HISTORIA
HISTORIA
PREWENCJI
PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ
WETERYNARYJNEJ
prof. dr hab. Maciej GAJ
prof. dr hab. Maciej GAJ
Ę
Ę
CKI
CKI
Kated
Kated
r
r
a Prewencji Weterynaryjnej i Higieny
a Prewencji Weterynaryjnej i Higieny
Pasz Wydziału Medycyny Weterynaryjnej
Pasz Wydziału Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytetu Warmi
Uniwersytetu Warmi
ń
ń
sko-Mazurskiego w
sko-Mazurskiego w
Olsztynie
Olsztynie
1
PREWENCJA
PREWENCJA
cały zespół działa
cały zespół działa
ń
ń
zapobiegawczych maj
zapobiegawczych maj
ą
ą
cych na
cych na
celu niedopuszczenia do
celu niedopuszczenia do
powstania zjawisk uważanych
powstania zjawisk uważanych
za niepożądane
za niepożądane
łać. praeventio – zapobieganie
łać. praeventio – zapobieganie
praevenire - wyprzedzić
praevenire - wyprzedzić
2
PREWENCJA
PREWENCJA
przestrzegania zasad
przestrzegania zasad higieny
higieny
zwierząt
zwierząt
i
i higieny środków
higieny środków
żywienia zwierząt
żywienia zwierząt
oraz
oraz
opracowywanie szczegółowych
opracowywanie szczegółowych
programów profilaktyki swoistej
programów profilaktyki swoistej
i nieswoistej
i nieswoistej
wobec stada
wobec stada
lub grupy zwierząt bez
lub grupy zwierząt bez
względu na jej liczebność
względu na jej liczebność
3
PROFILAKTYKA
PROFILAKTYKA
Ogół zjawisk
Ogół zjawisk
zapobiegających
zapobiegających
powstawaniu chorób
powstawaniu chorób
gr. prophylaktikós – zapobiegawczy
gr. prophylaktikós – zapobiegawczy
prophyl
prophyl
á
á
ssein – strzec się
ssein – strzec się
4
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ I
WETERYNARYJNEJ I
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ I
WETERYNARYJNEJ I
okres
okres
ZACZĄŁ SIĘ W LATACH 1870-1880
ZACZĄŁ SIĘ W LATACH 1870-1880
TRWAŁ DO OKOŁO 1940 ROKU
TRWAŁ DO OKOŁO 1940 ROKU
Pierwsze udane akcje likwidacji brucelozy
Pierwsze udane akcje likwidacji brucelozy
i gruźlicy;
i gruźlicy;
Uzyskane efekty spowodowały
Uzyskane efekty spowodowały
zainteresowanie innymi jednostkami,
zainteresowanie innymi jednostkami,
jak np.: pryszczyca,
jak np.: pryszczyca,
trypanozomatoza
trypanozomatoza
(ngana i surra)
(ngana i surra)
czy
czy
księgosusz;
księgosusz;
Spowodowało to kontrolę nad populacjami
Spowodowało to kontrolę nad populacjami
zwierząt w określonych regionach;
zwierząt w określonych regionach;
cd.
cd.
5
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ I
WETERYNARYJNEJ I
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ I
WETERYNARYJNEJ I
okres
okres
Można to było uzyskać,
Można to było uzyskać,
ponieważ:
ponieważ:
Posiadane testy były niezawodne;
Posiadane testy były niezawodne;
Testy były przymusowe;
Testy były przymusowe;
Koszty akcji były na rzecz państwa.
Koszty akcji były na rzecz państwa.
6
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
ZACZĄŁ SIĘ OKOŁO 1940 ROKU:
ZACZĄŁ SIĘ OKOŁO 1940 ROKU:
Mięso, jaja, mleko i wełna;
Mięso, jaja, mleko i wełna;
Konie – spadek znaczenia.
Konie – spadek znaczenia.
cd.
cd.
7
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
TRWA W LATACH 1945-1965
TRWA W LATACH 1945-1965
Wzrost stopy życiowej;
Wzrost stopy życiowej;
Wzrost ceny zbytu;
Wzrost ceny zbytu;
Opłacalność leczenia innych
Opłacalność leczenia innych
gatunków zwierząt;
gatunków zwierząt;
Nowe specjalności w weterynarii;
Nowe specjalności w weterynarii;
Wejście do ogólnego stosowania
Wejście do ogólnego stosowania
antybiotyków i
antybiotyków i
chemioterapeutyków;
chemioterapeutyków;
cd.
cd.
8
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ II
WETERYNARYJNEJ II
okres
okres
Wzrost poziomu usług;
Wzrost poziomu usług;
Zbyt mała podaż lekarzy
Zbyt mała podaż lekarzy
weterynarii;
weterynarii;
Brak kontroli po leczeniu;
Brak kontroli po leczeniu;
Brak przeglądów zdrowotnych.
Brak przeglądów zdrowotnych.
9
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
POCZĄTEK W 1965 ROKU
POCZĄTEK W 1965 ROKU
Doceniono
Doceniono
prewencyjną
prewencyjną
działalność
działalność
odpowiednich służb
odpowiednich służb
cd.
cd.
10
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
Początkowo –
Początkowo –
prewencja ogólna jako
prewencja ogólna jako
odprysk przeglądów
odprysk przeglądów
i profilaktyki
i profilaktyki
chorób zakaźnych
chorób zakaźnych
cd.
cd.
11
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
W pierwszym okresie
W pierwszym okresie
ponoszono olbrzymie straty
ponoszono olbrzymie straty
z racji stanów subklinicznych
z racji stanów subklinicznych
w szerokim znaczeniu i
w szerokim znaczeniu i
mających miejsce stanów
mających miejsce stanów
technopatycznych;
technopatycznych;
cd.
cd.
12
W latach 1970-1980 zbyt pochopnie
W latach 1970-1980 zbyt pochopnie
zaczęto opracowywać programy
zaczęto opracowywać programy
prewencyjne, spowodowane przez:
prewencyjne, spowodowane przez:
nie obiektywną analizę stanu
nie obiektywną analizę stanu
zdrowia zwierząt;
zdrowia zwierząt;
złą interpretację efektów
złą interpretację efektów
produkcyjnych.
produkcyjnych.
cd.
cd.
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
13
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
BŁĘDY PROGRAMÓW PREWENCYJNYCH
BŁĘDY PROGRAMÓW PREWENCYJNYCH
Błędna ocena stanów
Błędna ocena stanów
subklinicznych;
subklinicznych;
Brak przewidywalności
Brak przewidywalności
wystąpienia choroby;
wystąpienia choroby;
Niedoskonałość stosowanych
Niedoskonałość stosowanych
osiągnięć technicznych;
osiągnięć technicznych;
cd.
cd.
14
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ III
WETERYNARYJNEJ III
okres
okres
BŁĘDY PROGRAMÓW PREWENCYJNYCH
BŁĘDY PROGRAMÓW PREWENCYJNYCH
cd.
cd.
Konieczność działania
Konieczność działania
wielokierunkowego w celu
wielokierunkowego w celu
likwidacji stanów
likwidacji stanów
patologicznych;
patologicznych;
Koszty modernizacji większe
Koszty modernizacji większe
niż uzyskiwane zyski.
niż uzyskiwane zyski.
15
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ IV
WETERYNARYJNEJ IV
okres
okres
ZACZĄŁ SIĘ W 1980r
ZACZĄŁ SIĘ W 1980r
lekarze zaczęli wykonywać:
lekarze zaczęli wykonywać:
przeglądy ściśle według
przeglądy ściśle według
harmonogramów;
harmonogramów;
potwierdzać stanu subkliniczne
potwierdzać stanu subkliniczne
badaniami laboratoryjnymi;
badaniami laboratoryjnymi;
komputerową analizę wyników
komputerową analizę wyników
badań.
badań.
16
HISTORIA PREWENCJI
HISTORIA PREWENCJI
WETERYNARYJNEJ IV
WETERYNARYJNEJ IV
okres
okres
LEKARZ
LEKARZ
WETERYNAR
WETERYNAR
II
II
FARME
FARME
R
R
CEL
CEL
17
PREWENCJA
PREWENCJA
PREWENCJA
PREWENCJA
OBECNIE
OBECNIE
LEKARZE WETERYNARII
LEKARZE WETERYNARII
CZĘSTO SĄ I BĘDĄ
CZĘSTO SĄ I BĘDĄ
ZATRUDNIANI JAKO
ZATRUDNIANI JAKO
SZEFOWIE FERM CZY
SZEFOWIE FERM CZY
ZAKŁADÓW
ZAKŁADÓW
OBSŁUGUJĄCYCH PRODUKCJĘ
OBSŁUGUJĄCYCH PRODUKCJĘ
ZWIERZĘCĄ
ZWIERZĘCĄ
18
PREWENCJA
PREWENCJA
PREWENCJA
PREWENCJA
CORAZ CZĘŚCIEJ
CORAZ CZĘŚCIEJ LEKARZE
LEKARZE
WETERYNARII
WETERYNARII
SĄ
SĄ
ODPOWIEDZIALNI ZA
ODPOWIEDZIALNI ZA
KOORDYNACJĘ WSZELKICH
KOORDYNACJĘ WSZELKICH
USŁUG DORADCZYCH,
USŁUG DORADCZYCH,
POMOCNYCH W
POMOCNYCH W
CHOWIE I HODOWLI
CHOWIE I HODOWLI
19