DIAGNOSTYKA FIZJOLOGICZNA-1

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA STAN

ZDROWIA

GENETYKA

STAN

ZDROWIA

ZDROWIE

DOBROSTAN

STAN

ZACHOROWALNOŚĆ

SOCJALNY

AKTYWNOŚĆ

FIZYCZNA

CZYNNIKI

REKREACJA STYL ŻYCIA KRĄŻENIOWE

WYPOCZYNEK TYP PSYCHICZNY METABOLICZNE

PRACA ŚRODOWISKO

MORFOLOGICZNE

PRZYRODNICZE



POLA ZDROWIA



CZYNNIKI

BAGAŻ GENETYCZNY,



BIOLOGICZNE

PREDYSPOZYCJE WRODZONE



IMMUNOLOGIA, CECHY

FIZJO-



LOGICZNE I

BIOCHEMICZNE,



MORFOLOGIA JEDNOSTKI I



RODZINY



CZYNNIKI

WARUNKI MIESZKANIOWE



FIZYCZNE

ŚRODOWISKO PRACY



I WYPOCZYNKU, WARUNKI



KLIMATYCZNE, OTOCZENIE



ŚRODOWISKOWE



ŚRODOWISKO

STATUS SPOŁECZNY I EKONO-



PSYCHO-

MICZNY, WSPÓŁPRACA



SPOŁECZNE

SPOŁECZNA, KONFORMIZM,



PODATNOŚC NA WPŁYWY



ZEWNĘTRZNE np. REKLAMA



SPOŁECZNE WSPARCIE



ZACHOWANIA

ZWYCZAJE DIETETYCZNE

JEDNOSTKOWE

PALENIE I PICIE ALKOHOLU,



SKŁONNOŚĆ DO RYZYKA,



AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA,



UNIKANIE STRESÓW (TYP A)



PROFILAKTYKA ZDROWIA



W ŻYCIU CODZIENNYM



WYDOLNOŚĆ FIZYCZNA



ZDOLNOŚĆ DO REALIZOWANIA

CIĘŻKICH LUB DŁUGOTRWAŁYCH

WYSIŁKÓW FIZYCZNYCH Z

UDZIAŁEM DUŻYCH GRUP MIĘŚNI,

BEZ SZYBKIEGO NARASTANIA

ZMĘCZENIA I WARUNKUJĄCYCH

JEGO ROZWÓJ ZMIAN W

ŚRODOWISKU WEWNĘTRZNYM

ORGANIZMU



CECHĘ TĘ WARUNKUJĄ

;



1.SPRAWNOŚĆ FUNKCJI ZAOPATRZENIA TLENOWEGO I

AKTYWIZACJA PROCESÓW BIOCHEMICZNYCH DECYDUJĄCYCH

O WYKORZYSTANIU TLENOWYCH ŹRÓDEŁ ENERGII



2. WIELKOŚĆ ZASOBÓW SUBSTRATÓW ENERGETYCZNYCH W

MIĘŚNIACH I INNYCH TKANKACH ORAZ SPRAWNOŚĆ ICH

MOBILIZACJI



3. SPRAWNOŚĆ PROCESÓW WYRÓWNUJĄCYCH ZMIANY W

ŚRODOWISKU WEWNĘTRZNYM ORGANIZMU

SPOWODOWANYCH WYSIŁKIEM



4. SKUTECZNE ELIMINOWANIE ZMIAN ZMĘCZENIOWYCH W

ORGANIZMIE



TOLERANCJA WYSIŁKU OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH



TO ZDOLNOŚĆ REALIZACJI WYSIŁKU DO MOMENTU

WYSTĄPIENIA NIEKORZYSTNYCH REAKCJI ZE STRONY

NARZĄDÓW LUB UKŁADÓW ZAJĘTYCH SCHORZENIEM



POTRZEBA KSZTAŁTOWANIA

WYDOLNOŚCI OSOBNICZEJ



ZAPOBIEGANIE UPOŚLEDZENIU

FUNKCJONALNEMU WSZYSTKICH UKŁADÓW I

NARZĄDÓW USTROJU.



2.BUDOWANIE POTENCJAŁU WYDOLNOŚCI DLA

DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ, REKREACYJNEJ,

REHABILITACYJNEJ I DOMOWEJ.



3.PRZYSTOSOWANIE PACJENTA DO CZYNNOŚCI

ŻYCIA CODZIENNEGO

( SKALE ADL i IADL)



WYDOLNOŚĆ FIZYCZNA KONIECZNA DO

PREWENCJI ZDROWIA

( SZCZEGÓLNIE CHORÓB SERCA

)



5. OPÓŹNIANIE PROCESÓW STARZENIA

OSOBNICZEGO.



6.KONIECZNA AKTYWNOŚĆ TO

50% VO

max.

DLA POPRAWY STANU

WYDOLNOŚCI.



7. ZASADY TRENINGU

PROFILAKTYCZNEGO O ODPOWIEDNIEJ

INTESYWNOŚCI



8. WŁAŚCIWE OBCIĄŻENIA ZGODNE Z

PROGRAMEM USPRAWNIANIA I STANEM

FUNKCJONALNYM PACJENTA



INTERPRETACJA WYTRENOWANIA



1.POSTĘP WYDOLNOŚĆI I KORZYSTNE

ZMIANY W METABOLIŹMIE W

POCZĄTKOWYM OKRESIE TRENINGU

FIZYCZNEGO

( MIEŚIĄCE, ROK)



2. PO LATACH TRENINGU NASTĘPUJE

UTRZYMANIE KORZYSTNYCH WZKAŹNIKÓW

FIZJOLOGICZNYCH



3.PROCESY ROZTRENOWANIA (HIPOKINEZJA)

OGRANICZĄJĄ WYDOLNOŚĆ BARDZO SZYBKO W

PORÓWNANIU DO OKRESU JEJ BUDOWANIA



4.W PREWENCJI ZDROWIA NAJKORZYSTNIEJSZA

AKTYWNOŚC UMIARKOWANA ( 500-300 Kcal/TYDZ



NAJSKUTECZNIE MOŻNA KSZTAŁTOWAĆ

WYDOLNOŚĆ POPRZEZ:



WYSIŁEK WYTRZYMAŁOŚCIOWY



CZĘSTOTLIWOŚĆ TRENINGU



CZAS WYSIŁKU



INTENSYWNOŚĆ PRACY FIZYCZNEJ.



Oceniamy wydolność % V0

max



% HR; doskonalenie WYDOLNOŚCI

powyżej 30% osobniczego HR max.



METABOLIZM KWASU MLEKOWEGO



90% KWASU MLEKOWEGO

METABOLIZOWANE JEST W WĄTROBIE LUB W

MIĘŚNIACH W GLIKOGEN



10% W PROCESIE ODDYCHANIA

PRZEKSZTAŁCANE JEST W CO2 i H



3. NAGROMADZENIE— DŁUG TLENOWY



L.A. 2.5 LITRA



BEZMLECZANOWY



DO 15 Litrów



MLECZANOWY



PRZEPŁYW PRZEZ MIĘŚNIE



spoczynkowy



5 ml/100g/min. (25% CD)



wysiłkowy- 40-100 ml/100g/min. (90% CD)



Przepływ wieńcowy 5% CD i w



wysiłku zmienia się nieznacznie.



WSKAŹNIKI FIZJOLOGICZNE UKŁADU

KRĄŻENIA I ODDYCHANIA W SPOCZYNKU

I WYSIŁKU

PAR

BPs BPd HR SV CD VO



mHg

/min

ml l/min ml l/min



SPO.

80 120 70 70 5 250 8



WYS.

70 200 180 150 25 5000

150



%wzrostu

50 150 100 500 2000

1500



Diagnostyka fizjologiczna

ćwiczeń

fizjoterapeutycznych



1.Test diagnostyczny właściwy do pomiaru

danej cechy lub zestawu czynności

motorycznych.



2.W diagnostyce fizjologicznej należy

stosować

wystandaryzowane, metodycznie

poprawne

próby czynnościowe.



3.W kolejnych badaniach wyniki można

porównać ze sobą oraz badaniami

wykonanymi przy użyciu

tego samego testu.



4.Badania czynnościowe powinny

być w miarę proste w metodyce

wykonania zaś uzyskany wynik

powinien rzetelnie informować o

stanie danej cechy.



5.Trudności motoryczne w

wykonaniu testu (szczególnie w

różnych rodzajach

niepełnosprawności) nie mogą mieć

wpływu na końcowy wynik badań.



6.Testy fizjologiczne powinny być

specyficzne dla wieku , płci, danego

schorzeń lub ograniczenia funkcji i

możliwości ruchowych i wydolnościowych

badanego



7. Uzyskane wyniki z

przeprowadzonych



badań powinny być opisane zgodnie z

obowiązującą terminologią diagnostyczną

dla pomiaru danej cechy oraz podane

według systemu pomiarowego

międzynarodowych jednostek



SI (Systeme International )

dla porównania z literaturą obcojęzyczną.



8.Przed rozpoczęciem badań

diagnostycznych należy poinformować

badanych pacjentów o celu i zasadach

badań. Po ich zakończeniu natomiast

należy omówić uzyskane wyniki z

badanymi.



9. Testy diagnostyczne wykonywane

wielokrotnie w określonym czasie

powinny być wykonywane w jednakowych

warunkach otoczenia (temperatury,

wilgotności powietrza itp.) oraz przez

ten sam zespół badawczy i jednakowa

metodyką pomiarową



10. Wynik testu diagnostycznego

nie powinien stanowić jedynego

kryterium oceny klinicznej pacjenta,

możliwe są bowiem wysoce

indywidualne reakcje badanego

niezgodne z jego osobniczymi

możliwościami fizjologicznymi.



11. Stosujemy zawsze bardzo

indywidualną procedurę badawczą

uwzględniając aktualny stan kliniczny

pacjenta i zalecenia lekarskie w tym

postępowaniu.



BADANE CECHY OSOBNICZE



W zakresie kontroli funkcjonalnej

procesu rehabilitacji ( możliwości

motorycznych i wydolnościowych

pacjenta) badamy następujący zespół

cech:



1. WYDOLNOŚĆ FIZYCZNĄ



(

mierzoną:-

zużyciem tlenu, progami

metabolicznymi, LT, zasobami

energetycznymi, mocą układu krążenia i

oddychania, zmianami równowagi

kwasowo-zasadowej ( pH), składem

włókien mięśniowych



(

Typ I, Typ IIA IIX

.)- badania biopsyjne.



SPRAWNOŚĆ FIZYCZNĄ



(

mierzoną

- siłą mięśni,

koordynacja nerwowo- mięśniową,

ruchomością w stawach,

gibkością, zakresem i szybkością

ruchów, orientacją przestrzenną.



3.BUDOWĘ ANTROPOMETRYCZNĄ

określaną

- proporcjami

tkankowymi tkanka tłuszczowa,

LBM, masę i wysokość ciała,

obwody i długość kończyn.)



4. CECHY PSYCHICZNE

Takie jak



pobudliwość,



typ układu nerwowego,



reaktywność ,



czas reakcji,



męczliwość psychiczna,



koncentracja uwagi,



psychonerwice zmęczeniowe.



T.A.B.S



emporary

ble

odied

ubject



10 %-populacji dzieci i młodzieży



30 % -populacji wieku średniego



50 %populacji ludzi powyżej

lat



80 %populacji ludzi powyżej 65 lat

Testy Diagnostyczne



1.Określenie upośledzenia

funkcjonalnego



2.Określenie wydolności fizycznej

( dla potrzeb wykonywania czynności życia

codziennego-samoobsługi)



3.Ocena skuteczności programu

zastosowanego

leczenia i rehabilitacji



WYSIŁEK SUBMAKSYMALNY

PONIŻEJ VO2 max. WYRAŻANY W % NP.% HR; %VE;%

OBCIĄŻENIA PRACĄ



WYSIŁEK MAKSYMALNY

PODCZAS PRACY FIZYCZNEJ ZUŻYCIE TLENU ODPOWIADA

MAKSYMALNEMU JEGO POBOROWI



WYSIŁEK SUPRAMAKSYMALNY



WYSIŁEK, PRZY KTÓRYM OBCIĄŻENIE WYSIŁKOWE PRZEKRACZA

MOŻLIWOŚCI OSIĄGNIĘCIA OSOBNICZEGO V02 max



FIZJOLOGICZNA KLASYFIKACJA

WYSIŁKÓW FIZYCZNYCH

ZALEŻY OD:



RODZAJU ZAANGAŻOWANYCH DO

SKURCZU WŁÓKIEN MIĘŚNIOWYCH.



WIELKOŚĆI GRUP MIĘŚNIOWYCH

BIORĄCYCH UDZIAŁ W WYSIŁKU.



RODZAJU SUBSTRATÓW

ENERGETYCZNYCH WYKORZYSTYWANYCH

DO SKURCZU MIĘŚNIOWEGO.



Efektywność ćwiczeń

zależy;



1. RODZAJU WYSIŁKU



2. CZĘŚTOTLIWOŚCI ĆWICZEŃ



3. STANU FIZJOLOGICZNEGO USTROJU



4. INTENSYWNOŚCI PRACY FIZYCZNEJ.



5. CZASU TRWANIA WYSIŁKU.



RODZAJE WYSIŁKÓW FIZYCZNYCH



1.DYNAMICZNE (IZOTONICZNE) –

STATYCZNE (IZOMETRYCZNE)



2. LOKALNE (do 30%MASY MIĘŚNI),

OGÓLNE > 30% MASY MIĘŚNI



=KRÓTKOTRWAŁE (ANAEROBOWE) 2min



= ŚREDNIE DO 60 min.



= DŁUGOTRWAŁE ( AEROBOWE) >60 min.



OBCIĄŻENIA WYSIŁKOWE



OBCIĄŻENIE BEZWZGLĘDNE

—

OZNACZA ILOŚĆ ENERGII ZUŻYTEJ

PODCZAS PRACY W

JEDNOSTCE

CZASU



( MOC WYSIŁKU )



OBCIĄŻENIE WZGLĘDNE

---



OKREŚLANE JAKO % OBCIĄŻENIA max.



( %V0

max, %HR, %MOCY WYSIŁKU)



SUBMAKSYMALNE < V0

max.



MAKSYMALNE = V0

max.



SUPRAMAKSYMALNE > V0

max.



OCENA CIĘŻKOŚĆI PRACY FIZYCZNEJ



CEL DIAGNOSTYCZNY OKREŚLA OCENĘ

CIĘŻKOŚĆI WYSIŁKU FIZYCZNEGO



PRACA DYNAMICZNA STATYCZNA



LEKKI < 10% V02 max. >15 % MVC



ŚREDNI =10-30 V02 max 5-30% MVC



CIĘŻKI = 30- 50 V02 max. 30-50%

MVC



B. CIĘŻKI>50%V02 max. > 50% MVC



ZASADY FIZJOLOGICZNE WARUNKUJĄCE

EFEKT TRENINGOWY



1) Zmiany potreningowe korzystniejsze,

jeśli ćwiczenia wykonują grupy

mięśniowe lepiej wytrenowane i

przygotowane do wysiłku



2) W treningu osób dorosłych stosujemy

obciążenia submaksymalne (% V0

max;

HRmax; %MVC), testy o wzrastającym

obciążeniu. Kryterium graniczne: bóle

mięśni, obniżenie HR i BP, potliwość,

zaczerwienienie skóry, zmiany EKG



(powyżej 40 lat konieczna kontrola EKG)

EFFEKT TRENINGOWY



Trening statyczny nie zwiększa

max;



długotrwałe ćwiczenia statyczne



MVC poprawa 10%-15%

kilkuminutowe ćwiczenia MVC

poprawa 30%



MVC poprawa > 60% duża

intensywność ćwiczeń

4) Trening dynamiczny kończyn

górnych

poprawia wydolność do 60%-80% w

stosunku do treningu izotonicznego

kończyn dolnych

5) Ćwiczenia powinny angażować jak

największą grupę mięśni

6) Poprawa V02max

10 ml 0

/kg /min

odpowiada

fizjologicznemu odmłodzeniu o kilka

lat

Zasady treningu



w pierwszej kolejności doskonalimy

wydolność potem siłę mięśni



- małe obciążenia



większa

częstotliwość



- utrata wydolności (hipokinezja)

szybsza niż jej pozyskiwanie



- efekt treningu - mechanizmy

obwodowe (mięśnie)



mechanizmy

centralne (narządowe)



- wzrost HR - praca statyczna



małe

grupy mięśniowe



duże grupy

mięśniowe



SPECYFIKA WYSIŁKOWYCH REAKCJI

FIZJOLOGICZNYCH W REHABILITACJI



1.Hipokinezja towarzysząca chorobie lub

urazowi pogarsza znacząco wydolność

krążenia i oddychania, zmniejsza siłę

mięśniową i sprawność ustrojową.



2. Ograniczenie funkcji czynnej masy

mięśniowej zaburza relację pomiędzy

krążeniem centralnym a obwodowym.



3. Wysiłek ćwiczeń rehabilitacyjnych o

dużej intensywności powoduje

nadmierne ciśnienie krwi w zmniejszonej

masie mięśni.



Mniejsza masa czynnych mięśni

ogranicza powrót krwi do serca, bowiem

zalega ona w obszarach porażonych



5. Ograniczona wydolność fizyczna,

mierzona

max.

upośledza funkcję

płuc, bowiem mięśnie oddechowe, w

trakcie swojego metabolizmu zużywają 5

%-10% dostarczanego tlenu.



6. Zaburzenia koordynacji ruchowej,

obserwowane w procesie rehabilitacji

pogarszają wartość współczynnika pracy

użytecznej wykonywanych ćwiczeń.



PROBLEMY BADAWCZE ORAZ

DIAGNOSTYCZNE Z ZAKRESU

FIZJOLOGII WYSIŁKU W FIZJOTERAPII.



1. Sprecyzować pojęcie wydolności

fizycznej w odniesieniu do rehabilitacji

(tolerancja wysiłku)



2. Określić, jakie wskaźniki wydolności

są najbardziej diagnostyczne dla

procesu rehabilitacji.



3. Dokonać próby określenia norm

wydolności fizycznej dla płci, różnych

schorzeń, wieku pacjentów.



4. Określić dolny stopień

wydolności jako stan graniczny

oddzielający zdrowie - choroba.



5. Opracować zakres korelacji

pomiędzy wskaźnikami wydolności

skalą ADL i IADL.



6. Ocenić, w jakim zakresie choroba

lub upośledzenie danej funkcji

wpływa na wydolnością fizyczną.



7. Zbadać, jaki rodzaj ćwiczeń

fizycznych w rehabilitacji

najskuteczniej poprawia wydolność

osobniczą pacjenta.



8. Zbadać, czy szpitalne badania

kliniczne i laboratoryjne mogą być

wykorzystane do prognozowania

wydolności pacjenta (

korelacje pomiędzy

wskaźnikami fizjologicznymi i

biochemicznymi).



9. Badać wnikliwiej, fizjologię zjawisk

odmiennych od norm populacyjnych

występujących w rehabilitacji, takich jak:





wysoka aktywność - niskie V0

max;





wysoka aktywność – brak schorzenia układu

krążenia;





wysoki LDL - brak CHD;





nieodpowiednia dieta - niski cholesterol;





poprawa koordynacji mięśniowej -

pogarszanie wartości współczynnika pracy

mechanicznej.



10. Obserwować uważnie korelacje

pomiędzy takimi zależnościami jak :





długością życia a stanem wydolności;





wiek - wydolność





hipokinezja - wydolność;





rodzaj choroby - stan wydolności;





czas rehabilitacji - stopień wydolności;





metody fizjoterapii – stan wydolności.

Document Outline