background image

Przełom tarczycowy

Przełom tarczycowy

Zagrażające życiu nasilenie objawów nadczynności 

tarczycy, 

Przełom tarczycowy chirurgiczny – wywołany 

operacją tarczycy lub innego narządu, 
przeprowadzoną u pacjentów z nadczynnością 
tarczycy

Przełom tarczycowy internistyczny - wtórny do 

innych ciężkich chorób współistniejących z 
nadczynnością tarczycy

background image

Najczęstsze przyczyny:

Najczęstsze przyczyny:

ciężka infekcja bakteryjna lub wirusowa

ciężka infekcja bakteryjna lub wirusowa

- inne ciężkie choroby ogólnoustrojowe

- inne ciężkie choroby ogólnoustrojowe

- uraz fizyczny lub psychiczny

- uraz fizyczny lub psychiczny

- przedłużający się poród

- przedłużający się poród

- terapia radiojodem ciężkiej postaci nadczynności tarczycy 

- terapia radiojodem ciężkiej postaci nadczynności tarczycy 

bez uprzedniego przygotowania tyreostatykiem

bez uprzedniego przygotowania tyreostatykiem

- nagłe odstawienie tyreostatyków

- nagłe odstawienie tyreostatyków

- podanie jodowych środków kontrastowych

- podanie jodowych środków kontrastowych

background image

OBJAWY

OBJAWY

- wysoka gorączka

- wysoka gorączka

- zaburzenia rytmu serca najczęściej częstoskurcz 

- zaburzenia rytmu serca najczęściej częstoskurcz 

nadkomorowy

nadkomorowy

- objawy niewydolności krążenia narastające w szybkim 

- objawy niewydolności krążenia narastające w szybkim 

czasie

czasie

- odwodnienie

- odwodnienie

- nudności, wymioty, biegunka, niekiedy żółtaczka 

- nudności, wymioty, biegunka, niekiedy żółtaczka 

- objawy ze strony OUN

- objawy ze strony OUN

Pod względem stopnia zaawansowania objawów przyjmuje 

Pod względem stopnia zaawansowania objawów przyjmuje 

się podział na 3 okresy

się podział na 3 okresy

Okres I – bez objawów ze strony OUN

Okres I – bez objawów ze strony OUN

Okres II – zaburzenia orientacji, objawy psychotyczne, 

Okres II – zaburzenia orientacji, objawy psychotyczne, 

otępienie, senność

otępienie, senność

Okres 3 - śpiączka

Okres 3 - śpiączka

background image

UWAGA: NIE OBSERWUJE SIĘ ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY 

UWAGA: NIE OBSERWUJE SIĘ ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY 

OBJAWAMI KLINICZNYMI A STĘŻENIEM HORMONÓW 

OBJAWAMI KLINICZNYMI A STĘŻENIEM HORMONÓW 

TARCZYCY

TARCZYCY

W badaniach dodatkowych można obserwować:

W badaniach dodatkowych można obserwować:

- hiperglikemię wynikającą ze wzrostu glikogenolizy

- hiperglikemię wynikającą ze wzrostu glikogenolizy

- leokocytozę z przesunięciem wzoru odsetkowego w lewo

- leokocytozę z przesunięciem wzoru odsetkowego w lewo

- hiperkalcemię wynikającą z odwodnienia oraz wzmożonej 

- hiperkalcemię wynikającą z odwodnienia oraz wzmożonej 

resorpcji kostnej

resorpcji kostnej

- podwyższenie Aspat, Alat, GGTP, bilurubiny wynikające z 

- podwyższenie Aspat, Alat, GGTP, bilurubiny wynikające z 

toksycznego wpływu hormonów tarczycy na wątrobę

toksycznego wpływu hormonów tarczycy na wątrobę

background image

Leczenie przełomu 

Leczenie przełomu 

tarczycowego

tarczycowego

Zahamowanie syntezy hormonów tarczycy – 

propyltiouracyl w dawce 1200 mg/dobę, tiamazol 

(Favistan) i.v. 120 mg/dobę

Hamowanie uwalniania hormonów tarczycy 

-Sol.Lugoli,iopodat sodu, kwas iopanowy, węglan litu 

– leki te należy zastosować kilka godzin  po podaniu 

tyreostatyku (zahamowana synteza hormonów 

tarczycy uniemożliwia wykorzystanie jodu jako 

substratu do ich syntezy)

Zmniejszenie konwersji T-4 do T-3 - propanolol 120 

mg.,

kortykosteroidy (hydrocortison 100-200 mg co 6 

godzin)

Zablokowanie receptorów B-adrenergicznych 

(propranolol)

Wyrównanie zaburzeń metabolicznych –obniżenie 

temperatury ciała (należy unikać salicylanów, 

ponieważ mogą wypierać hormony tarczycy z 

połączeń białkowych), nawodnienie dożylne, leki 

uspokajające, leczenie niewydolności krążenia

Związanie lub usunięcie nadmiaru hormonów-

osocze, dializa, plazmafereza,

Leczenie chorób wspołistniejących

ŚMIERTELNOŚĆ NADAL WYSOKA  10-70% 

PRZYPADKÓW

background image

Przełom hipometaboliczny

Przełom hipometaboliczny

-Nagły stan kliniczny spowodowany ciężkim 
niedoborem hormonów tarczycy i obarczony 
wysoką śmiertelnością 
- Końcowy etap nierozpoznanej i nieleczonej 
niedoczynności tarczycy, dotyczy głównie 
starców żyjących w złych warunkach,

background image

OBJAWY

OBJAWY

Hipotermia do 23.5 C

Somnolencja prowadząca do stuporu i utraty 

przytomnosci

Brak kontaktu z chorym, skóra bladosina, 

twarz obrzękła, usta rozchylone, język 
obrzmiały, siny, oddech płytki, wolny, 
bradykardia, RR niskie,

Hipowentylacja i kwasica oddechowa, 

Hiponatremia, 

 Hipoglikemia, 

Wzrost stężenia mleczanów, LDH, CPK – 

izoenzymu MM-CPK,

Niedokrwistość

W zapisie EKG bradykardia, niski woltaż 

zespołów QRS, 

Płyn w osierdziu, jamach opłucnej

background image

Leczenie

Leczenie

- Prowadzone w OIOM – pacjenci często 

wymagają intubacji i oddechu 

wspomaganego

- Uzupełnianie hormonów tarczycy – L-

tyroksyna w dawce 300 ug 

i.v.pierwszego dnia, następnie po 50-

100 ug i.v.

- Ogrzanie chorego

-

- Hydrocortison 100 mg co 6 godz. 

-

- Wyrównanie hiponatremii, 

hipoglikemii

background image

Przełom hiperkalcemiczny

Przełom hiperkalcemiczny

Zagrażające życiu zwiększenie stężenia 

Ca>3,5mmol/l

OBJAWY

Wielomocz, wzmożone pragnienie

Nudności, wymioty

Odwodnienie hipertoniczne – wstrząs 

hipowolemiczny

Zaparcia, niedrożność porażenna jelit

Zaburzenia świadomości, w skrajnych 

przypadkach – śpiączka

W EKG wydłużenie PQ, skrócenie QT, 

nadwrażliwość na preparaty naparstnicy

background image

PRZYCZYNY

PRZYCZYNY

NOWOTWORY – 70%

Szpiczak, nowotwory dające przerzuty do kości, 

nowotwory wytwarzające ektopowo PTH (rak 

płuca, nerki, trzustki, jajnika, wątroby), 

PIERWOTNA NADCZYNNOŚĆ PRZYTARCZYC - 

20%

RZADSZE PRZYCZYNY – 10%

Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc

Sarkoidoza

Nadczynność tarczycy

Zatrucie witaminą D

Niedoczynność kory nadnerczy

background image

Leczenie przełomu 

Leczenie przełomu 

hiperkalcemicznego

hiperkalcemicznego

nawodnienie 0,45 % NaCL (0,9%),woda- 

zwiększają kalciurię,

po nawodnieniu furosemid lub kwas 

etakrynowy – działają kalciuretycznie,

glikokortykosteroidy - hamują wchłanianie Ca 

z jelit,

kalcytonina –200-600 j/dobę,

indometacyna, mitramycyna – szczególnie w 

nowotworach wydzielających PGE2 estrogeny, 
EDTA,

bisfosfoniany - pamidronian dwusodowy tabl.  

200 mg lub fiolki a 30mg i.v. - dawka 30-90 mg 
w 1000 ml 0.9% NaCl w wolnym 24-godz. 
wlewie dożylnym – częsta kontrola Ca, gdyż już 
po kilkunastu godz. może dojść do hipokalcemii

fosforany  2-4 g. fosforu/dobę,

dializa (z użyciem dializatu nisko- lub 

bezwapniowego)

background image

Przełom nadnerczowy

Przełom nadnerczowy

Stan zagrożenia życia wynikający z niedoboru 

hormonów wydzielanych przez nadnercza

PRZYCZYNY

zwiększenie zapotrzebowania na kortykoidy u 

pacjentów z przewlekłą niewydolnością 

nadnerczy (infekcja, stres, duży wysiłek 

fizyczny, operacja),

gwałtowne odstawienie steroidów u 

pacjentów poddanych przewlekłej 

steroidoterapii

obustronny krwotok do nadnerczy w 

przebiegu DIC, sepsy

background image

OBJAWY

OBJAWY

Nagle występujące nudności wymioty, 

ból brzucha

Wysoka gorączka

Odwodnienie, hipotonia, wstrząs

Hipoglikemia

Hiponateramia, hiperkalemia

background image

LECZENIE

LECZENIE

0,9% NaCL we wlewie kroplowym 2-

41/dobę, 

hydrokortyzon 100mg. i.v co 4-6 h,

leczenie choroby podstawowej 

(antybiotykoterapia)


Document Outline