Migracje kobiet

Migracje kobiet



W  latach  1995-2002  na  całym  świecie  na  159 
zidentyfikowanych  źródeł  informacji    tylko  32% 
informuje nas o płci migrantów.



  W  Europie  odpowiedni  odsetek  wynosi    35%,  a  w 
Ameryce Północnej   14%. 



  Brak  danych  o  migracjach  kobiet  wynika    faktu,  iż 
nie  traktowano  je  jako  autonomiczny  podmiot 
międzynarodowych przemieszczeń.  



Migracje kobiet były podporządkowane mężczyznom 
występującym  zazwyczaj  w  roli  pionierów  migracji. 
Odwrócenie sytuacji mamy od lat 70.

Migracje kobiet

Migracje kobiet

 



Zjawisko rosnącej migracji kobiet w ostatnich 
dekadach wpisuje się w kontekst globalnych 
zmian gospodarczych i politycznych.

 

Migracje kobiet

Migracje kobiet

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Restrykcyjne  prawo  migracyjne  oraz  polityka 

socjalna  krajów  rozwiniętych  kształtuje  obszar 

pracy  opiekuńczej  dla  migrujących  kobiet, 

popychając 

je 

do 

prac 

intensywnie 

eksploatujących



w domach opieki, 



w domach klasy średniej, 



w sweatshopach 



w seksbiznesie.

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Począwszy  od  połowy  XIX  wieku  wspólna  jest 
rosnąca  feminizacja  zarobkowych  prac  domowych 
oraz obsadzanie tych prac kobietami imigrantkami.



  Przy  czym  w  XIX  wieku  dominowała  migracja 
wewnętrzna ze wsi do miasta, podczas gdy w XX 
i XXI wieku jest to migracja międzynarodowa.



Dynamicznie rozwijający się rynek usług prac 
domowych  i  opiekuńczych  w  krajach  bogatej 
Północy  odpowiada  rosnącej  feminizacji 
migracji z biednego Południa. 

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Obserwujemy  wyraźną  segmentację  rynku  pracy 
dla  kobiet  i  tak  najczęściej  pracują  one  w   
„sektorze 

usług 

rodzinnych” 

(opiekunki, 

sprzątaczki,  nianie)  cateringu,  publicznym  i 
prywatnym 

systemie 

opieki 

zdrowotnej 

(pielęgniarki), 

w 

rolnictwie 

(sezonowe 

pracownice),  turystyce,  przemyśle  tekstylnym  i 
przemyśle erotyczno-rozrywkowym (sex industry)



Migrantki  najczęściej  legitymują  się  wysokim 
poziomem wykształcenia, któremu nie odpowiada 
charakter wykonywanych prac. 

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Ujawnienie  się  na  szeroką  skalę  negatywnych 
kwestii  odnoszących  się  do  migracji  kobiet  jak: 
handel  żywym  towarem,  nadużycia  seksualne 
wobec kobiet, przemoc i nadużycia  wobec kobiet 
pracujących  jako  legalna    lub  nielegalna 
wykonująca  podrzędne  prace  siła  robocza, 
zależność  kobiet  (często  pozbawienie  praw)    od 
zapraszających  sponsorów  (np.  problem  mail-
order  brides),  zawieranie  fałszywych  małżeństw, 
wzrost  udziału  kobiet  w  międzynarodowej 
przestępczości 

i 

prowadzeniu 

nielegalnego 

handlu.

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Charakterystyczny  dla  współczesnej  migracji  jest 
również  wysoki  odsetek  samotnie  migrujących 
kobiet.  Jest  to  częściowo  związane  z  tym,  że  ich 
dzieci  i  inni  członkowie  rodziny  nie  uzyskują 
pozwolenia na wyjazd. 



Powstaje  „globalny  łańcuch  opieki”  na  którego 
końcu  znajdują  się  zamożne  rodziny  z  krajów 
bogatych, 

które 

korzystają 

z 

nierówności 

ekonomicznych w globalnej gospodarce.



Potępienie 

”wyrodnych 

matek” 

i 

zjawiska 

„eurosierot” – pręgierz opinii publicznej i problemy 
psychologiczne. 

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Kraje,  które  jeszcze  do  niedawna  były  przede 

wszystkim  krajami  emigracji,  jak  na  przykład 

państwa  basenu  Morza  Śródziemnego  (Grecja, 

Włochy  czy  Turcja)  stały  się  w  kilku  ostatnich 

dekad krajami imigracji. 



Od  połowy  lat  dziewięćdziesiątych  kobiety  z 

Europy  Wschodniej  i  byłych  republik  radzieckich 

(Bułgaria, Mołdawia, Ukraina, Gruzja) zaczęły 

być zatrudniane w domach klasy średniej w Turcji, 

która  dotychczas  była  i  nadal  jest  krajem 

emigracyjnym.

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Problemy  związane  z  pracą  w  sektorze  usług 

domowych i pielęgnacyjnych: 



Brak  ubezpieczeń  zdrowotnych  i  emerytalnych,  a 

ich  doświadczenie  i  kompetencje  uzyskane  w 

czasie  wieloletniej  pracy  w  domach  prywatnych 

nie jest uznawane. 



Jeśli  zerwą  związki  z  partnerami  czy  rodziną  w 

kraju,  oznacza  to  na  ogół  również  utratę 

zabezpieczeń 

socjalnych, 

na 

przykład 

ubezpieczeń zdrowotnych i emerytalnych. 



Dla  wielu  imigrantek  jedyną  drogą  legalizacji 

pobytu  jest  małżeństwo,  niestety  nowy  związek 

jest już na początku naznaczony asymetrią.

Migracje kobiet

Migracje kobiet



Ten kierunek migracji pozostanie, gdyż rynek prac 
domowych 

i 

opiekuńczych 

w 

krajach 

zamożniejszej części świata ciągle rośnie. 



Obserwuje  się  zwłaszcza  rosnący  niedosyt  opieki 
nad 

osobami 

starszymi, 

przy 

ogólnie 

postrzeganym  starzeniu  się  społeczeństw,  a 
brakuje  aktualnie  innych  rozwiązań  w  tym 
obszarze niż zatrudnianie do tej pracy w domach 
prywatnych.