background image

 

 

 

 

Zaburzenia zachowania

Zaburzenia zachowania

background image

 

 

 

 

1). Zaburzenia zachowania 

1). Zaburzenia zachowania 

    

    

to zaburzenia psychiczne występujące w 

to zaburzenia psychiczne występujące w 

okresie zarówno dzieciństwa, jak i 

okresie zarówno dzieciństwa, jak i 

dorastania. Zaburzenia zachowania mogą 

dorastania. Zaburzenia zachowania mogą 

być diagnozowane, kiedy symptomy 

być diagnozowane, kiedy symptomy 

utrzymują się przynajmniej przez 6 miesięcy. 

utrzymują się przynajmniej przez 6 miesięcy. 

Zaburzenia te cechują powtarzające się i 

Zaburzenia te cechują powtarzające się i 

utrwalone wzorce zachowania aspołecznego, 

utrwalone wzorce zachowania aspołecznego, 

agresywnego i buntowniczego. Zachowania 

agresywnego i buntowniczego. Zachowania 

te powodują poważne przekroczenie 

te powodują poważne przekroczenie 

oczekiwań i norm społecznych dla danego 

oczekiwań i norm społecznych dla danego 

wieku. 

wieku. 

background image

 

 

 

 

   

   

Osoby, u których występują zaburzenia 

Osoby, u których występują zaburzenia 

zachowania nie potrafią przestrzegać 

zachowania nie potrafią przestrzegać 

nakazów i zakazów, łamią normy i reguły, 

nakazów i zakazów, łamią normy i reguły, 

zachowują się w sposób społecznie 

zachowują się w sposób społecznie 

nieakceptowany. Niektóre z tych osób są 

nieakceptowany. Niektóre z tych osób są 

dodatkowo obciążone, ponieważ stwierdza 

dodatkowo obciążone, ponieważ stwierdza 

się u nich również deficyt uwagi oraz 

się u nich również deficyt uwagi oraz 

objawy depresji. W oczach zarówno 

objawy depresji. W oczach zarówno 

rówieśników, jak i dorosłych dziecko nie 

rówieśników, jak i dorosłych dziecko nie 

jest chore, lecz „złe” czy „wykolejone”. 

jest chore, lecz „złe” czy „wykolejone”. 

„Złe” zachowanie dziecka powoduje 

„Złe” zachowanie dziecka powoduje 

negatywne reakcje otoczenia, co 

negatywne reakcje otoczenia, co 

prowokuje do jeszcze gorszych zachowań. 

prowokuje do jeszcze gorszych zachowań. 

background image

 

 

 

 

    

    

2). Charakterystyczne zachowania

2). Charakterystyczne zachowania

 dla tego 

 dla tego 

typu zaburzeń, to: 

typu zaburzeń, to: 

Poważne naruszenie zakazów (wagary, włóczenie 

Poważne naruszenie zakazów (wagary, włóczenie 

się po nocy wbrew zakazom rodziców / 

się po nocy wbrew zakazom rodziców / 

opiekunów, ucieczki z domu), 

opiekunów, ucieczki z domu), 

Krętactwa, kłamstwa i kradzieże (kradzieże w 

Krętactwa, kłamstwa i kradzieże (kradzieże w 

sklepach, na bazarach itp. ,kłamanie w celu 

sklepach, na bazarach itp. ,kłamanie w celu 

wyłudzenia rzeczy, korzyści lub uniknięcia 

wyłudzenia rzeczy, korzyści lub uniknięcia 

odpowiedzialności, włamania na działki, do 

odpowiedzialności, włamania na działki, do 

cudzych domów, samochodów, podrabianie 

cudzych domów, samochodów, podrabianie 

podpisów, szantażowanie),

podpisów, szantażowanie),

Agresja wobec ludzi i zwierząt (zastraszanie, 

Agresja wobec ludzi i zwierząt (zastraszanie, 

tyranizowanie, poniżanie innych, ubliżanie, częste 

tyranizowanie, poniżanie innych, ubliżanie, częste 

wszczynanie bójek, fizyczne znęcanie się nad 

wszczynanie bójek, fizyczne znęcanie się nad 

ludźmi i zwierzętami, 

ludźmi i zwierzętami, 

background image

 

 

 

 

częste i gwałtowne napady złości, zachowania 

częste i gwałtowne napady złości, zachowania 

buntownicze i prowokacyjne, trwałe i poważne 

buntownicze i prowokacyjne, trwałe i poważne 

nieposłuszeństwa, zakłócanie porządku, 

nieposłuszeństwa, zakłócanie porządku, 

świadome naruszanie dyscypliny, odmowa i 

świadome naruszanie dyscypliny, odmowa i 

robienie na przekór, przeklinanie,  

robienie na przekór, przeklinanie,  

dyskryminacja, groźby użycia przemocy, ataki 

dyskryminacja, groźby użycia przemocy, ataki 

na nauczycieli,  dokonywanie czynnej napaści 

na nauczycieli,  dokonywanie czynnej napaści 

i okradanie ofiar, posługiwanie się 

i okradanie ofiar, posługiwanie się 

niebezpiecznymi przedmiotami jako bronią 

niebezpiecznymi przedmiotami jako bronią 

przeciwko innym np. nóż, stłuczona butelka, 

przeciwko innym np. nóż, stłuczona butelka, 

pistolet,  niepożądane zachowanie seksualne, 

pistolet,  niepożądane zachowanie seksualne, 

przejawiające się w społecznie 

przejawiające się w społecznie 

nieakceptowany sposób lub we wczesnym 

nieakceptowany sposób lub we wczesnym 

wieku 

wieku 

background image

 

 

 

 

•  

•  

Niszczenie cudzej własności (rozmyślne 

Niszczenie cudzej własności (rozmyślne 

niszczenie cudzej własności, rozmyślne 

niszczenie cudzej własności, rozmyślne 

podkładanie ognia, wandalizm 

podkładanie ognia, wandalizm 

(bezsensowne niszczenie i uszkadzanie 

(bezsensowne niszczenie i uszkadzanie 

cudzej własności), 

cudzej własności), 

background image

 

 

 

 

3). Etiologia

3). Etiologia

   

   

Etiologia dokońca jest niewyjaśniona

Etiologia dokońca jest niewyjaśniona

   

   

Przypuszcza się, że najważniejszą rolę 

Przypuszcza się, że najważniejszą rolę 

odgrywa czynnik genetyczny

odgrywa czynnik genetyczny

4). Epidemiologia

4). Epidemiologia

od 5-10% dzieci

od 5-10% dzieci

24% adolescentów

24% adolescentów

zaburzenia zachowania występują częściej 

zaburzenia zachowania występują częściej 

u chłopców niż u dziewcząt

u chłopców niż u dziewcząt

background image

 

 

 

 

5). Podział i kryteria diagnostyczne 

5). Podział i kryteria diagnostyczne 

według ICD-10

według ICD-10

Międzynarodowa klasyfikacja ICD -10 wyróżnia 

Międzynarodowa klasyfikacja ICD -10 wyróżnia 

4 typy zab.:

4 typy zab.:

a)

a)

zab zach. ograniczone do środowiska 

zab zach. ograniczone do środowiska 

domowego

domowego

 – zachowania, dysocjalne, 

 – zachowania, dysocjalne, 

agresywne lub buntownicze wyłącznie w 

agresywne lub buntownicze wyłącznie w 

środowisku rodzinnym

środowisku rodzinnym

b)

b)

zab. zach. z nieprawidłowym procesem 

zab. zach. z nieprawidłowym procesem 

socjalizacji-zachowania

socjalizacji-zachowania

, dysocjalne, 

, dysocjalne, 

agresywne lub buntownicze mają charakter 

agresywne lub buntownicze mają charakter 

całościowy.

całościowy.

background image

 

 

 

 

c)  

c)  

zab. zach. z prawidłowym procesem 

zab. zach. z prawidłowym procesem 

socjalizacji

socjalizacji

: Zach. Dysocjalne lub 

: Zach. Dysocjalne lub 

agresywne

agresywne

d)  

d)  

swoisty typ zachowań określony jako 

swoisty typ zachowań określony jako 

opozycyjno-buntownicze

opozycyjno-buntownicze

nieposłuszeństwo, wiek poniżej 10 lat.

nieposłuszeństwo, wiek poniżej 10 lat.

background image

 

 

 

 

    

    

W wymienionych wyżej 4 kategoriach jako 

W wymienionych wyżej 4 kategoriach jako 

zachowanie stanowi objaw zaburzeń tej 

zachowanie stanowi objaw zaburzeń tej 

grupy wymienia się: agresywność głównie 

grupy wymienia się: agresywność głównie 

fizyczną, stosowanie przemocy fiz., 

fizyczną, stosowanie przemocy fiz., 

wdawanie się w bójki, kradzieże itp.

wdawanie się w bójki, kradzieże itp.

   

   

Bardzo ważne dla diagnozowania jest to, że 

Bardzo ważne dla diagnozowania jest to, że 

obecność zaburzeń: emocjonalnych, 

obecność zaburzeń: emocjonalnych, 

zaburzeń całościowych zaburzeń rozwoju, 

zaburzeń całościowych zaburzeń rozwoju, 

zaburzeń nerwicowych, zaburzeń 

zaburzeń nerwicowych, zaburzeń 

afektywnych, zaburzeń hiperkinetycznych 

afektywnych, zaburzeń hiperkinetycznych 

wykluczają rozpoznanie zaburzeń 

wykluczają rozpoznanie zaburzeń 

zachowania.

zachowania.

background image

 

 

 

 

6.) Kryteria diagnostyczne DSM – IV

6.) Kryteria diagnostyczne DSM – IV

Dzielą się na 

Dzielą się na 

zab. opozycyjno- buntownicze i 

zab. opozycyjno- buntownicze i 

zab. zachowania (conduct disorder)

zab. zachowania (conduct disorder)

Do pierwszych zaburzeń zaliczamy:

Do pierwszych zaburzeń zaliczamy:

Zachowania negatywistyczne, wrogie i 

Zachowania negatywistyczne, wrogie i 

buntownicze trwają minim. 6mc z 4 z 

buntownicze trwają minim. 6mc z 4 z 

wymienionych zachowań: wybuchy złości, 

wymienionych zachowań: wybuchy złości, 

stany złości i poczucia krzywdy, kłótnie z 

stany złości i poczucia krzywdy, kłótnie z 

dorosłymi, czynny sprzeciw i 

dorosłymi, czynny sprzeciw i 

nieposłuszeństwo, rozmyślne dokuczanie, 

nieposłuszeństwo, rozmyślne dokuczanie, 

nadwrażliwość i łatwe obrażanie się, 

nadwrażliwość i łatwe obrażanie się, 

mściwość.

mściwość.

background image

 

 

 

 

zab. zachowania powodują problemy z 

zab. zachowania powodują problemy z 

funkcjonowaniem społecznym lub 

funkcjonowaniem społecznym lub 

szkolnym

szkolnym

zab. nie pojawiają się tylko w przebiegu 

zab. nie pojawiają się tylko w przebiegu 

stanu psychotycznego lub zab. 

stanu psychotycznego lub zab. 

afektywnego

afektywnego

nie stwierdza się objawów zab. zach. Lub u 

nie stwierdza się objawów zab. zach. Lub u 

osób powyżej 18 lat – antyspołecznych 

osób powyżej 18 lat – antyspołecznych 

zab. osobowości.

zab. osobowości.

background image

 

 

 

 

   

   

Do drugich zaliczamy:

Do drugich zaliczamy:

   

   

Wzory zachowań, które się 

Wzory zachowań, które się 

powtarzają i są utrwalone, nie 

powtarzają i są utrwalone, nie 

przestrzegają podstawowych praw 

przestrzegają podstawowych praw 

innych lub stosowane do wieku normy 

innych lub stosowane do wieku normy 

społeczne, które spełniają w ciągu 12 

społeczne, które spełniają w ciągu 12 

mc mini. Trzy, a w ciągu ostatnich 

mc mini. Trzy, a w ciągu ostatnich 

6mc co najmniej jedno z 

6mc co najmniej jedno z 

wymienionych kryteriów:

wymienionych kryteriów:

background image

 

 

 

 

agresja wobec ludzi i zwierząt (bicie, 

agresja wobec ludzi i zwierząt (bicie, 

posługiwanie się niebezpiecznymi 

posługiwanie się niebezpiecznymi 

narzędziami, rabunki),

narzędziami, rabunki),

niszczenie własności (celowe podkładanie 

niszczenie własności (celowe podkładanie 

ognia)

ognia)

przywłaszczanie sobie lub kradzieże 

przywłaszczanie sobie lub kradzieże 

(włamywanie się do domu itp.),

(włamywanie się do domu itp.),

poważne łamanie zasad (spędzanie nocy 

poważne łamanie zasad (spędzanie nocy 

poza domem bez wiedzy rodziców przed 

poza domem bez wiedzy rodziców przed 

ukończeniem 13 lat, ucieczki z domu 

ukończeniem 13 lat, ucieczki z domu 

dłużej niż jedna noc, wagary przed 13 

dłużej niż jedna noc, wagary przed 13 

rokiem życia

rokiem życia

background image

 

 

 

 

Zab. zachowania powodują zakłócenia w 

Zab. zachowania powodują zakłócenia w 

funkcjonowaniu społecznym, szkolnym,

funkcjonowaniu społecznym, szkolnym,

U osób powyżej 18 lat nie stwierdza się 

U osób powyżej 18 lat nie stwierdza się 

występowania zab. osobowości 

występowania zab. osobowości 

antyspołecznych

antyspołecznych

background image

 

 

 

 

   

   

7.) Zaburzenia zachowania

7.) Zaburzenia zachowania

Zaburzenia zachowania były przedmiotem 

Zaburzenia zachowania były przedmiotem 

zainteresowania w XIX wie u przez 

zainteresowania w XIX wie u przez 

psychiatrów. Teorie społeczne postulowały, 

psychiatrów. Teorie społeczne postulowały, 

że zaniedbanie wychowawcze, opiekuńcze 

że zaniedbanie wychowawcze, opiekuńcze 

oraz ubóstwo są przyczynami zachowań 

oraz ubóstwo są przyczynami zachowań 

niepożądanych. Niezaspokojenie potrzeb 

niepożądanych. Niezaspokojenie potrzeb 

materialnych, brak przekazywania i 

materialnych, brak przekazywania i 

utrwalenia norm moralnych uważano jako 

utrwalenia norm moralnych uważano jako 

główną przyczynę sprawczą – co sprawiło, 

główną przyczynę sprawczą – co sprawiło, 

że wyodrębniono kategorie diagnostyczną 

że wyodrębniono kategorie diagnostyczną 

– zaniedbania wychowawcze.

– zaniedbania wychowawcze.

background image

 

 

 

 

W teorii psychoanalitycznej zwrócone uwagę na 

W teorii psychoanalitycznej zwrócone uwagę na 

świat wewnątrzpsychiczny dziecka oraz na 

świat wewnątrzpsychiczny dziecka oraz na 

rozwiązywanie konfliktów a także urazy psychiczne 

rozwiązywanie konfliktów a także urazy psychiczne 

jakie może doznać dziecko. Psychoanaliza 

jakie może doznać dziecko. Psychoanaliza 

zachowania brana za objaw nerwicy. Dziecka 

zachowania brana za objaw nerwicy. Dziecka 

mechanizmy obronne przekształcają dyskomfort 

mechanizmy obronne przekształcają dyskomfort 

towarzyszący konfliktowi wewnątrzpsychicznemu 

towarzyszący konfliktowi wewnątrzpsychicznemu 

w zachowania objawowe.

w zachowania objawowe.

Widzimy więc, że nerwica dziecka objawia się w 

Widzimy więc, że nerwica dziecka objawia się w 

zachowaniu, które ma znaczenie symboliczne. 

zachowaniu, które ma znaczenie symboliczne. 

Dalszy rozwój psychoanalizy dziecka oparty był na 

Dalszy rozwój psychoanalizy dziecka oparty był na 

zaburzenia związanych z relacjami między matką 

zaburzenia związanych z relacjami między matką 

a dzieckiem, zwłaszcza znaczenia opieki 

a dzieckiem, zwłaszcza znaczenia opieki 

emocjonalnej matki dla rozwoju, przywiązania, 

emocjonalnej matki dla rozwoju, przywiązania, 

wczesnodziecięcego poczucia bezpieczeństwa, co 

wczesnodziecięcego poczucia bezpieczeństwa, co 

jest warunkiem dla dalszego rozwoju dziecka 

jest warunkiem dla dalszego rozwoju dziecka 

psychicznego.

psychicznego.

background image

 

 

 

 

   

   

Wokół zaburzeń zachowania i zaburzeń 

Wokół zaburzeń zachowania i zaburzeń 

emocji  pojawiających się w dzieciństwie 

emocji  pojawiających się w dzieciństwie 

krążyło wiele teorii:

krążyło wiele teorii:

Koncepcja Friksona – według niej każdy 

Koncepcja Friksona – według niej każdy 

etap życia dziecka od urodzenia do śmierci 

etap życia dziecka od urodzenia do śmierci 

jest pewnego rodzaju konfliktem, 

jest pewnego rodzaju konfliktem, 

rozwiązanie go jest zachowaniem które 

rozwiązanie go jest zachowaniem które 

różni się od normalnego

różni się od normalnego

Teoria systemowa – rozpatruje rozwój 

Teoria systemowa – rozpatruje rozwój 

dziecka i jego przeżycia w kontekście 

dziecka i jego przeżycia w kontekście 

relacji rodzinnych lub w kontekście 

relacji rodzinnych lub w kontekście 

środowiska dziecka

środowiska dziecka

background image

 

 

 

 

Ujęcie Freuda- podnoszące współzależność 

Ujęcie Freuda- podnoszące współzależność 

urazu psychicznego i trudności jego 

urazu psychicznego i trudności jego 

przezwyciężenia wynikające z zależności 

przezwyciężenia wynikające z zależności 

dziecka od rodziców,

dziecka od rodziców,

Koncepcja etyki relacyjnej – pojawia się 

Koncepcja etyki relacyjnej – pojawia się 

gdy naruszone zostaną „niewidoczne 

gdy naruszone zostaną „niewidoczne 

lojalności” gwarantujące w ciągu pokoleń 

lojalności” gwarantujące w ciągu pokoleń 

równowagę brania i dawania.

równowagę brania i dawania.

background image

 

 

 

 

   

   

8). Leczenie zaburzeń zachowania

8). Leczenie zaburzeń zachowania

    

    

W leczeniu zaburzeń zachowania stosuje się 

W leczeniu zaburzeń zachowania stosuje się 

farmakoterapię

farmakoterapię

, która dokońca nie przynosi 

, która dokońca nie przynosi 

rezultatów. Używa się 

rezultatów. Używa się 

neuroleptyki

neuroleptyki

: tioridazynę, 

: tioridazynę, 

haloperidol oraz neuroleptyki atypowe, które 

haloperidol oraz neuroleptyki atypowe, które 

zmniejszają agresywne zachowania. Podobne skutki 

zmniejszają agresywne zachowania. Podobne skutki 

powoduje 

powoduje 

karbamazepiny

karbamazepiny

. Przeprowadzone badania 

. Przeprowadzone badania 

nie wykazują efektów w psychoterapii 

nie wykazują efektów w psychoterapii 

indywidualnej, ani w grupowej. Korzystne efekty 

indywidualnej, ani w grupowej. Korzystne efekty 

przyniosły oddziaływania treningowe dla rodziców, 

przyniosły oddziaływania treningowe dla rodziców, 

samotnych matek, nauczycieli, wychowawców. U 

samotnych matek, nauczycieli, wychowawców. U 

dzieci młodszych wyniki były dość dobre. U 

dzieci młodszych wyniki były dość dobre. U 

starszych i adolescentów wyniki były lepsze  w 

starszych i adolescentów wyniki były lepsze  w 

osiągnięciach szkolnych niż w zmianie zachowania.

osiągnięciach szkolnych niż w zmianie zachowania.

background image

 

 

 

 

                

                

                                                

                                                

                                                     

                                                     

Dziękuję za uwagę!!!

Dziękuję za uwagę!!!

Anna Górska I SUM

Anna Górska I SUM


Document Outline