Pourazowe przykurcze, 
zrosty i zesztywnienia w 
stawie ramiennym.

PRZYKURCZEM 
(contractura)

   nazywamy ograniczenie ruchu w 

stawie w określonej płaszczyźnie. 

Może występować jako:

-

zgięciowy (c. in flexione)

-

odwiedzeniowy ( c. in abductione)

-

wyprostny (c. in extensione)

-

przywiedzeniowy (c. in adducione)

-

mieszany 

   
   Bodźce bólowe zmuszają chorego 

do przyjmowania takich pozycji 
stawu, aby zmniejszyć w nim 
ciśnienie. Prowadzi to do 
ograniczenia jego funkcji i 
stopniowego zaniku mięśni, co 
utrwala przykurcz. 

Z czasem dochodzi do:

-

zaburzeń odżywiania chrząstki 
stawowej,

-

zmian w torebce stawowej

-

zrostów wewnątrz- i 
zewnątrzstawowych 

-

zesztywnienia stawu

Rozwój przykurczu zależy od:

-

przyczyny pierwotnej

-

zdolności regeneracyjnych zajętych 
tkanek

-

możliwości adaptacyjnych stawu

-

zmian troficznych otaczających 
tkanek

PODZIAŁ

   Ze względu na patogenezę przykurcze 

dzielą się na:

-

dynamiczne: powstające w następstwie 

chorób ośrodkowego układu nerwowego 

(porażenia spastyczne i wiotkie, 

urazowe uszkodzenia rdzenia, zapalenie 

opon mózgowych)

-

mechaniczne (pourazowe)

-

zapalne (swoiste i nieswoiste)

   

Ze względu na lokalizację 

przykurczu wyróżnia się 

przykurcze:

-

skórne (po oparzeniach)

-

powięziowe (po urazach mechanicznych, 

zapaleniach)

-

mięśniowe (po urazach, zapaleniach, 

unieruchomieniu)

-

neurogenne (po uszkodzeniu nerwów)

-

stawowe (po uszkodzeniu i zrostach błony 

maziowej, więzadeł, torebki lub chrząstki)

Budowa obręczy barkowej

Urazy obręczy kończyny górnej 
z powikłanym ograniczeniem 
ruchomości:



 Zwichnięcie stawu ramiennego

     - pierwotne
     - nawykowe



Zwichnięcie stawu barkowo-  obojczykowego



Zwichnięcie stawu mostkowo- obojczykowego



Uszkodzenie pierścienia rotatorów

Objawy po zwichnięciach: 



Zniesienie ruchów czynnych i biernych w 
stawie



Obrzęk



Ból (samoistny, uciskowy, podczas ruchów)



Zniekształcenie obrysów stawu



Przymusowe ustawienie kończyny



Sprężysty opór czy próbie pokonywania 
zwichnięcia

Objawy po uszkodzeniu 
rotatorów:



Ból na wysokości guzka większego kości 
ramiennej



Ograniczenie odwodzenia ramienia



Brak możliwości rozpoczęcia odwodzenia 
(staje się możliwe po biernym uniesieniu 
ramienia do kąta 30-60 stopni)



Upośledzenie ruchów rotacyjnych 
ramienia

Powikłania:



Ograniczenie zakresów ruchów w 
stawu



Zwichnięcia nawykowe



Zmiany zwyrodnieniowe



Dystrofia Sudecka

Postępowanie przy 
wystąpienie przykurczu:



Ćwiczenia czynne i prowadzone w 
zakresie nie wywołującym bólu, później 
oporowe- przyczyniają się do 
zwiększenia zakresu i wzmożenia siły 
mięśniowej



Nagrzewania, okłady parafinowe, ciepłe 
kąpiele i delikatny masaż z ominięciem 
stawu- wzmożenie ukrwienia i 
rozluźnienie przykurczu

Postępowanie przy 
wystąpienie przykurczu cd.:



Zastosowanie wyciągów 
oddalających od siebie powierzchnie 
stawowe- poprawa czynności stawu



Około- i dostawowe podanie 
hydrokortyzonu bądź hialuronidazy.

Leczenie operacyjne:

   

   W przypadkach nie wykazujących przez 

szereg miesięcy postępu mimo 
prowadzonego leczenia zachowawczego 
po upływie 1-2 lat można rozważyć 
ewentualność leczenia operacyjnego, które 
polega na usunięciu blizn śródstawowych, 
przecięciu obkurczonej torebki stawowej, 
wydłużeniu skróconych ścięgien i mięsni.

Skostnienia

   Przyczyna okołostawowych 

skostnień jest zazwyczaj 
zaniechanie unieruchomienia po 
nastawieniu zwichnięcia, w okresie 
po zdjęciu opatrunku gipsowego 
drażnienie ruchami biernymi, 
rozciąganiem oraz masażem 
tkanek okołostawowych

Skostnienia cd.

   Torebka stawowa, więzadła, 

przyczepy ścięgien oraz krwiak w ich 

okolicy ulegają metaplazji kostnej i 

skostnieniu.

   
   Skostnienia te mogą przyczynić się 

do ograniczenia ruchów stawu, 

blokując mechanicznie część jego 

prawidłowego zakresu.

Leczenie:

   W przypadku narastających skostnień 

wskazane jest:

-

zapewnienie kończynie spokoju

-

zabezpieczenie przed niekorzystnymi 
bodźcami

   
   Leczenie operacyjne prowadzi zazwyczaj 

do jeszcze większego skostnienia.

Profilaktyka:

   Ma bardzo duże znaczenie i dotyczy 

przede wszystkim pierwszego okresu po 
zwichnięciu.

   
   Polega na stosowaniu możliwie łagodnej 

repozycji i na unieruchomieniu przez ok. 
3tyg. Szczególnie ważne jest również 
unikanie silnie drażniących bodźców. 

Bibliografia:



Dega W. „Ortopedia i 
Rehabilitacja” PZWL Warszawa 
1968



 Gaździk R. „Ortopedia i 
Traumatologia” PZWL Warszawa 
1998