STRATEGIE

STRATEGIE

ADAPTACYJNO - 

ADAPTACYJNO - 

OBRONNE

OBRONNE

GR. 1A

GR. 1A

Jan Borczykowski

Jan Borczykowski

Tomasz Korzeniowski

Tomasz Korzeniowski

Bartosz Czerczak

Bartosz Czerczak

 

 

Marek Aureliusz

Marek Aureliusz

 – II wiek

 – II wiek



rzuć wyzwanie 

rzuć wyzwanie 

„sędziemu”

„sędziemu”

, którego 

, którego 

nosimy w sobie : 

nosimy w sobie : 



…

…

odrzuć jego wyroki, a wszystko stanie 

odrzuć jego wyroki, a wszystko stanie 

się proste

się proste



…

…

rzeczy są takie, jakimi czyni je Twoja 

rzeczy są takie, jakimi czyni je Twoja 

opinia, a ta opinia mieszka w Tobie

opinia, a ta opinia mieszka w Tobie



…

…

możesz ją odmienić, kiedy tylko 

możesz ją odmienić, kiedy tylko 

zechcesz, a wówczas granice same się 

zechcesz, a wówczas granice same się 

wygładzą 

wygładzą 

 

 

 

 

hipoteza 

hipoteza 

M. Reuchlina

M. Reuchlina

 

 



każdy człowiek dysponuje 

każdy człowiek dysponuje 

wieloma 

wieloma 

sposobami adaptacji

sposobami adaptacji

, z których 

, z których 

jedne są łatwiej, a inne trudniej 

jedne są łatwiej, a inne trudniej 

uruchamiane u tego samego 

uruchamiane u tego samego 

osobnika

osobnika

 

 

 

 

EFEKTYWNOŚĆ

EFEKTYWNOŚĆ

 sposobów

 sposobów



jaki jest człowiek

jaki jest człowiek

 w sensie

 w sensie



biologicznym

biologicznym



psychicznym

psychicznym



fizycznym

fizycznym



jak funkcjonuje

jak funkcjonuje

 jego organizm 

 jego organizm 

(szczególnie układ nerwowy)

(szczególnie układ nerwowy)

 

 



ważna jest 

ważna jest 



osobowość

osobowość



inteligencja

inteligencja



„

„

obycie ze 

obycie ze 

stresem”

stresem”



warunki stresowe

warunki stresowe



ludzie 

ludzie 



uczą się radzić ze stresem

uczą się radzić ze stresem

 

 



naśladują innych

naśladują innych



wykorzystują metodę „prób i błędów”

wykorzystują metodę „prób i błędów”



pozostają bierni

pozostają bierni

 

 



sposób, który zastosujemy

sposób, który zastosujemy

, 

, 

wykorzystamy na uporanie 

wykorzystamy na uporanie 

się ze stresem, 

się ze stresem, 

zależy od

zależy od

:

:



rodzaju sytuacji 

rodzaju sytuacji 

stresowej

stresowej



intensywności stresu

intensywności stresu



indywidualnych 

indywidualnych 

właściwości człowieka

właściwości człowieka

 

 

wg 

wg 

LAZARUSA

LAZARUSA

 

 



gdy 

gdy 

sytuacja

sytuacja

 zostanie określona jako 

 zostanie określona jako 

stresowa

stresowa

, w konsekwencji pojawią 

, w konsekwencji pojawią 

się 

się 

negatywne emocje

negatywne emocje



one pobudzają człowieka do 

one pobudzają człowieka do 

działania 

działania 

ZMIANY WARUNKÓW

ZŁAGODZENIA EMOCJI

 

 

DEFINICJA 

DEFINICJA 

R. Lazarusa i S. Folkmana

R. Lazarusa i S. Folkmana

 

 

RADZENIE SOBIE ZE STRESEM TO:

RADZENIE SOBIE ZE STRESEM TO:



ciągle zmieniający się 

ciągle zmieniający się 

wysiłek poznawczy i 

wysiłek poznawczy i 

behawioralny

behawioralny

, skierowany na specyficzne 

, skierowany na specyficzne 

wymagania zewnętrzne i/lub wewnętrzne

wymagania zewnętrzne i/lub wewnętrzne

, 

, 

które oceniane są jako obciążające bądź 

które oceniane są jako obciążające bądź 

przekraczające możliwości człowieka 

przekraczające możliwości człowieka 

 

 



ZMIANA SYTUACJI NA LEPSZE

ZMIANA SYTUACJI NA LEPSZE



własnego zachowania

własnego zachowania



otoczenia

otoczenia



OPANOWANIE EMOCJI

OPANOWANIE EMOCJI



tak aby nie załamały odporności 

tak aby nie załamały odporności 

psychicznej

psychicznej

PROCES ZARADCZY

PROCES ZARADCZY

 

 

STRATEGIE ZARADCZE

STRATEGIE ZARADCZE



poszukiwanie informacji

poszukiwanie informacji



bezpośrednie działanie

bezpośrednie działanie



powstrzymywanie się od działania

powstrzymywanie się od działania



procesy intrapsychiczne

procesy intrapsychiczne

 

 

INFORMACJE

INFORMACJE



pozostawanie w niepewności

pozostawanie w niepewności

 może 

 może 

podtrzymać nadzieję i odporność 

podtrzymać nadzieję i odporność 

psychiczną

psychiczną



prawda 

prawda 

pozwala przystosować się do 

pozwala przystosować się do 

sytuacji, pomaga przetrwać i pogodzić się z 

sytuacji, pomaga przetrwać i pogodzić się z 

losem

losem



zdobyte informacje 

zdobyte informacje 

pozwalają uniknąć lub 

pozwalają uniknąć lub 

zmniejszyć efekty sytuacji stresogennej

zmniejszyć efekty sytuacji stresogennej

 

 

BEZPOŚREDNIE DZIAŁANIE

BEZPOŚREDNIE DZIAŁANIE



działania 

działania 

mogą pomóc 

mogą pomóc 

w

w

 

 

przezwyciężeniu 

przezwyciężeniu 

skutków zdarzenia 

skutków zdarzenia 

jak również „odsunięciu” 

jak również „odsunięciu” 

od siebie problemów

od siebie problemów



niereagowanie 

niereagowanie 

może okazać się sposobem 

może okazać się sposobem 

uniknięcia poważnych następstw

uniknięcia poważnych następstw

 

 

 

 

INTRAPSYCHICZNE

INTRAPSYCHICZNE



SAMOOSZUKIWANIE 

SAMOOSZUKIWANIE 

SIĘ (zaprzeczanie)

SIĘ (zaprzeczanie)



POZOROWANIE 

POZOROWANIE 

REAKCJI (udawanie, 

REAKCJI (udawanie, 

żarty)

żarty)



WYCOFYWANIE SIĘ

WYCOFYWANIE SIĘ



RACJONALIZACJA 

RACJONALIZACJA 

(próby tłumaczenia)

(próby tłumaczenia)



INTELEKTUALIZACJA 

INTELEKTUALIZACJA 

(rozważanie, analiza)

(rozważanie, analiza)

 

 

STRES PRZEWLEKŁY

STRES PRZEWLEKŁY



choroba

choroba

 to przykład szczególnego ale i 

 to przykład szczególnego ale i 

powszechnego czynnika tego rodzaju stresu

powszechnego czynnika tego rodzaju stresu

 

 

PACJENCI Z BIAŁACZKĄ

PACJENCI Z BIAŁACZKĄ

 

 

KOBIETY Z RAKIEM PIERSI

KOBIETY Z RAKIEM PIERSI

 

 

OSTRY STRES

OSTRY STRES



silne stresy

silne stresy

 manifestują się najczęściej 

 manifestują się najczęściej 

silnymi emocjami, takimi jak wściekłość, 

silnymi emocjami, takimi jak wściekłość, 

gniew, poczucie bezradności, poczucie winy 

gniew, poczucie bezradności, poczucie winy 

itp… 

itp… 

 

 

Z. RATAJCZAK

Z. RATAJCZAK

   2000 rok

   2000 rok

 

 



STRATEGIA 

STRATEGIA 

PREWENCYJNA

PREWENCYJNA



przed nastąpieniem 

przed nastąpieniem 

zagrożenia

zagrożenia



STRATEGIA 

STRATEGIA 

WALKI I ATAKU

WALKI I ATAKU



ogromny wydatek 

ogromny wydatek 

energetyczny i 

energetyczny i 

intelektualny

intelektualny

 

 



STRATEGIA OBRONY, 

STRATEGIA OBRONY, 

OCHRONY

OCHRONY



oszczędzanie sił i środków

oszczędzanie sił i środków



STRATEGIA UCIECZKI

STRATEGIA UCIECZKI

 

 

STRES U OFIAR GWAŁTU

STRES U OFIAR GWAŁTU