background image

1

MEDYCYNA RATUNKOWA

I MEDYCYNA KATASTROF

Wykłady Szkole Ratownictwa WSPR

Wykłady Szkole Ratownictwa WSPR

Warszawa 2008

Warszawa 2008

background image

2

MEDYCYNA RATUNKOWA

I MEDYCYNA KATASTROF

Przedmiotem zainteresowania 

Medycyny Ratunkowej oraz Medycyny Katastrof 

jest organizowanie pomocy ofiarom katastrof 

często w warunkach improwizacji i organizacji. 

background image

3

SYSTEM RATOWNICTWA

 - to sposób organizacji 

działań 

mających na celu wyeliminowanie lub 

zminimalizowanie skutków wystąpienia nagłych 

zagrożeń życia 

lub zdrowia ludności. 

Skuteczność 

SYSTEMU RATOWNICTWA

 często 

zależy od  efektywności współpracy różnych służb 

zaangażowanych 

w ratowanie życia lub zdrowia.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

4

   Za organizację i sprawne  funkcjonowanie  tego systemu 
odpowiedzialne są struktury państwa:

  wojsko i policja,
  państwowa straż pożarna,
  system ochrony zdrowia oraz
  instytucje, inspekcje i straże - dysponujące 
wyspecjalizowanymi  

                 jednostkami ratowniczymi.

   To również organizacje społeczne i pozarządowe wnoszą wkład 
w podnoszenie bezpieczeństwa publicznego takie, jak: 

  GOPR, 
  TOPR, 
  WOPR,
   PCK, 
  ochotnicze straże pożarne oraz wiele innych.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

5

   W zależności od rodzaju zagrożenia zostały wyodrębnione 
rodzaje ratownictwa specjalistycznego takie, jak ratownictwo:

  medyczne, pożarowe, 
  chemiczne i radiologiczne,
  ekologiczne,
  górskie,
  górnicze,
  wodne,
  lotnicze,

które zostały pogrupowane zgodnie z podziałem 
administracyjnym kraju na:

  Ogólnokrajowe,
  Wojewódzkie, 
  Gminne i
  Powiatowe.

 

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

6

SYSTEM RATOWNICTWA 

musi być 

przygotowany do działań w każdych 

warunkach:

  podczas pokoju, jak i 

  podczas wojny, 

  w przypadkach zagrożenia życia i zdrowia 

jednostki, czy

  w zdarzeniach masowych oraz

  w katastrofach - ze znaczną liczbą 

poszkodowanych. 

 

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

7

  

SYSTEM RATOWNICTWA

 

musi być elastyczny, a 

działania  

   podejmowane przez jego podmioty winny odbywać 

się w 

   sposób zintegrowany.

  

W

 

SYSTEMIE RATOWNICTWA

 

strukturą, której 

działania

   ukierunkowane są na ratowanie życia i zdrowia w 

sytuacji 

   nagłego zagrożenia jest

RATOWNICTWO MEDYCZNE.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

8

Ratownictwo Medyczne

 

jest elementem: 

   systemu ratownictwa oraz 
   systemu ochrony zdrowia ludności.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

9

W skład 

RATOWNICTWA MEDYCZNEGO

 

wchodzą:

  

Zespoły Ratownictwa Medycznego

 (ZRM) 

które   

    zapewniają szybki transport pacjenta

 w stanie 

zagrożenia życia  

    lub zdrowia - 

z miejsca zdarzenia - do szpitala

  

Szpitalne Oddziały Ratunkowe

 (SOR) 

powiązane 

    funkcjonalne z ZRM – 

wyposażone w odpowiedni sprzęt 

oraz

    w warunki do ratowania zagrożonego życia pacjenta.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

10

CZAS

 

jest czynnikiem mającym decydujące znaczenie 

na ostateczny wynik leczenia, a zwłaszcza 

czas 

upływający

 od momentu zaistnienia zagrożenia – do 

rozpoczęcia leczenia w ośrodku specjalistycznym.

JAKOŚĆ

 

podjętego

 

LECZENIA

 na miejscu zdarzenia 

oraz podczas transportu do szpitala - odgrywa ogromną 
rolę i decyduje o przeżyciu pacjenta.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

11

Zadaniem nowoczesnego SYSTEMU RATOWNICTWA  
jest:

   

możliwie szybkie przetransportowanie chorego: 

   z miejsca w którym nastąpiło zagrożenie życia lub 
zdrowia  

   do właściwego szpitala,

      rozpoczęcie leczenia już na miejscu zdarzenia,

      kontynuacja leczenia w czasie transportu do szpitala.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

12

OGNIWA ŁAŃCUCHA PRZEŻYCIA

1. Działania świadków

 zdarzenia udzielających pierwszej 

pomocy.

2. Nadanie sygnału „Na ratunek”

 uruchamiającego 

działania systemu ratownictwa, który odbierany jest 
przez: 

3. Centrum Powiadamiania Ratunkowego

, które uruchamia 

do akcji ratunkowej odpowiednią liczbę: 

4. Zespołów Ratownictwa Medycznego

 i - w razie potrzeby 

– 

jednostek straży pożarnej

 lub innych specjalistycznych 

służb ratunkowych.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

13

OGNIWA ŁAŃCUCHA PRZEŻYCIA c.d.

5.  

Działania Zespołu Ratownictwa Medycznego

 na 

miejscu zdarzenia i w czasie transportu – 

tworzą 

trzecie i czwarte ogniwo łańcucha przeżycia.

6.  

Prowadzenie leczenia ratunkowego w SOR

 - 

stanowi piąte ogniwo łańcucha przeżycia.

7.  

Przekazanie pacjenta z SOR do leczenia w 

specjalistycznym oddziale szpitala

 - stanowi 

ostatni etap akcji ratunkowej

 

prowadzonej przez 

podmioty systemu ratownictwa.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

14

OGNIWA ŁAŃCUCHA PRZEŻYCIA - to:

• świadkowie zdarzenia,

 

oraz

• podmioty systemu ratownictwa

 

wyposażone w:

• odpowiedni sprzęt medyczny,

• wykonujące zakres czynności zgodnie z 

uprawnieniami.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

15

SYSTEM RATOWNICTWA MEDYCZNEGO

  w Polsce

 

składa się z:

1. Centrum Powiadamiania Ratunkowego

 (CPR),

2. Zespołów Ratownictwa Medycznego

 (ZRM),

3. Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych

 (SOR).

Ustawa o Ratownictwie Medycznym

 z 2001 roku 

określiła, że

 w 

stanach zagrożenia życia i zdrowia 

kwalifikowana pomoc 

medyczna

 

powinna być udzielona:

» w miastach:  w ciągu 8 – 10 minut, a
» poza miastem:   w ciągu 22 – 30 minut.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

16

Centrum Powiadamiania Ratunkowego (CPR) 

SYSTEM RATOWNICTWA

Stanowiska dyspozytorskie

background image

17

ŁĄCZNOŚĆ RATUNKOWA

Zgłoszenia i działania przyjmowane i koordynowane są przez

stanowisko dyspozytorskie

,

 które:

• dokonuje selekcji zgłoszeń,

• decyduje o wyjeździe odpowiednich do zagrożenia 

zespołów znajdujących się w pobliżu miejsca zdarzenia,

• udziela niezbędnych informacji oraz instrukcji osobom 

udzielającym  pierwszej pomocy - do czasu przybycia służb 

ratunkowych, 

• przekazuje kierującemu działaniami ratowniczymi 

niezbędnych informacji ułatwiających podejmowanie 

decyzji na miejscu zdarzenia,

• utrzymuje łączności z sąsiednimi terytorialnie CPR.

SYSTEM RATOWNICTWA

background image

18

Witold Kurnatowski dr n. med.

Wykłady Szkole Ratownictwa WSPR

Wykłady Szkole Ratownictwa WSPR

Warszawa 2008

Warszawa 2008

ZDARZENIA MASOWE

I  KATASTROFY

background image

19

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Podział zdarzeń zależy od:

 

przyczyny,

 liczby poszkodowanych osób oraz

 dostępu do sił i środków lokalnych służb 

ratowniczych.

Zdarzenia (wypadki) dzieli się na:

  jednostkowe,
  mnogie,
  masowe i na
  katastrofy.

background image

20

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Zdarzenie jednostkowe

Zdarzenie jednostkowe

 –

 –

  

nagły wypadek z udziałem jednej 

nagły wypadek z udziałem jednej 

osoby

osoby

 - pomoc 

                                                  medyczna w pełnym zakresie wg. 
standardów 

                                                  obowiązujących w ratownictwie 
medycznym.

Zdarzenie mnogie

Zdarzenie mnogie

 -

 -

             

nagły wypadek – więcej niż jedna 

nagły wypadek – więcej niż jedna 

osoba

osoba

  -  

                                                  wszyscy poszkodowani otrzymali 

pomoc  

                                                  medyczną jednocześnie w pełnym 

zakresie.

background image

21

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Zdarzenie masowe

Zdarzenie masowe

  -

  -

    

nagły wypadek ze znaczną liczbą 

nagły wypadek ze znaczną liczbą 

poszkodowanych,

poszkodowanych,

                                           którzy nie mogą uzyskać jednoczasowo 

pomocy 

                                           medycznej w pełnym zakresie. 

                                           

Poszkodowani

Poszkodowani 

wymagają poddania ich 

wymagają poddania ich 

segregacji 

segregacji 

                                           

                                           

medycznej

medycznej

.

.

Katastrofa

Katastrofa

  -

  -

                    

                    

nagłe zdarzenie wymagające użycia sił 

nagłe zdarzenie wymagające użycia sił 

i środków w  

i środków w  

                                           

                                           

liczbie przekraczającej możliwości 

liczbie przekraczającej możliwości 

lokalnych służb 

lokalnych służb 

                                           

                                           

ratowniczych.

ratowniczych.

 

 

                                           

Poszkodowani 

Poszkodowani 

nie mogą uzyskać 

nie mogą uzyskać 

jednoczasowo 

jednoczasowo 

                                           

                                           

pomocy medycznej w pełnym zakresie 

pomocy medycznej w pełnym zakresie 

i

i

 

 

wymagają

wymagają

                                           

                                           

poddania ich segregacji medycznej.

poddania ich segregacji medycznej.

background image

22

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Decyzję o uznaniu zdarzenia za:

Decyzję o uznaniu zdarzenia za:

 

 

  

  

zdarzenia

zdarzenia

 

 masowe

masowe

”  lub  

”  lub  

  

  

katastrofę”

katastrofę”

  

  

podejmuje pierwszy przybyły na miejsce zdarzenia:

podejmuje pierwszy przybyły na miejsce zdarzenia:

  

  

dowódca jednostki państwowej straży 

dowódca jednostki państwowej straży 

pożarnej lub

pożarnej lub

  

  

kierownik zespołu ratownictwa 

kierownik zespołu ratownictwa 

medycznego.

medycznego.

background image

23

 

 

Każde zdarzenie o zasięgu lokalnym lub 

Każde zdarzenie o zasięgu lokalnym lub 

regionalnym, które zaburza prawidłowe 

regionalnym, które zaburza prawidłowe 

funkcjonowanie miejscowej społeczności oraz 

funkcjonowanie miejscowej społeczności oraz 

zagraża życiu, zdrowiu i mieniu mieszkańców - 

zagraża życiu, zdrowiu i mieniu mieszkańców - 

nazywamy „katastrofą”   

nazywamy „katastrofą”   

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

24

Katastrofa”

Katastrofa”

 - 

 - jest to:

jest to: 

„nagłe i na ogół nieoczekiwane wydarzenie o 
charakterze:

•   mechanicznym,
•   chemicznym,
•   geofizycznym lub
•   meteorologicznym,
•   w skutkach - tragiczne i rozległe, 
•   powodujące duże straty - na ogół też 
•   ofiary śmiertelne”.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

25

W kodeksie karnym przyjmuje się, że: 

do katastrofy dochodzi wówczas, gdy wystąpią 

do katastrofy dochodzi wówczas, gdy wystąpią 

realne skutki 

realne skutki 

  

  

w postaci poważnych rozmiarów zniszczeń w 

w postaci poważnych rozmiarów zniszczeń w 

zakresie:

zakresie:

»

    

    

mienia oraz 

mienia oraz 

»

    

    

osób.”

osób.”

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

26

Zdarzenie to musi pociągać za sobą co najmniej 

obrażenia ciała kilku osób albo znaczną szkodę w 

mieniu

Nie ma znaczenia stopień obrażeń ciała; 

mogą być one nawet lekkie (określone w  §157 K.K.)

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

27

Należy odróżnić: 

katastrofę

katastrofę od 

wypadku

wypadku

 

 i 

wypadku masowego

wypadku masowego.

Wypadek

Wypadek”

 – to ograniczone wydarzenie, którego 

następstwa możemy opanować za pomocą 

posiadanych środków, natomiast

Wypadek masowy

Wypadek masowy”

 – to dowolne wydarzenie 

powodujące powstanie wystarczająco dużej liczby 

ofiar, aby zakłócić normalny tryb pracy służb 

ratowniczych oraz szpitali.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

28

Katastrofa

Katastrofa”

 to:

• wydarzenie nadzwyczajne 

• ze znaczną liczbą poszkodowanych i 

• rozległymi skutkami ekologicznymi, 

• których następstw nie można opanować za pomocą 

posiadanych środków i 

• jest potrzebna pomoc z zewnątrz.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

29

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny:

przyczyny:

   katastrofy naturalne,

   katastrofy techniczne,

   katastrofy społeczne,

   katastrofy intencjonalne.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

30

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny

przyczyny

  

Katastrofy naturalne (kataklizmy i klęski 

Katastrofy naturalne (kataklizmy i klęski 

żywiołowe):

żywiołowe):

 

    trzęsienia ziemi, 

    powodzie i gradobicia,

    burze i huragany, 

    osuwiska i lawiny, 

    pożary, 

    upały i susze  itp.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

31

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny

przyczyny

 

 

Katastrofy spowodowane przez człowieka:

Katastrofy spowodowane przez człowieka: 

Katastrofy techniczne: 

»   katastrofy budowlane,
»   wypadki drogowe,
»    „      „     lotnicze, 
»    „      „     kolejowe, 
»    „      „     morskie .

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

32

Podział katastrof w zależności od przyczyny

Podział katastrof w zależności od przyczyny

 

 

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

 

 

          

          

Katastrofy techniczne:

Katastrofy techniczne:

 

»   przemysłowe i budowlane,

»   eksplozje,

»   wyciek substancji trujących,

»   napromieniowanie,

»   zawalenie się budynków.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

33

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny

przyczyny

Katastrofy spowodowane przez człowieka 

Katastrofy spowodowane przez człowieka 

(c.d.):

(c.d.):

Wielkie pożary:

   domów towarowych,

   szkół, 

   szpitali,

   wieżowców.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

34

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny

przyczyny

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

 

 
        

Katastrofy społeczne na skutek:

Katastrofy społeczne na skutek:

»

  

  

zamieszek społecznych,

zamieszek społecznych,

»

  

  

paniki tłumu.

paniki tłumu.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

35

Podział katastrof w zależności od 

Podział katastrof w zależności od 

przyczyny

przyczyny

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

Katastrofy spowodowane przez człowieka (c.d.)

 

 

          

          

Katastrofy intencjonalne:

Katastrofy intencjonalne:

»

  

  

konflikty zbrojne, czy

konflikty zbrojne, czy

»

  

  

ataki terrorystyczne, 

ataki terrorystyczne, 

w wyniku których poszkodowana zostaje ludność 

w wyniku których poszkodowana zostaje ludność 

cywilna.

cywilna.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

36

Skutki wtórne katastrof obejmują 

Skutki wtórne katastrof obejmują 

szkody:

szkody:

   materialne,

   ofiary w ludziach,

   zniszczenie środowiska,

   pogorszenie warunków bytowych,

   głód i epidemie chorób zakaźnych. 

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

37

Inne klasyfikacje katastrof:

Inne klasyfikacje katastrof:

Katastrofa „chirurgiczna

Katastrofa „chirurgiczna”

 – podczas której ofiary  

doznają obrażeń spowodowanych: 

»   urazami mechanicznymi, 

»   oparzeniami, bądź 

»   postrzałami z broni palnej.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

38

Inne klasyfikacje katastrof (c.d.):

  

Katastrofa ogólnomedyczna

Katastrofa ogólnomedyczna

 – w której 

poszkodowani doznają obrażeń nie wymagających 
interwencji chirurgicznej.

       

Katastrofa toksykologiczna

Katastrofa toksykologiczna

” 

oraz

oraz

Katastrofa epidemiologiczna

Katastrofa epidemiologiczna

 itp.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

39

Klasyfikacja katastrof w zależności od stopnia 

zaangażowania zasobów medycznych i 

logistycznych:

Katastrofa

Katastrofa 

I stopnia

 – podczas której lokalne zasoby 

medyczno-logistyczne są wystarczające, kiedy zostanie 

wdrożony plan reagowania.

Katastrofa

Katastrofa 

II stopnia

 - podczas której lokalne zasoby 

medyczno-logistyczne będą niewydolne i wymagana 

będzie pomoc z terenów sąsiednich.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

40

Klasyfikacja katastrof w zależności od stopnia 

zaangażowania zasobów medycznych i 

logistycznych:

Katastrofa 

Katastrofa 

III stopnia

III stopnia

 - podczas której lokalne i sąsiednie 

systemy ratownicze będą przeciążone i wymagana będzie 

pomoc zasobów regionalnych lub krajowych.

Jeżeli

 katastrofa będzie 

większa od I stopnia

, to 

należy brać pod uwagę dodatkowy czas oraz wysiłek 

niezbędny do uzyskania potrzebnej pomocy z 

zewnątrz.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

41

Specjaliści 

Medycyny Ratunkowej

Medycyny Ratunkowej oraz 

Medycyny 

Medycyny 

Katastrof 

Katastrof 

muszą dostrzegać problemy bezpieczeństwa publicznego 

w nagłych 

i nadzwyczajnych zagrożeniach całościowo - i to nie tylko:

   jako postępowanie w stanach nagłych w szpitalu - lecz 

także

   jako ratownictwo szeroko rozumiane, oraz

   uwzględniać ciągłą ocenę zagrożeń i profilaktykę.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

42

Organizacja działań ratowniczych

W rejonie katastrofy wyróżnia się 

3 strefy 

bezpieczństwa

:

Strefę zniszczenia

Strefę zniszczenia

 – 

ewakuacja poszkodowanych poza tę strefę 

przez 

                                       specjalistyczne służby ratownicze.

Strefa potencjalnie niebezpieczna

Strefa potencjalnie niebezpieczna

 – 

występuje potencjalne 

zagrożenie  

                                       dla służb ratowniczych.

Strefa bezpieczna

Strefa bezpieczna 

-  

miejsce, do którego wstępnie są 

ewakuowani 

                                       poszkodowani i jest bazą dla działań 
poszczególnych 

                                       służb ratowniczych.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

43

Organizacja działań ratowniczych c.d.

 

 

Ze względu na czas,

Ze względu na czas,

 jaki upłynął od ich wystąpienia 

 jaki upłynął od ich wystąpienia 

wyróżnia się

wyróżnia się

 

 

4 fazy

4 fazy

:

:

Fazę wstępną

Fazę wstępną

 – pierwsze minuty lub godziny od zdarzenia; 

szybkie rozpoznanie i powiadomienie służb ratowniczych. 

Poszkodowani zdani są na siebie lub współuczestników 

albo świadków zdarzenia.

Faza konsolidacji

Faza konsolidacji

 

– rozpoczyna się w momencie przybycia 

sł€żb ratowniczych; ogólna ocena zdarzenia, wstępna 

segregacja medyczna poszkodowanych, wstępne  leczenie 

na miejscu zdarzenia oraz opanowanie reakcji tłumu. Od 

sprawności działań – zależy wielkość poniesionych strat.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

44

Organizacja działań ratowniczych c.d.

Faza usuwania skutków

Faza usuwania skutków

 

– specjalistyczne leczenie 

poszkodowanych w szpitalach, naprawa zniszczeń w 

miejscu katastrofy, prace dochodzeniowe wyjaśniające 

przyczyny zdarzenia.

Faza odległa

Faza odległa

 – likwidacja odległych skutków zdrowotnych, 

społecznych i ekonomicznych. Analiza zdarzenia oraz 

działań ratowniczych w celu ich usprawnienia w 

przyszłości.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

45

W zdarzeniach masowych i katastrofach 

wyróżnia się 

3 poziomy działań ratowniczych

3 poziomy działań ratowniczych

:

:

Poziom strategiczny

Poziom strategiczny

 

 to działania sztabu kryzysowego: 

zapewnienie sił i środków służbom ratowniczym, kontakt z 
mediami, koordynacja ewakuacji poszkodowanych, zapewnienie 
pomocy socjalnej i psychologicznej. 
Na tym poziomie działa Centrum Powiadamiania Ratunkowego 
(CPR) koordynujące medyczne działania ratunkowe.

Poziom taktyczny

Poziom taktyczny

 – 

działania sztabu akcji na miejscu 

zdarzenia, koordynacja wszystkich służb ratunkowych na miejscu 
katastrofy. Obowiązki koordynatora medycznych działań 
ratunkowych obejmuje pierwszy przybyły na miejsce zdarzenia 
lekarz do chwili przybycia bardziej doświadczonego lekarza z 
odpowiednimi kwalifikacjami w tym zakresie.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

46

W zdarzeniach masowych i katastrofach 

wyróżnia się 

Poziom wykonawczy

Poziom wykonawczy

 -  to działania jednostek służb 

ratowniczych na miejscu zdarzenia. W każdej ze służb należy 

wyznaczyć koordynatora – zarządzającego daną służbą i 

będącego w łączności ze sztabem akcji.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

47

W zdarzeniach masowych i katastrofach 

wyróżnia się 

3 strefy działania służb ratowniczych

3 strefy działania służb ratowniczych

:

:

Strefa bezpośredniego zagrożenia

Strefa bezpośredniego zagrożenia

 

 

to strefa wyznaczona przez 

dowódcę pierwszej jednostki państwowej straży pożarnej przybyłej na 

miejsce zdarzenia. Wstęp do tej strefy mają tylko wyznaczeni ratownicy 

PSP. Prowadzona jest wstępna segregacja oraz udzielana kwalifikowana 

pierwsza pomoc udzielana przez strażaków. Po ewakuacji z tej strefy 

opiekę medyczną nad poszkodowanymi  przejmują zespoły ratownictwa 

medycznego.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

48

W zdarzeniach masowych i katastrofach wyróżnia się 

3 strefy działania służb ratowniczych

:

Strefa transportu

Strefa transportu

 

– to obszar pomiędzy strefą bezpośredniego 

zagrożenia a strefą bezpieczną z wyznaczonymi drogami 

ewakuacji poszkodowanych.

Strefa bezpieczna

Strefa bezpieczna

 -  

to strefa z Punktami Pomocy Medycznej 

(PPM) i miejscem lądowania dla śmigłowców. W tej strefie 

odbywa się wtórna segregacja medyczna oraz wstępne leczenie 

poszkodowanych, którzy układani są w odległości 1,5 m od 

siebie. 

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

49

Punkt Pomocy Medycznej (PPM)

Punkt Pomocy Medycznej (PPM)

   

   PPM 

 

organizowany jest w miejscu bezpiecznym, widocznym, 

łatwym do oznakowania,  w pobliżu dróg dojazdu i ewakuacji, z 

zapewnioną łącznością radiową i możliwością lądowania 

śmigłowca.

 

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

50

Punkt Pomocy Medycznej (PPM)

Punkt Pomocy Medycznej (PPM)  cd

 

    W PPM prowadzona jest wtórna segregacja poszkodowanych i 

wstępne leczenie. 

   Z PPM przekazywane są koordynatorowi medycznych działań 

ratunkowych informacje o liczbie i rodzaju obrażeń 

poszkodowanych przyjmowanych do punktu.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

51

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Podczas 

Podczas 

„zdarzeń masowych”

„zdarzeń masowych”

 oraz 

 oraz 

„katastrof”

„katastrof”

 

 

koniecznym jest przeprowadzenie 

koniecznym jest przeprowadzenie 

segregacji medycznej”

segregacji medycznej”

 

 

poszkodowanych.

poszkodowanych.

background image

52

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

SEGREGACJA MEDYCZNA (

SEGREGACJA MEDYCZNA (

ang. triage

ang. triage

)

)

 

 

Pojecie segregacji = „Triage” - oznacza kwalifikację 

poszkodowanych do udzielania im pomocy medycznej w 

kolejności wynikającej ze stopnia zagrożenia życia i / lub 

rodzaju doznanych obrażeń. 

Segregacja prowadzona jest zawsze w sytuacji, w 

której występuje więcej niż jeden poszkodowany oraz, gdy 

musimy wybrać osobę, której będziemy udzielali pomocy  w 

pierwszej kolejności.

W zdarzeniach masowych konieczna jest prosta i 

szybka metoda segregacji, która oparta jest na podziale 

chorych na cztery grupy i przyporządkowaniu im odpowiednich 

kolorów, które wskazują ratownikom tryb postępowania. 

background image

53

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

SEGREGACJA MEDYCZNA (

SEGREGACJA MEDYCZNA (

ang. triage

ang. triage

)

)

 

 

SEGREGACJA MEDYCZNA

SEGREGACJA MEDYCZNA

 ma na celu zapewnienie pomocy 

medycznej:

  jak największej liczbie poszkodowanych, 

  w jak najkrótszym czasie,

  przy użyciu dostępnych środków. 

   Segregacja jest procesem ciągłym, trwającym przez cały 

okres działań  

    ratunkowych.

   Niewłaściwie przeprowadzona podczas katastrofy 

segregacja może  

    zwiększyć liczbę ofiar śmiertelnych.

background image

54

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Segregowanie polega na badaniu i klasyfikacji

Segregowanie polega na badaniu i klasyfikacji

 - ze 

względu na stopień ciężkości odniesionych obrażeń - 

oraz 

ustaleniu kolejność leczenia i ewakuacji. 

Jest procesem ciągłym, prowadzonym podczas akcji 

ratunkowej w celu zapewnienia pomocy medycznej jak 

największej liczbie poszkodowanych - w możliwie 

najkrótszym czasie. 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

background image

55

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Najczęściej stosowanym systemem segregacji na 

świecie jest 

system 

START

START

 ( 

simple triage and rapie 

simple triage and rapie 

treatment 

treatment 

). 

Na ocenę poszczególnych parametrów życiowych u 

poszkodowanego - ratownik powinien poświęcić nie 

więcej, niż 

30 sekund.

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

background image

56

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Chorzy 

oznaczeni kolorem czerwonym

oznaczeni kolorem czerwonym

 są w stanie najcięższym:

   

pilnie wymagają leczenia wstępnego oraz 

   transportu do szpitala w pierwszej kolejności. 

Są to poszkodowani w bezpośrednim zagrożeniu życia, u których 

występują :

   zaburzenia drożności dróg oddechowych, oddychania, 

krążenia, 

   ciężkie i rozległe oparzenia, 

   rany w obrębie jamy brzusznej i klatki piersiowej, 

   masywne krwawienia, ciężkie urazy głowy lub wstrząs.

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

background image

57

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Poszkodowani 

oznaczeni kolorem żółtym,

oznaczeni kolorem żółtym,

 

wymagają 

leczenia wstępnego oraz transportu

 do placówki służby zdrowia 

drugiej kolejności

. Najczęściej występującymi urazami w tej grupie 

są:

    urazy głowy przy zachowanej świadomości, 

    urazy kręgosłupa i złamania, 

    lekkie oparzenia.

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

background image

58

Trzecią grupę stanowią poszkodowani

 

oznaczani kolorem 

oznaczani kolorem 

zielonym.

zielonym.

 

Najczęściej doznają oni:

    ran powierzchownych, 

   złamań pojedynczych kości. 

Wymagają pomocy ambulatoryjnej.

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

59

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

Osoby

 

oznaczone kolorem czarnym

oznaczone kolorem czarnym

 

 -

-

 to poszkodowani, 

którzy:

    nie oddychają pomimo udrożnienia dróg 

oddechowych lub 

    z ciężkimi obrażeniami, 

    nie rokujący przeżycia, lub 

    zmarli w trakcie transportu.

W zależności od zmiany aktualnego stanu klinicznego 

W zależności od zmiany aktualnego stanu klinicznego 

taka osoba

taka osoba

może być w każdej chwili zakwalifikowany do innej 

może być w każdej chwili zakwalifikowany do innej 

grupy.

grupy.

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

SEGREGACJA MEDYCZNA (ang. triage) 

   

   

c.d.

c.d.

background image

60

Podczas wypadków masowych oraz katastrof:

 

występuje dysproporcja pomiędzy zapotrzebowaniem na 

pomoc, a

  optymalnymi możliwościami jej świadczenia; 

  między koniecznością – a możliwościami.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

61

Im lepiej ta pomoc jest przygotowana 

– tym zostaje mniej miejsca dla improwizacji 

oraz zamieszania podczas pierwszych godzin 

od zaistnienia katastrofy.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

62

Plany na wypadek katastrofy

Plany na wypadek katastrofy

Plany te muszą być:

 realne i spójne dla systemów ratownictwa 

zintegrowanego. 

 

Plany

 

powinny być:

   proste,

   logiczne,

   zrozumiałe, a zwłaszcza 

   oparte na codziennych procedurach działania 

systemu.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

63

Problemem szczególnie istotnym są wydarzenia 

niemal nieprawdopodobne - ale jednak 

możliwe.

Istota zagadnienia sprowadza się do pytania: 

„czy rzeczywiście (i w jakim stopniu) konieczne 

jest przygotowanie się na wypadek katastrofy, 

która nigdy nie wystąpiła na danym terenie, lub 

też nie pojawiła się od kilkudziesięciu lat”? 

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

64

Standardowy plan reagowania powinien 

uwzględniać każdą ewentualność, 

choć nie ma potrzeby opracowania 

osobnego planu reagowania.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

65

Trzeba pamiętać, że:

miasta posiadają swoją specyfikę oraz 

wymagają szczególnej staranności 

w przygotowaniu planów ratowniczych.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

66

Po pierwsze:

 

W miastach istnieje duża liczba potencjalnie 

poszkodowanych: 

   plany muszą uwzględniać możliwość utworzenia licznych 

i

    łatwo dostępnych punktów gromadzenia rannych oraz 

   punktów medycznych tak, aby

   zapewnić wystarczającą przestrzeń dla działań zespołów 

    ratunkowych oraz

  do transportu poszkodowanych.

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

67

Po drugie:

 

Z powodu dużego zagęszczenia mieszkańców:

   istnieje niebezpieczeństwo gromadzenia się dużej liczby 

„gapiów”  

    wkraczających na miejsce zdarzenia, którzy

   podejmują próby udzielania pomocy na własną rękę, 

   ich działania muszą być kontrolowane, jednak 

   mogą być oni użyteczni - zwłaszcza wtedy, 

    gdy powierzy im się konkretne zadania do wykonania. 

ZDARZENIA MASOWE I KATASTROFY

background image

68

Dziękuję za uwagę


Document Outline