WSTRZĄS

WSTRZĄS

Stan zmniejszonej perfuzji tkankowej

prowadzącej do niedotlenienia na

poziomie komórek oraz pojawiające się

zaburzenia pomiędzy

podażą

zapotrzebowaniem

na tlen.

/KRYTYCZNE upośledzenie ukrwienia

narządów/

WSTRZĄS – podstawy

patofizjologii

Aby perfuzja tkanek była prawidłowa, muszą

zostać spełnione cztery warunki:

►

Sprawny system naczyń

, które dostarczaja

utlenowaną krew do tkanek: naczynia

krwionośne,

►

Odpowiednia wymiana gazowa w płucach

zapewniająca przechodzenie tlenu do krwi:

utlenowanie,

►

Prawidłowa objętość płynów krążących

naczyniach (w tym krwinki i osocze):

elementy morfotyczne krwi i osocze,

►

Sprawna pompa

: serce

WSTRZĄS

►

Wstrząs hipowolemiczny

(hipowolemia

bezwzględna – zmniejszenie objętości krwi

krążacej)



krwotok, znaczna utrata płynów ustrojowych

(biegunka, wymioty, przemieszczenie płynów do

trzeciej przestrzeni)

►

Wstrząs względnie hipowolemiczny

–

dystrybucyjny

(hipowolemia wzgledna – poszerzenie

łożyska naczyniowego)



uszkodzenie rdzenia, omdlenie

wazo-wagalne, posocznica, przedawkowanie niektórych
leków

naczyniopochody, neurogenny, septyczny/

►

Wstrząs mechaniczny

(wstrząs

sercowy)



tamponada serca, prężna odma opłucnej,

masywny zator płucny, stany powodujące osłabienie
mięśnia sercowego tj.stłuczenie serca, zawał serca.

WSTRZĄS – podstawowe zasady

Wstrząs zabija. Należy poszukiwać wczesnych

oznak wstrząsu i właściwie je leczyć.

Podstawowe czynności podczas leczenia

wstrząsu, to;

►

Utrzymanie

drożności

dróg oddechowych,

►

Kontrola

wentylacji i utlenowania

►

Kontrola

krwawienia

►

Utrzymanie

krążenia

poprzez utrzymanie

prawidłowej częstotliwości rytmu i objętości

wewnątrznaczyniowej

WSTRZĄS – objawy podmiotowe i

przedmiotowe

Wstrząs wyrównany (skompensowany)

►

Osłabienie i zawroty głowy



hipoksja tkankowa i

kwasica

►

Pragnienie



hipowolemia / zwłaszcza przy względnie małej

objętości naczyniowej/

►

Bladość



obkurczanie naczyń skórnych w wyniku działania

katecholamin i/lub utrata krwi krążącej

►

Tachykardia



mózg zwiększa aktywność ukł.współcz.,

katecholaminy powodują tachykardię

►

Spocona skóra



wpływ katecholamin na gruczoły potowe

WSTRZĄS – objawy podmiotowe i

przedmiotowe

Wstrząs wyrównany (skompensowany)

c.d.

►

Tachypnoe



spowodowane przez stres, katecholaminy i

niedotlenienie tkankowe

►

Zmniejszenie diurezy



hipowolemia, hipoksja, krążące

katecholaminy (pamiętać o tym przy przenoszeniu na inne oddziały

szpitalne)

►

Osłabione tętno na obwodzie

- tętno nitkowate



(

zwężenie tętniczek jako reakcja na utratę objętości śródnaczyniowej)

spowodowane obkurczeniem naczyń, tachykardią i utratą krwi krążącej

w/w objawy wymienione /w.hipowolemiczny/są w takiej kolejności w jakiej

pojawiają się jako reakcja kompensacyjna organizmu.

WSTRZĄS – objawy podmiotowe i

przedmiotowe

Wstrząs NIEwyrównany (zdekompensowany)

►

Hipotonia

spowodowana hipowolemią

bezwzględną lub względną i zmniejszeniem rzutu

serca w przypadku wstrząsu mechanicznego

►

Zaburzenia świadomości

(splatanie, niepokój,

agresywność, śpiączka):



zaburzenia przepływu

mózgowego, kwasica, stymulacja p.

katecholaminy

►

Zatrzymanie krążenia



krytyczna

niewydolność narządowa wynikająca z utraty

krwi i płynów, hipoksji i dodatkowo zaburzeń

rytmu spowodowanych p. katecholaminy

WSTRZĄS = upośledzenie przepływu

tkankowego

deficyt O

katecholaminy

/adrenalina,

noradrenalina/



kwas mlekowy ( tachykardia, stan pobudzenia, niepokoju,



spocona skóra, obkurczenie naczyń =

kwasica obkurczenie tętniczek zmnj.przepływ

przez



skórę i jelita



serce, płuca, mózg )

hipoksja



katecholamin



osłabienie reakcji na katecholaminy



Zatrzymanie krążenia



zgon

WSTRZĄS krwotoczny – fazy

WCZESNA FAZA WSTRZĄSU:

►

(utrata ok..

15-25

% krwi krążącej)



nieznaczna

do umiarkowanej tachykardia, zblednięcie,

obniżenie napięcia tętna, , pragnienie, ogólne

osłabienie i zwykle wydłużenie nawrotu

kapilarnego.

We wczesnym wstrząsie organizm

kompensuje

wpływ czynnika uszkadzającego

(krwotok,

odwodnienie, odma prężna)

WSTRZĄS krwotoczny – fazy

PÓŹNA FAZA WSTRZĄSU:

►

(utrata ok..

30-45

% krwi krążącej)



obniżenie BP,któremu towarzyszą inne

objawy w.hipowolemicznego;

Organizm

wyczerpał swoje

mechanizmy kompensacyjne.

WSTRZĄS – postępowanie we

wstrząsie spowodowanym urazem

Zatamowanie krwawienia

(ucisk

bezpośredni, metody chirurgiczne,

szybki transport);

Podanie

tlenu

w dużym przepływie;

„

załaduj i jedź”;

WSTRZĄS – leczenie u chorego z

zatrzymanym krwawieniem

Ułożyć chorego w pozycji horyzontalnej lub z

głową nieco poniżej poziomu serca;

Podać tlen w dużym przepływie, najlepiej

przez maskę bezzwrotną ze zbiornikiem

tlenu;

Niezwłocznie i z w bezpieczny sposób

przetransportować do szpitala;

Zapewnić dostęp dożylny /2 wkłucia 16G/

Podać NaCl 0,9%

20ml/kg

m.c. a następnie

powtórzyć dalsze badanie. /BP 80-90/

Jak najwcześniej rozpocząć

monitorowanie czynności serca;

Podłączyć pulsoksymetr i kapnograf

/jeśli to możliwe/;(

zmniejszenie amplitudy

krzywej)

Przeprowadzić dalsze badanie i

uważnie obserwować chorego pod

kątem nawrotu krwawienia.

WSTRZĄS niekrwotoczny

(mechaniczny i względnie

hipowolemiczny) - leczenie

U wszystkich chorych konieczne jest podanie

tlenu

szybki transport do szpitala,

ułożenie w

pozycji

p/wstrząsowej

i założenie

dostępu dożylnego

/podczas transportu/

Chorego we wstrząsie mechanicznym dokładnie zbadać i

szukać przyczyny np.. odma prężna, tamponada serca

Resuscytację płynową prowadzi się tylko podczas

transportu i po uzyskaniu zgody koordynatora

medycznego.

Document Outline