PRZEWLEKŁA CHOROBA 

NEREK

PCHN

Definicja:

 Przewlekła Choroba Nerek – PCHN 
           - to wieloobjawowy zespół 

chorobowy                             
powstały w wyniku trwałego 
uszkodzenia lub zmniejszenia liczby 
czynnych nefronów niszczonych 
przez różnorodne procesy chorobowe 
toczące się w miąższu nerek

Czynniki zwiększonego ryzyka 

rozwoju przewlekłej choroby 

nerek

• Podeszły wiek 
• Cukrzyca
• Nadciśnienie tętnicze
• Choroby nerek w najbliższej rodzinie lub 

wywiadzie

• Choroby sercowo – naczyniowe w 

najbliższej rodzinie i w wywiadzie

• Otyłość
• Płeć  męska

PRZEWLEKŁA CHOROBA 

NEREK 

   - przechodzi w przewlekłą 

niewydolność nerek gdy stopień 
filtracji kłębuszkowej 

      (GFR – glomerular filtration 

rate)

   spadnie poniżej 60ml/min/1,73m

2

 

i obniżenie utrzymuje się przez 
co najmniej 3 miesiące.

OBJAWY 

Przewlekłej Choroby Nerek

Stadium I

   przebiega w sposób bezobjawowy, 

GFR prawidłowy,

   w badaniach laboratoryjnych:
               - albuminuria
               - białkomocz
               - krwinkomocz
               - torbiele w obrazie USG 
( wielotorbielowate zwyrodnienie nerek)

StadiumII

     - objawy towarzyszące PCHN 

pojawiają się stopniowo i nasilają się. 
Organizm adoptuje się do zmian, 
pacjent może nie odczuwać żadnych 
dolegliwości.

     PCHN rozpoznaje się często 

przypadkowo podczas badań 
kontrolnych.

Stadium III

     - obniżenie GFR
     -  wielomocz
     - zwiększone pragnienie
     - zaburzenia łaknienia, nudności
     - podwyższenie stężenia kwasu 

moczowego

         w surowicy krwi
     - wzrost stężenia kreatyniny i mocznika
         w surowicy

Stadium IV

  - nasilenie objawów klinicznych
  - wzrost upośledzenia funkcji nerek

Stadium V

   - nasilone objawy kliniczne tzw 

„ kwitnąca mocznica”

   - wysoki poziom parametrów 

biochemicznych

OBJAWY KLINICZNE 

MOCZNICY

  Centralny Układ Nerwowy
  - senność, otępienie
  - spadek koncentracji
  - zaburzenia pamięci
  - zaburzenia orientacji
  - drżenia mięśniowe
   

Obwodowy układ 

nerwowy

   - neuropatia czuciowo – ruchowa z 

uczuciem pieczenia

   - zespół niespokojnych nóg
   - zwiększenie męczliwości mięśni

Układ krążenia

  - nadciśnienie tętnicze
  - przerost lewej komory serca
  - kardiomiopatia
  - zapalenie osierdzia
  - niedokrwienna choroba serca
  - niewydolność krążenia 
  - miażdżyca

Układ oddechowy

  - obrzęk płuc
  - zapalenie opłucnej

Przewód pokarmowy

  - brak apetytu
  - nudności, wymioty
  - zapalenie jamy ustnej
  - zapach mocznicowy z ust
  - choroba wrzodowa żołądka i 

dwunastnicy

  - krwawienia z przewodu 

pokarmowego

Objawy skórne

  - zmiany pigmentacji skóry
  - świąd
  - opóźnienie gojenia się ran
  - 

Objawy hematologiczne

  - niedokrwistość
  - skaza krwotoczna
  - 

Objawy 

endokrynologiczne

 -  wtórna nadczynność przytarczyc
 - nietolerancja glukozy
 - zaburzenia wzrostu u dzieci
 - nieprawidłowa czynność gruczołów 

płciowych

 - ginekomastia u mężczyzn

Objawy oczne

 - złogi wapniowe w spojówce lub 

rogówce

 - zespół czerwonych oczu

Czynniki przyspieszające 

progresję PCHN

• Utrzymująca się aktywność podstawowej choroby nerek

• Białkomocz

• Nadciśnienie tętnicze

• Cukrzyca

• Otyłość

• Hiperlipidemia

• Niedokrwistość

• Stosowanie leków przeciwbólowych

• Zaburzenia odpływu moczu 

• Przewlekłe stany zapalne ( zęby) zakażenia układu 

moczowego

• Zaburzenia gospodarki wapniowo – fosforanowej

• Wysoka podaż białka w diecie

• Palenie tytoniu

• Płeć męska

ZAPAMIĘTAJ!

• PCHN jest znacznie częstsza niż 

sądzono dotychczas, około 15 000 
pacjentów leczonych w Polsce za 
pomocą dializ to wierzchołek góry 
lodowej

  szacuje się, że w Polsce choruje na 

PCHN w różnych stadiach 4 mln 
ludzi!

• Stężenie kreatyniny jest prostym, 

dostępnym i tanim badaniem. 
Znacznie lepiej funkcję nerek 
odzwierciedla GFR – oszacowany za 
pomocą wzoru

• Najprostszymi wskaźnikami 

uszkodzenia nerek są: - albuminuria

          - białkomocz
          - krwinkomocz
   -Badanie USG, pozwala rozpoznać 

PCHN we wczesnym stadium

  
          

• Do wstępnej identyfikacji 

pacjentów z PCHN należy 
wykonać:

     - stężenie kreatyniny w surowicy i 

oszacowanie GFR

     - ogólne badanie moczu
     - oznaczenie albuminurii
     - USG

     Tylko pacjent świadomy swojej 

choroby, powikłań i znaczenia 
odpowiedniego leczenia może 
skutecznie współpracować z 
lekarzem w procesie terapii.

   Dlatego istotna jest  EDUKACJA 

CHOREGO I JEGO RODZINY na 
każdym etapie choroby.

  Spowolnienie przebiegu PCHN jest 

możliwe na każdym etapie 
zaawansowania  choroby!

        warto walczyć!

NEFROPROTEKCJA

-  To ochrona funkcji nerek  obejmująca 
działanie zmniejszające częstość 
występowania PCHN poprzez:

• Eliminację czynników ryzyka
• Wczesne wykrywanie
• Wdrożenie odpowiedniego 

postępowania terapeutyczngo        
   

ZAPAMIĘTAJ!

• OCHRONA NEREK TO MIEDZY INNYMI WALKA Z 

NADWAGĄ, NADMIERNYM SPOŻYCIEM SOLI, 

PALENIEM TYTONIU 

• IM WCZEŚNIEJ ZOSTAJE ROZPOZNANA CHOROBA 

NEREK, TYM WIEKSZE SZANSE NA JEJ WYLECZENIE 

, ZATRZYMANIE LUB SPOWOLNIENIE JEJ POSTĘPU

• W RAMACH LECZENIA NEFROPROTEKCYJNEGO 

PACJENT OTRZYMUJE MIEDZY INNYMI LEKI 

OBNIŻAJĄCE CIŚNIENIE  TĘTNICZE KRWI ORAZ 

STĘŻENIE CHOLESTEROLU

• DWIE GRUPY LEKÓW OBNIŻAJĄCYCH CIŚNIENIE 

TĘTNICZE KRWI( inhibitory konwertazy 

angiotensyny i sartany) WYKAZUJĄ DZIAŁANIE 

CHRONIĄCE NERKI

SKUTECZNE DZIAŁANIE 

NEFROPROTEKCYJNE MOŻE 
ZATRZYMAĆ POSTEP CHOROBY LUB 
SPOWOLNIC JEJ POSTEP 

     I OPÓŹNIĆ ROZPOCZĘCIE 

DIALIZOTERAPII 

                           O KILKA LAT!!!