ZAKARZENIE.MOŻLIWOŚCI I SPO

ZAKAŻENIE.

MOŻLIWOŚCI I SPOSOBY

SZERZENIA SIĘ ZAKARZEŃ.

DYNAMIKA CHORÓB

ZAKAŹNYCH.

DULIBAN ANNA

KAREL JOANNA

ZAKAŻENIE

Wniknięcie, usadowienie, namnożenie

zarazka oraz pobudzenie organizmu

do odczynów.

zaburzenie homeostazy- objawy i

zmiany chorobowe

Choroba zakaźna

ŹRÓDŁO ZAKAŻENIA

Miejsce stałego lub

okresowego przebywania i

namnażania się zarazków z

którego się

rozprzestrzeniają i zarażają

wrażliwe organizmy.

ŹRÓDŁO ZAKAŻENIA c.d.

•

Pierwotne

-zwierze zdrowe (wścieklizna),

chore,nosiciel,siewca,ozdrowieniec.

Źródło homologiczne-zródłem ten

sam gatunek zwierzęcia

Źródło heterologiczne- inne

gatunki

•

Wtórne

żródła zakażenia- miejsce

skupienia zarazka pozo organizmem np.

gleba, pasza.

REZERWUAR=ZBIORNIK

ZARAZKA

•

Teren obejmujący źródła zakażenia

dzięki którym zarazki rozmnażają się

i przeżywają.

TEREN ENDEMICZNY- jest to określony

teren na którym zarazki krążą wśród

wielu gatunków

Drogi szerzenia się chorób

zakaźnych.

•

kontakt bezpośredni

•

kontakt pośredni

~Wektory martwe

~Wektory żywe

Mechaniczni przenosiciele (bierni)

Przenosiciele biologiczni (czynni)

Drogi szerzenia się chorób

zakaźnych.

•

KONTAKT BEZPOŚREDNI

choroby zakaźne szerzą się wtedy przez

bezpośrednią styczność zwierzęcia ze

źródłem zakażenia:

chorym zwierzęciem,

nosicielem,

siewcą zarazków.

Kontakt bezpośredni odbywa się drogą

pokarmową, oddechową, płciową, łożyskową,

poprzez skórę itd.

Drogi szerzenia się chorób

zakaźnych.

•

Droga alimentarna

– szerzą się choroby

wywołane przez drobnoustroje lub pasożyty

bytujące w przewodzie pokarmowym.

Najczęstszą przyczyną zakażeń jest:

- pasza zanieczyszczona drobnoustrojami

chorobotwórczymi ( pałeczkami S., prionami),

- drogą wodną szerzą się leptospirozy, choroba

motylicz.

Drogi szerzenia się chorób

zakaźnych.

•

KONTAKT POŚREDNI

przez czynniki martwe zanieczyszczone zarazkami,

przez istoty żywe ( wektory) , które w sposób bierny (

przenosiciele mechaniczni) lub czynny ( przenosiciele

biologiczni) przenoszą zarazki na zwierzęta.

Choroby przez kontakt pośredni szerzą się za

pośrednictwem wody, paszy, przedmiotów do

pielęgnacji, pomieszczeń, nawozu, gleby,

ścieków, drogą powietrzną kropelkową lub

pyłową.

Drogi szerzenia się chorób

zakaźnych.

Mechaniczni przenosiciele (bierni)

służą wyłącznie zarazkom za środek

transportu- człowiek, muchy, szczury,

kleszcze, ptaki, ssaki.

Przenosiciele biologiczni (czynni)

służą za żywicieli zarazków jak również

za środek transportu – mucha

domowa, wesz świńska, komar, kleszcz,

myszy , szczury, lisy, wiewiórki, jenoty;

WROTA ZAKAŻENIA

Wrota zakażenia ( brama wejścia)

są miejscem, przez które zarazek

wnika do organizmu powodując

zakażenie.

WROTA ZAKAŻENIA

•

Zakażenie pokarmowe

•

Inhalacyjne, kropelkowe

•

Przez nieuszkodzoną i uszkodzoną powłokę

ciała

•

Spojówka oka

•

Droga płciowa

•

Droga krwionośna

•

Droga jatrogenna

WYDOSTANIE SIĘ ZARAZKA Z

ORGANIZMU

Zwykle jest to ta sama droga, którą

wniknął:

•

Kał

•

Układ oddechowy

•

Układ mocz-płciowy

•

Droga galaktogenna

SZERZENIE SIĘ ZARAZKA W

ORGANIŹMIE

•

Limfogenna

•

Hematogenna

•

Drogą nerwów-neuroprobazja

•

Przez ciągłość tkanek

•

Przez styczność tkanek

SZERZENIE SIĘ ZARAZKA W

ORGANIŹMIE

•

Za pośrednictwem krwi:

bakteriemia w przypadku obecności

bakterii w krwioobiegu

toksemia – obecność toksyn we krwi

posocznica – obecność we krwi bakterii i

toksyn

wiremia – związaną z obecnością wirusów

w krwioobiegu

SZERZENIE SIĘ ZARAZKA W

ORGANIŹMIE

•

Za pośrednictwem nerwów

obwodowych

np.. Wirus wścieklizny 7cm na dzień

wewnątrz płynu aksonalnego.

-neurotoksyna tężcowa przedostają się z

wrót zakażenia do ośrodkowego układu

nerwowego

SZERZENIE SIĘ ZARAZKA W

ORGANIŹMIE

•

Przez ciągłość tkanek:

np. w odoskrzelowym zapaleniu płuc

proces chorobowy przenosi się z oskrzeli

na tkankę płucną,

•

Przez styczność:

zakażenie przenosi się z jednego narządu

na narząd sąsiadujący np. w zołzach

atypowych koni

Streptococcus equi

obecny

w ropniach w wątrobie zakaża otrzewną.

RODZAJE ZAKAŻEŃ

•

Zakażenie aparentne – jawne

Ogólne, miejscowe

Ostre, podostre, nadostre, przewlekłe

•

Zakażenie inaparentne

Latentne

Bezobjawowe -tolerowane

RODZAJE ZAKAŻEŃ

•

monoinfekcje

pierwotne,

reinfekcje,

superinfekcje,

Autoinfekcje.

•

Poliinfekcje-mieszane.

Wtórne

Końcowe

•

Prenatalne (pionowe) i postnatalne

(poziome)

•

Opurtunistyczne – przy spadkach odporności

PRZEBIEG ZAKAŻENIA

1.Wniknięcie

-jest możliwy miejscowy proces patologiczny

połączony z namnożeniem zarazka tzw.

FOCUS PRIMARIUS.

Rozszerzenie i toczenie się procesu

-zasiedlenie okolicznych węzłów chłonnnych.

- wiremia/bakteriemia

- narządy predylekcyjne-

- narządy predylekcyjne-brak zarazka we krwi

-wiremia/bakteriemia

- narządy wtórnego powinowactwa-brak

zarazka we krwi.

3. Wyzdrowienie lub śmierć organizmu.

NOSICIELSTWO

Nosicielami

mogą być:

Osobniki zdrowe, które nigdy nie

chorowały, a są zakażone i wysiewają

zarazki dzięki niepodatności na zakażenie

określonym gatunkiem zarazka lub dzięki

uzyskaniu wysokiej odporności po

szczepieniach

NOSICIELSTWO

1. Nosicielstwo pierwotne – zwierzęta

zdrowe- odporne, immunizowane.

2. Nosicielstwo wtórne – po przechorowaniu

choroby.

SIEWSTWO -

Ciągłe lub okresowe wydalanie

zarazka z organizmu przez nosicieli.

DYNAMIKA CHORÓB

ZAKAŹNYCH

•

Enzootia – masowe zachorowania

zwierząt

NIE

ograniczone w

czasie

ograniczone w

przestrzeni

•

EPIzootia – ograniczone w czasie i

przestrzeni.

•

PANzootia- NIEograniczone w czasie i

przestrzeni.

POTENCJAŁ EPIZOOTYCZNY

•

Zespół okoliczności i czynników,

które warunkują powstawanie i

rozwój zarazy. Zależy od zjadliwości

zarazka, istniejącej ekspozycji i stanu

odporności przeciwzakaźnej zwierząt

TYPY ROZWOJU ZARAZY

•

Łańcuchowo – kontaktowa

•

Wtórne źródło zakażenia

•

Przenoszone przez stawonogi

•

Samozakażenie

•

Mieszane (autoinfekcja-łańcuchowo-

kontaktowy)

•

Zarazy rozwijające się w wyniku uzjadliwienia

się drobnoustrojów opurtunistycznych.

STADIA ROZWOJU EPIZOOCJI

Stadium między epizootyczne

S. przedepizootyczne

S. rozwoju epizoocji

S. szczytu

S. wygasania

S. poepizootyczne.

PRZEBIEG EPIZOOTI

I. Stadium międzyepizootyczne

•

niski potencjał epizootyczny,

•

zwierzęta odporne,

•

mała liczba ognisk choroby,

•

przebieg przewlekły lub atypowy

I II III

V VI

II. Stadium przed epizootyczne

•

wzrasta potencjał,

•

zmniejszenie odporności

•

nowe zwierzęta (brak styczności z

zarazkiem)

•

mała liczba ognisk choroby,

•

przebieg przewlekły lub atypowy

I II III

V VI

III. Stadium rozwoju epizoocji

•

wysoki potencjał epizootyczny

•

pełna wrażliwość zwierząt

•

wzrost ilości ognisk

•

duża liczba ognisk

•

przebieg nadostry lub ostry

I II III

V VI

IV. Stadium szczytu epizoocji

•

potencjał spada

•

największa liczba ognisk

•

przebieg ostry, podostry

•

typowe objawy

I II III

V VI

V. Stadium wygasania epizoocji

•

potencjał epizootyczny spada

•

spada liczba ognisk

•

dominuje forma podostra i

przewlekła

I II III

V VI

VI. Stadium poepizootyczne

•

bardzo wysoki potencjał epizootyczny

•

wysoka odporność przeciwzakaźna

•

brak lub bardzo mało ognisk zarazy

•

forma choroby skryta, nietypowa

•

możliwość obecności siewców i

ozdorwienćow

I II III

V VI

SEZONOWOŚĆ I CYKLICZNOŚĆ

Sezonowość

•

pewne pory roku

•

czynniki klimatyczne, metody chowu, żywienie, obrót

zwierzętami, biologiczni przenosiciele

Cykliczność

•

mniej lub bardziej regularne cykle wieloletnie

•

Choroby o wybitnej zaraźliwości

•

Związek z potencjałem epizootycznym, odpornością

zwierząt oraz nowymi szczepami zarazka

Document Outline