l; AP-4548U/l

 Podano leki: betamox, 
dexametazon, catosol. Zastosowane 
leczenie nie przyniosło efektu a stan 
pacjenta uległ pogorszeniu. 

28.01.pies przybył do tutejszej 

Kliniki.

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

Bad. kliniczne – pies jest 
wychudzony, apatyczny, zażółcone 
błony śluzowe i skóra, bolesność 
niewielkiego stopnia przy 
omacywaniu jamy brzusznej w 
okolicy wątroby.

Wykonano badania 

Hematologiczne krwi

Biochemiczne krwi 

RTG i USG jamy brzusznej

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

 

BADANIA KRWI

Hematologia:

Leukocyty 
29.31m/mm

3

Erytrocyty 8.46 
M/mm

3

Hkt  51%

Hgb 19.2 g/dl

Obraz:

Gran. S 87

Gran. P   9

Limfocyty 4

Biochemiczne:

Bilirubina 4.56mg/dl 
(0-0.2)

Ca zjon.   1.18 mmol/l

Mocznik 177.8mg.dl

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

RTG i USG

Skupisko licznych owalnych 
hypoechogenicznych ognisk z torebką o 
charakterze ropni(?) lub przerzutów 
nowotworowych(?). Powiększony pęcherzyk 
żółciowy z dużą ilością zagęszczonego 
błotka oraz pojedynczo uorganizowanymi 
złogami – kamień wielkości 1-1,5cm. 
Śledziona, nerki powiększone. Obraz klatki 
piersiowej radiologicznie bez zmian.

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

 

USG wątroby

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

Data Leczenie

Obserwacje

28.0
1

Biovetalgin 5ml; Linco-spectin 7ml; 

Glukoza 5%, PWE

 

Żółtaczka, Brak apetytu, 

pragnienie zachowane, 

zażółcenie bł. śluz. i 

skóry

 

29.0

1

Cefalexin18%-2ml; Dexametason; Silivet 

-4ml(p.o); Biovetalgin-5ml; Glukoza5%, 

PWE 

2xwymioty. Pogorszenie 

stanu ogólnego 

zwierzęcia.

30.0

1

Cefalexin18%-2ml; Silivet-4ml(p.o); 

Biovetalgin-5ml; Glukoza5%, PWE -s.c; 

Combivit-10ml

 

31.0

1

Cefalexin18%-2ml; Silivet-4ml(p.o); 

Biovetalgin-5ml; Glukoza5%, PWE -s.c; 

Combivit-10ml, Metoclopramid, 

Furosemid

 

Od rana nie oddaje 

moczu, wymioty. 

Pogorszenie stanu 

ogólnego zwierzęcia.

 

01.0

2

Wymioty pojawiły się 

drgawki, trudności w 

poruszaniu zwierzęcia. 
Pies zmarł.

background image

PRZYPADEK KLINICZNY c.d.

Rozpoznanie:

 

hepatitis purulenta, gastritis et 

enteritis haemorrhagicus 

background image

Przypadek kliniczny  2

Pies, ♂,  polski owczarek nizinny, 
2lata, ok. 20 kg, „Bilbo”

Wywiad: pies leczony przez 
miejscowego lekarza. Od 3 tyg. 
brak apetytu, pragnienie na 
początku  wzmożone. 

     1/2. 03. - właściciele 

zaobserwowali wystąpienie 
żółtaczki

      03.03. – pies dostał Imizol, 

combivit, cyklonaminę,glukozę 5%, 
PWE – i.v.. Po podaniu leków pies 
oddał kał – biegunka z krwią 
(koloru ciemno-krwistego). Stan 
psa pogarszał się.  

 

background image

Przypadek kliniczny  2 c.d.

     

06.03. pies trafił do tut. 

Kliniki w złym stanie 
ogólnym. Słabo 
reagował na otoczenie - 
zaburzenie 
świadomości, zażółcenie 
błon śluzowych i skóry, 
tony serca słabo 
słyszalne. 

Wykonano badania: 

Hematologiczne

Biochemiczne krwi

background image

 

Przypadek kliniczny  2 c.d.

   

         

Hematologia:

                      

2x roc.

    Biochemia:

ALT – 81 U/l

AST – 75 U/l

Mocznik – 76,53 mmol/l 

(3,32-

7,47)

Bilirubina cał. – 78,3 umol/l 

(0-

3,4)

                                             

RBC 
(M/mm

3

)

2,5

1,02

Htk (%)

14,7

5,6

Hgb (g/dl)

4

1,5

PLT 

(m/mm

3

)

61 19

WBC 
(m/mm

3

)

------- 47,6

background image

Przypadek kliniczny  2 c.d.

Badanie sekcyjne:

żółtaczka

płyn brudno-krwisty – podskórnie i w jamie 

brzusznej i klatce piersiowej

powiększenie śledziony

krwotoczne zap. żołądka

Rozpoznanie: susp. babeszjoza

background image

KONIEC


Document Outline