System bankowy
System bankowy
System bankowy
System bankowy
Przejmowanie zwrotnych nakładów pieniężnych (depozytów) w zamian za
Przejmowanie zwrotnych nakładów pieniężnych (depozytów) w zamian za
odsetki.
odsetki.
Świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka
Świadczenie usług finansowych związanych z obiegiem pieniądza jako środka
cyrkulacji oraz środka płatniczego:
cyrkulacji oraz środka płatniczego:
- obsługa rozliczeń finansowych i obiegu pieniądza między różnymi podmiotami
- obsługa rozliczeń finansowych i obiegu pieniądza między różnymi podmiotami
życia gospodarczego,
życia gospodarczego,
- prowadzenie rachunków bieżących dla przedsiębiorstw, instytucji i osób
- prowadzenie rachunków bieżących dla przedsiębiorstw, instytucji i osób
fizycznych.
fizycznych.
Udzielnie kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych.
Udzielnie kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych.
Kreacja pieniądza.
Kreacja pieniądza.
Funkcje banków
Funkcje banków
Podział banków w systemie bankowym
Podział banków w systemie bankowym
:
:
1. Bank centralny.
1. Bank centralny.
2. Banki komercyjne (handlowe):
2. Banki komercyjne (handlowe):
a) banki uniwersalne (realizują wszystkie podstawowe operacje),
a) banki uniwersalne (realizują wszystkie podstawowe operacje),
b) banki wyspecjalizowane(koncentrujące się na określonych operacjach):
b) banki wyspecjalizowane(koncentrujące się na określonych operacjach):
- bank hipoteczny,
- bank hipoteczny,
- bank inwestycyjny,
- bank inwestycyjny,
- bank rozwoju.
- bank rozwoju.
Podział banków ze względu na formę prawną
Podział banków ze względu na formę prawną
:
:
1. Banki państwowe (przedsiębiorstwa państwowe),
1. Banki państwowe (przedsiębiorstwa państwowe),
2. Banki spółdzielcze (spółdzielnie),
2. Banki spółdzielcze (spółdzielnie),
3. Banki w formie spółek akcyjnych.
3. Banki w formie spółek akcyjnych.
Rodzaje banków
Rodzaje banków
Rodzaje banków
Rodzaje banków
-
-
B
B
ank centralny
ank centralny
Bank centralny
Bank centralny
– jest instytucją centralną (publiczną), która sprawuje
– jest instytucją centralną (publiczną), która sprawuje
kontrolę nad prawidłowością funkcjonowania krajowych
kontrolę nad prawidłowością funkcjonowania krajowych
instytucji finansowych i rynku finansowego jako całości.
instytucji finansowych i rynku finansowego jako całości.
Funkcje
Funkcje
B
B
anku centralnego
anku centralnego
:
:
1.
1.
Emisyjna
Emisyjna
– związana z emisją pieniądza, obecnie papierowego i papierów
– związana z emisją pieniądza, obecnie papierowego i papierów
wartościowych.
wartościowych.
2.
2.
To bank banków
To bank banków
– z nim są związane ściśle inne banki, tworzące razem
– z nim są związane ściśle inne banki, tworzące razem
system bankowy. Bank centralny jest kredytodawca
system bankowy. Bank centralny jest kredytodawca
ostatniej instancji. Bank centralny jest rezerwowym dla
ostatniej instancji. Bank centralny jest rezerwowym dla
banków komercyjnych.
banków komercyjnych.
W tej roli pełni następujące funkcje
W tej roli pełni następujące funkcje
:
:
- reguluje cyrkulację emitowanego pieniądza,
- reguluje cyrkulację emitowanego pieniądza,
- reguluje wielkość pieniądza tworzonego przez banki operacyjne (komercyjne),
- reguluje wielkość pieniądza tworzonego przez banki operacyjne (komercyjne),
- reguluje płynność całego systemu bankowego,
- reguluje płynność całego systemu bankowego,
- kształtuje potencjał kredytowy banków operacyjnych (komercyjnych).
- kształtuje potencjał kredytowy banków operacyjnych (komercyjnych).
Funkcje
Funkcje
B
B
anku centralnego
anku centralnego
:
:
3.
3.
To bank państwa
To bank państwa
:
:
- reguluje wewnętrzny obieg pieniądza i kształtuje równowagę bilansu
- reguluje wewnętrzny obieg pieniądza i kształtuje równowagę bilansu
publicznego,
publicznego,
- reguluje udzielanie kredytu rządowi, obsługuje dług publiczny (państwowy)
- reguluje udzielanie kredytu rządowi, obsługuje dług publiczny (państwowy)
oraz dokonuje kasowej obsługi budżetu państwa,
oraz dokonuje kasowej obsługi budżetu państwa,
- organizuje i obsługuje płatności zagraniczne, realizuje politykę dewizową, czyli
- organizuje i obsługuje płatności zagraniczne, realizuje politykę dewizową, czyli
kursów walut, pośredniczy w zakupie dewizy i złota.
kursów walut, pośredniczy w zakupie dewizy i złota.
Rodzaje banków
Rodzaje banków
-
-
B
B
ank centralny
ank centralny
Instrumenty umożliwiające prowadzenie bankowi centralnemu odpowiedniej
Instrumenty umożliwiające prowadzenie bankowi centralnemu odpowiedniej
polityki monetarnej
polityki monetarnej
:
:
Bank centralny działa w stosunku do banków w dwojaki sposób
Bank centralny działa w stosunku do banków w dwojaki sposób
:
:
1. Jako jednostka zwierzchnia upoważniona przez państwo do wydawania
1. Jako jednostka zwierzchnia upoważniona przez państwo do wydawania
nakazów, zakazów, które mogą być przeprowadzone za pomocą przymusu:
nakazów, zakazów, które mogą być przeprowadzone za pomocą przymusu:
- stopa rezerwy obowiązkowej,
- stopa rezerwy obowiązkowej,
- ustalanie wzrostu akcji kredytowej banku komercyjnego.
- ustalanie wzrostu akcji kredytowej banku komercyjnego.
2. Jako podmiot gospodarczy składający propozycję dokonania transakcji na tyle
2. Jako podmiot gospodarczy składający propozycję dokonania transakcji na tyle
korzystnych warunkach ażeby banki dobrowolnie korzystały z tej oferty:
korzystnych warunkach ażeby banki dobrowolnie korzystały z tej oferty:
- kredyt refinansowy,
- kredyt refinansowy,
- kredyt lombardowy,
- kredyt lombardowy,
- redyskonto weksli,
- redyskonto weksli,
- operacje otwartego rynku.
- operacje otwartego rynku.
Rodzaje banków
Rodzaje banków
-
-
B
B
ank centralny
ank centralny
Kredyt refinansowy
Kredyt refinansowy
:
:
- z reguły krótkoterminowy kredyt banku centralnego udzielany bankowi
- z reguły krótkoterminowy kredyt banku centralnego udzielany bankowi
komercyjnemu w celu utrzymania jego wypłacalności – jego płynności
komercyjnemu w celu utrzymania jego wypłacalności – jego płynności
finansowej,
finansowej,
- obniżenie jego oprocentowania to przejaw realizowania przez NBP tzw.
- obniżenie jego oprocentowania to przejaw realizowania przez NBP tzw.
polityki miękkiego pieniądza
polityki miękkiego pieniądza
.
.
Podstawowe formy kredytu refinansowego
Podstawowe formy kredytu refinansowego
:
:
1.
1.
kredyt lombardowy
kredyt lombardowy
- udzielany pod zastaw papierów wartościowych – powinien
- udzielany pod zastaw papierów wartościowych – powinien
być spłacony do 3 miesięcy; udzielany gdy bank ma kłopoty
być spłacony do 3 miesięcy; udzielany gdy bank ma kłopoty
w utrzymaniu płynności;
w utrzymaniu płynności;
2.
2.
kredyt redyskontowy
kredyt redyskontowy
– stosowany poprzez operacje redyskontowania weksli
– stosowany poprzez operacje redyskontowania weksli
będących w posiadaniu banków komercyjnych;
będących w posiadaniu banków komercyjnych;
wzrost stopy redyskontowej
wzrost stopy redyskontowej
– zmniejsza popyt na kredyt („droższy” kredyt),
– zmniejsza popyt na kredyt („droższy” kredyt),
spadek stopy redyskontowej
spadek stopy redyskontowej
– zwiększa popyt na kredyt („tańszy” kredyt).
– zwiększa popyt na kredyt („tańszy” kredyt).
Rodzaje banków
Rodzaje banków
-
-
B
B
ank centralny
ank centralny
Operacje otwartego rynku
Operacje otwartego rynku
:
:
- polegają na kupnie i sprzedaży papierów wartościowych (przede wszystkim
- polegają na kupnie i sprzedaży papierów wartościowych (przede wszystkim
weksli skarbowych, obligacji średnio i długoterminowych, głównie
weksli skarbowych, obligacji średnio i długoterminowych, głównie
państwowych) przez bank centralny na swój rachunek, na rynku pieniężno –
państwowych) przez bank centralny na swój rachunek, na rynku pieniężno –
kredytowym.
kredytowym.
Sprzedaż przez bank centralny papierów wartościowych powoduje
Sprzedaż przez bank centralny papierów wartościowych powoduje
:
:
1. zmniejszenie ilości pieniądza na rynku,
1. zmniejszenie ilości pieniądza na rynku,
2. obniżenie zdolności kredytowej banku,
2. obniżenie zdolności kredytowej banku,
3. zwiększenie stopy procentowej kredytów długoterminowych.
3. zwiększenie stopy procentowej kredytów długoterminowych.
Bank centralny
Bank centralny
Stopa rezerwy obowiązkowej
Stopa rezerwy obowiązkowej
:
:
- określona procentowo wielkość pieniądza (depozytów w bankach komercyjnych),
- określona procentowo wielkość pieniądza (depozytów w bankach komercyjnych),
która musi być utrzymywana w banku centralnym przez banki komercyjna, w celu
która musi być utrzymywana w banku centralnym przez banki komercyjna, w celu
zapewnienia bieżących wypłat wynikających z wycofania wkładów,
zapewnienia bieżących wypłat wynikających z wycofania wkładów,
- jest to także skuteczny i szybki instrument sterowania płynnością banków,
- jest to także skuteczny i szybki instrument sterowania płynnością banków,
- jest obowiązkowa i wyznaczana przez bank centralny i jeżeli zostanie ona
- jest obowiązkowa i wyznaczana przez bank centralny i jeżeli zostanie ona
podwyższona (polityka restrykcyjna), to banki komercyjne muszą więcej pieniądza
podwyższona (polityka restrykcyjna), to banki komercyjne muszą więcej pieniądza
odprowadzić do banku centralnego, co z kolei spowoduje podniesienie przez nie
odprowadzić do banku centralnego, co z kolei spowoduje podniesienie przez nie
stopy procentowej do udzielanych kredytów, jeżeli zaś stopa rezerw
stopy procentowej do udzielanych kredytów, jeżeli zaś stopa rezerw
obowiązkowych zostanie obniżona (polityka ekspansywna), to banki komercyjne
obowiązkowych zostanie obniżona (polityka ekspansywna), to banki komercyjne
muszą mniej pieniądza odprowadzić do banku centralnego, co powoduje, iż mogą
muszą mniej pieniądza odprowadzić do banku centralnego, co powoduje, iż mogą
one wówczas realizować większą ilość kredytów i obniżyć stosowaną dla nich
one wówczas realizować większą ilość kredytów i obniżyć stosowaną dla nich
stopę procentową.
stopę procentową.
Rodzaje banków
Rodzaje banków
- bank centralny
- bank centralny
Bank komercyjny - to typ banku, który w oparciu o przyjęte depozyty oraz środki
uzyskane z banku centralnego udziela kredytów, które
przynajmniej w części stają się nowymi depozytami
kreującymi
dodatkową podaż pieniądza, może być własnością
publiczną, jednak
najczęściej jest spółką akcyjną.
Działalność banków komercyjnych:
- działalność depozytowa (przyjmowanie i przechowywanie na określonych
warunkach środków pieniężnych klientów banku),
- działalność kredytowa (udzielanie kredytów pożyczek i poręczeń),
- usługi operacyjne (prowadzenie rachunków bankowych klientów i dokonywanie
na nich operacji finansowych).
Banki komercyjne odgrywają kluczową rolę w polskim systemie bankowym,
przypada na nie około 94% depozytów zebranych przez wszystkie banki i także
około 94% udzielonych kredytów bankowych.
Rodzaje banków
Rodzaje banków
- banki komercyjne
- banki komercyjne (commercial bank)
Rodzaje banków
Rodzaje banków
- bank hipoteczny (mortgage bank)
- bank hipoteczny (mortgage bank)
Bank hipoteczny – to bank wyspecjalizowany w udzielaniu kredytów
z zabezpieczeniami hipotecznymi na nieruchomości, prawie do
lokalu lub prawie jego wieczystego użytkowania.
Środki na finansowanie swojej działalności pozyskuje głównie z emisji
hipotecznych listów zastawnych, ale także poprzez przyjmowane lokaty
terminowe, emisję obligacji i zaciągane kredyty.
Listy zastawne - są to dłużne papiery wartościowe, do których emitowania uprawnione są tylko banki
hipoteczne, obrót nimi reguluje Ustawa o listach zastawnych i bankach hipotecznych z 29.08 .97r.
Listy zastawne dzielimy na:
- hipoteczne listy zastawne (papier wartościowy imienny lub na okaziciela,
emitowany na rynku nieruchomości, którego podstawą emisji jest wierzytelność
zabezpieczona hipoteką).
- publiczne listy zastawne (papier wartościowy imienny lub na okaziciela,
którego podstawę emisji stanowią udzielone przez bank hipoteczny kredyty
zabezpieczone gwarancją lub poręczeniem NBP, SP, EBOiR, EBI, BŚ).
Rodzaje banków
Rodzaje banków
- bank inwestycyjny (inwestment bank)
- bank inwestycyjny (inwestment bank)
- bank rozwoju (development bank)
- bank rozwoju (development bank)
Bank inwestycyjny - jest instytucją finansową, której podstawowym celem
działalności jest inwestowanie środków powierzonych przez
klientów na rynku kapitałowym.
Zajmuje się emisją i handlem papierami wartościowymi dla swoich klientów, może
zajmować się również przejęciami oraz fuzjami.
Bank rozwoju - to bank publiczny lub prywatny, który powstaje przy współpracy
Międzynarodowego Banku Rozbudowy i Rozwoju, aby wspierać
konkretny region,
branże, lub w celu promowania określonych
celów polityki państwa – szczególnie
w państwach słabo
rozwiniętych gospodarczo.
Banki rozwoju promują rozwój prywatnej przedsiębiorczości w przemyśle, czasem także w
rolnictwie. Bankami rozwoju są na przykład: African Development Bank, Asian
Development Bank, North American Development Bank, World Bank.