Obowiązki, wolności, prawa,
uprawnienia
Modalność prawna – kwalifikacja
prawna pewnych zachowań ze
względu na określoną normę lub
spójny wewnętrznie zespół norm
prawnych
(S. Wronkowska)
Obowiązki, wolności, prawa,
uprawnienia
Modalność prawna – kwalifikacja
prawna pewnych zachowań ze
względu na określoną normę lub
spójny wewnętrznie zespół norm
prawnych
(S. Wronkowska)
Obowiązki, wolności, uprawnienia
Modalność podstawowa - kwalifikacja prawna
zachowań, nie zawierająca relatywizacji
odnoszących dane zachowanie do innego
podmiotu niż adresat normy, ze względu na
którą dokonywana jest kwalifikacja.
Do modalności podstawowej zalicza się
kwalifikację zachowania nakazanego,
zakazanego, indyferentnego, dozwolonego,
fakultatywnego, będącego przedmiotem
obowiązku
(S. Wronkowska)
Obowiązki, wolności, prawa,
uprawnienia
Modalność pochodna - kwalifikacja
zachowań odnoszących się do
innego podmiotu, z punktu widzenia
innej osoby niż adresat normy:
Zachowania będące przedmiotem
uprawnienia, kompetencji, wolności
prawnie chronionej
(S. Wronkowska)
Obowiązek
• powinność określonego w normie
zachowania się
• nakaz lub zakaz określonego
zachowania się w danej sytuacji
Cechy obowiązku w prawie
administracyjnym
1. Brak lub ograniczenie alternatyw
postępowania przez adresata normy
prawnej
2. Źródłem obowiązku jest zawsze norma
prawa administracyjnego – nie ma
obowiązku bez normy
3. Organ administracji żądający wykonania
obowiązku od adresata normy
zobowiązującej winien wskazać podstawę
prawną, z której ów obowiązek wynika
Cechy obowiązku w prawie
administracyjnym
4. W zdecydowanej większości przypadków
obowiązkom prawno-administracyjnym
jednego podmiotu nie odpowiadają
uprawnienia innego podmiotu
5. Powinność określonego zachowania
sformułowana w obowiązku prawno-
administracyjnym pozostaje w związku z
wykonywaniem zadań przez organy
administracji
Cechy obowiązku w prawie
administracyjnym
6. Organy administracji są umocowane do
stosowania przewidzianych prawem środków
w celu przymusowego doprowadzenia do
wykonania obowiązku w sytuacji gdy adresat
obowiązku nie wykonuje go dobrowolnie
7. Realizacja obowiązku może być dodatkowo
zabezpieczona sankcją karną albo
administracyjną
(kara administracyjna)
Klasyfikacja obowiązków w prawie
administracyjnym
• Czynne (nakazy) i bierne (zakazy)
– mogą mieć charakter
bezwzględny lub względny
• Bezpośrednie i komplementarne
• Osobiste, osobowe i rzeczowe
Teoretyczne ujęcia wolności
„wolność dwustronna” – zachowanie
które nie jest ani zakazane ani
nakazane prawem (zachowanie
prawnie indyferentne)
Teoretyczne ujęcia wolności
wolności obywatelskie (tzw. „prawa
wolnościowe”) – sprowadzające się do
zakazu ingerencji organów państwa w
pewne sfery zachowań obywateli oraz
do obowiązku stworzenia przez
państwo instytucjonalnych
zabezpieczeń powstałej w ten sposób
swobody działania obywateli przed
naruszeniem jej ze strony innych
Teoretyczne ujęcia wolności
Wolność prawnie chroniona –
konsekwencja wprowadzenia
zakazu wszystkim lub niektórym
podmiotom realizowania działań
ingerujących w określoną sferę
zachowań podmiotu – dysponenta
wolności
Teoretyczne ujęcie uprawnienia
Normatywne wyznaczenie
możliwości określonego
„reglamentowanego” zachowania
Uprawnienia w prawie
administracyjnym
(wg W. Dawidowicza)
1. Możność prawna żądania
stosowania normy prawa
administracyjnego w celu
uzyskania określonego
pozwolenia
(np. uchylenia zakazu względnego
zabudowy nieruchomości
gruntowej)
Uprawnienia w prawie
administracyjnym
(wg W. Dawidowicza)
2. „Wolność od obowiązku” –
ustawowa lub decyzyjna
(np. podatkowego, służby
wojskowej)
Uprawnienia w prawie
administracyjnym
(wg W. Dawidowicza)
3. „Prawo” będące korelatem
nałożonego obowiązku
(np. prawo do odszkodowania z
tytułu szkody powstałej w związku
z realizacją świadczeń publicznych
albo odszkodowanie za czasowe
zajęcie nieruchomości)
Uprawnienia w prawie
administracyjnym
(wg W. Dawidowicza)
4. Sfera wolności prawnie
chronionej
(np. organizacja i uczestnictwo w
zgromadzeniach publicznych)