Niewydolność serca
postaci kliniczne i rehabilitacja
Niewydolność serca
postaci kliniczne i rehabilitacja
Niewydolność serca
Niewydolność serca jest zespołem klinicznym,
w którym na skutek upośledzenia funkcji
mięśnia serca jako pompy, przepływ krwi
staje się niewystarczający w stosunku do
aktualnych metabolicznych potrzeb tkanek.
Niewydolność serca jest następstwem
naturalnego przebiegu chorób dotyczących
układu sercowo- naczyniowego.
Zachorowalność
W Polsce na niewydolność serca choruje ok.800 tys. –
1 mln osób, w około 90% przypadków przyczyną jest
choroba niedokrwienna serca i nadciśnienie tętnicze;
Największą liczbę zachorowań odnotowuje się w grupie
osób po 70 roku życia;
W umiarkowanym stadium choroby zgony mają
charakter nagły, podczas gdy w najbardziej
zaawansowanej postaci przyczyną jest progresja
niewydolności serca;
Gorsze rokowanie mają pacjenci z niedokrwienną
przyczyną niewydolności serca;
Koszty leczenia chorych z niewydolnością serca, bez
uwzględnienia transplantacji serca, wynoszą 1,5 –
2,5% całych kosztów służby zdrowia.
Stopnie niewydolności serca
według NYHA
-
New York Heart Assotiation
Klasa I obejmuje chorych z bardzo niewielkim
ograniczeniem tolerancji wysiłku,
Klasa II - to chorzy z objawami zmęczenia/duszności,
które pojawiają się jedynie przy dużych wysiłkach i
w niewielkim stopniu upośledzają codzienne
czynności,
Klasa III obejmuje chorych, dla których zwykłe codzienne
czynności (spacer, mycie się, niewielkie prace
domowe) stanowią poważny problem,
Klasa IV to chorzy z objawami NS występującymi nawet
w spoczynku. bez dolegliwości przy zwykłych
czynnościach, choroba serca bez niewydolności
Niewydolność może być:
lewokomorowa, prawokomorowa,
mieszana
ostra i przewlekła
skurczowa, rozkurczowa, mieszana
z wysokim rzutem, z małym rzutem
z dominacją zaburzeń wyrzucania
(forward), z dominacją zaburzeń
napełniania (backward)
łagodna, umiarkowana, ciężka
Objawy
Początkowo nie występują żadne dolegliwości, ponieważ
uszkodzenia są niewielkie i serce próbuje
zrekompensować spadek wydolności poprzez:
powiększenie
szybszą pracę
pogrubienie włókien mięśniowych
duszności
nadciśnienie
obrzęki kończyn dolnych
ból wieńcowy(dławicowy, stenokardialny).
zmęczenie
brak apetytu
zwiększenie masy ciała
Diagnostyka niewydolności serca
według European Society of
Cardiology
Niewydolność
lewokomorowa
prawokomorowa
Prowadzi do
wzrostu ciśnienia
w lewym
przedsuionku i
zastoju w krążeniu
płucnym
Prowadzi do
wzrostu ciśnienia
w żyłach
obwodowych i
obrzęków
Podział niewydolności serca
Ostra
niewydolność:
szybko
rozwijający się
Może rozwinąć się de novo
lub jako dekompensacja
.
Przewlekła
niewydolność:
postępujący
Ostra niewydolność serca
definiowana jako nagłe pojawienie się objawów
wtórnych wobec nieprawidłowej funkcji serca u
pacjentów z wcześniejszą chorobą serca lub
bez.
Dysfunkcja mięśnia sercowego może być
związana z zaburzeniem funkcji skurczowej lub
rozkurczowej, zaburzeniami rytmu lub
zaburzeniami obciążenia wstępnego lub
następczego.
stany kliniczne:
• ostra zdekompensowana niewydolność
serca (de novo lub dekompensacja
przewlekłej niewydolności serca) – z
objawami ostrej niewydolności serca,
które są łagodne i nie spełniają kryteriów
wstrząsu kardiogennego, obrzęku płuc czy
kryzy nadciśnieniowej;\
• ostra niewydolność serca z wysokim
ciśnieniem tętniczym – objawy
niewydolności serca towarzyszące
dużemu wzrostowi ciśnienia tętniczego
przy relatywnie zachowanej funkcji lewej
komory, z radiologicznymi objawami
ostrego obrzęku płuc;
• obrzęk płuc (potwierdzony radiologicznie) –
z towarzyszącymi zaburzeniami
oddychania, cechami zastoju w krążeniu
płucnym, objawami ortopnoe i spadkiem
saturacji tlenu poniżej 90%;
Stany kliniczne cd.
• niewydolność serca z dużym rzutem – zwykle z szybką
czynnością serca spowodowaną m.in. zaburzeniami rytmu,
tyreotoksykozą, anemią, chorobą Pageta lub z przyczyną
jatrogenną, we wstrząsie septycznym, z niskim ciśnieniem
tętniczym;
• niewydolność prawokomorowa charakteryzująca się
zespołem małego rzutu ze zwiększonym wypełnieniem
żylnym, powiększoną wątrobą i hipotonią.
• wstrząs kardiogenny z objawami hipoperfuzji obwodowej
spowodowanej niewydolnością serca, cechujący się niskim
ciśnieniem tętniczym (skurczowe RR <90 mmHg bądź
spadek średniego ciśnienia tętniczego o ponad 30 mmHg)
i/lub oligurii bądź anurii z tętnem >60/min, z objawami
zastoju lub bez;
Klasyfikacje
Objawy
objawy małego rzutu:
splątanie, senność
blada, chłodna, spocona skóra
hipotonia
tętno nitkowate
skąpomocz
sinica obwodowa
objawy zastoju:
duszność
kaszel
hipertonia
blada, chłodna i wilgotna skóra
osłuchowe cechy zastoju nad płucami (rzężenia
drobno- i średniobańkowe)
Badania
Monitorowanie hemodynamiczne nieprawidłowy
wynik pomiaru ciśnienia zaklinowania
jest diagnostyczny
zazwyczaj nieprawidłowe, zależne od choroby
podstawowej
Badania laboratoryjne poziom
, CK-MB
podwyższony gdy przyczyną ONS jest ostry zespół
wieńcowy,jonogram
krwi tętniczej
klatki piersiowej objawy choroby podstawowej
zastój w krążeniu płucnym
ocena charakteru zaburzenia
czynności serca
Przewlekła niewydolność serca
jest zespołem klinicznym,
wywołanym najczęściej przez
dysfunkcję lewej komory,
cechującym się objawami
niedostatecznej perfuzji tkanek
obwodowych, zaburzeniami
regulacyjnymi oraz retencją płynów.
Zazwyczaj rozwija się powoli, co
powoduje, że wielu pacjentów nie
zdaje sobie sprawy z
nieprawidłowej pracy własnego
serca.
Zachorowalność
w wieku 25–54 lat problem dotyczy 0,5–1
proc. populacji,
w wieku 65–74 lat 1,0–4,5 proc.,
zaś powyżej 75. r.ż. stanowi blisko 10proc.
Pięcioletnie przeżycie w rozwiniętej
niewydolności serca jest porównywalne z
chorobami nowotworowymi, waha się w
granicach 25–50 proc. u mężczyzn i 38–50
proc. u kobiet
Do opisania ciężkości używa
się:
1)
klasyfikacji New York Heart Association
2)
określeń:
- łagodna - chory może wykonywać
codzienne czynności bez istotnych
trudności
- ciężka - chory z bardzo nasilonymi
objawami, często wymagających pomocy
medycznej
- umiarkowana - stan pośredni
między PNS łagodną i ciężką.
Najczęstsze przyczyny przewlekłej
niewydolności serca (PNS) i jej
zaostrzenia
przyczyny PNS
dysfunkcja mięśnia sercowego w przebiegu choroby wieńcowej
lub nadciśnienia tętniczego (najczęstsze przyczyny)
zaburzenia rytmu serca
wady zastawkowe
choroby osierdzia
przyczyny zaostrzeń PNS
ostre niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym zawał serca
wzrost ciśnienia tętniczego
zaburzenia rytmu serca, zwłaszcza migotanie przedsionków
nasilenie niedomykalności zastawki
zatorowość płucna
nadmierne spożycie płynów, sodu
niedokrwistość
dysfunkcja nerek
zaburzenia czynności tarczycy
nadużycie alkoholu
zakażenia
działania uboczne leków
nieprzestrzeganie zaleceń dotyczących leczenia a wg
wytycznych ESC 2005
Kryteria rozpoznania:
1)
objawy podmiotowe niewydolności serca
(w spoczynku lub podczas wysiłku)
2)
obiektywny dowód dysfunkcji skurczowej
lub rozkurczowej serca (w spoczynku)
3)
gdy rozpoznanie budzi wątpliwości -
odpowiedź na leczenie właściwe w
niewydolności serca.
We wszystkich przypadkach powinny być
spełnione kryteria 1 i 2.
Badania:
Radiogram
Badania biochemiczne i hematologiczne
Pełna morfologia krwi
Jonogram
Stężenie
Oznaczenie enzymów wątrobowych
Badanie ogólne moczu
Inne
zazwyczaj zwiększone stężenie peptydów
natriuretycznych
ECHO serca
Echokardiografia obciążeniowa
Angiografia radioizotopowa
Rezonans magnetyczny serca
Leczenie
Cele leczenia:
zapobieganie lub leczenie chorób
podstawowych, prowadzących do
dysfunkcji i niewydolności serca
zapobieganie progresji dysfunkcji
serca do niewydolności serca
utrzymanie lub poprawa jakości życia
przedłużenie życia
Do podstawowych zaleceń
dotyczących modyfikacji stylu życia
należą:
zakaz palenia tytoniu;
odpowiednia dieta i redukcja masy ciała;
odpowiednia ilość spożywanych płynów;
redukcja soli w diecie;
odpowiednia, regularna aktywność
fizyczna dostosowana do aktualnego
stanu wydolności.
Leczenie farmakologiczne
Leczenie inwazyjne
rewaskularyzacja naczyń wieńcowych
stała elektrostymulacja serca
wszczepialny kardiowerter-defibrylator serca
urządzenia wspomagające pracę komór
plastyka pierścienia zastawki mitralnej
plastyka lewej komory serca
sztuczne serce
ultrafiltracja
hemodializa
przeszczep serca
Dziękujemy!