background image

1

Dewiacje i parafilie

materiały dydaktyczne
dr n. med. Wiesław 

Czernikiewicz 

background image

2

Preferować

 

- przedkładać, wybierać.

Preferencje seksualne

 

- przedkładanie / wybieranie obiektu 
i sposobu zaspokojenia potrzeby 
seksualnej.

background image

3

PREFERENCJE   

SEKSUALNE 

  

PRAWIDŁOWE    ZABURZONE

background image

4

 OBIEKT

PRAWIDŁOWE

CZŁOWIEK

PŁCI ODMIENNEJ

DOJRZAŁY

      

ZABURZONE

RZECZ, ZWIERZĘ 

  – fetyszyzm, nekrofilia, 

zoofilia

PŁCI TEJ SAMEJ
- homoseksualizm, 
efebofilia

DZIECKO – pedofilia

  STARZEC - gerontofilia

background image

5

  

SPOSÓB

PRAWIDŁOWE

SPÓŁKOWANIE 
DOPOCHWOWE

     ZABURZONE

SADYZM

MASOCHIZM

FROTTERYZM

EKSHIBICJONIZM

VOYERYZM

AUTOEROTYZM

background image

6

DEWIACJE  A  PARAFILIE 

(ZBOCZENIE)

   

DEWIACJA SEKSUALNA

   odchylenie seksualne

      

                                      
                

PARAFILIA
zboczenie 

płciowe

perwersja

rozpoznanie na poziomie społecznym

 

    

rozpoznanie na poziomie 
medycznym

background image

7

ZACHOWANIE SEKSUALNE 

(INTERPERSONALNE)

 

SPEŁNIA 3 PODSTAWOWE FUNKCJE:

 

1.   BIOLOGICZNĄ – MOŻLIWOŚC 

PROKREACJI

2.   PSYCHOLOGICZNĄ – ZASPOKOJENIE      

POTRZEBY SEKSUALNEJ, ROZKOSZ

3.   SPOŁECZNĄ – TWORZENIE WIĘZI

background image

8

PRAWIDŁOWE ZACHOWANIE 

SEKSUALNE

  WINNO ZAWIERAĆ POTENCJALNĄ 

MOŻLIWOŚĆ SPEŁNIENIA 
TRZECH JEGO PODSTAWOWYCH FUNKCJI 
(BIOLOGICZNEJ, PSYCHOLOGICZNEJ, 
SPOŁECZNEJ)

background image

9

PARAFILNE ZACHOWANIE 

(PERWERSYJNE, ZBOCZONE ) 

TO TAKIE ZACHOWANIE, KTÓREGO ELEMENTY 

STRUKTURALNE POWODUJĄ SPEŁNIENIE FUNKCJI 
PSYCHOLOGICZNEJ, 

NATOMIAST WYKLUCZAJĄ MOŻLIWOŚĆ SPEŁNIENIA 

FUNKCJI BIOLOGICZNEJ I / LUB SPOŁECZNEJ

 

NIE KAŻDE

 ZACHOWANIE PARAFILNE 

( PERWERSYJNE, ZBOCZONE ) 

JEST  RÓWNOZNACZNE  Z  PARAFILIĄ

background image

10

A: DEFINICJE
 
FREUD (1905)
Aktywność seksualna jest perwersyjna 

jeśli:

 
1.    Jest skupiona na pozagenitalnych 

rejonach ciała

2.    Raczej zastępuje niż współwystępuje 

z aktywnością genitalno-genitalną

3.    Zmierza do sytuacji, gdy zastępuje 

wszystkie inne i staje się  wyłączną 

formą aktywności seksualnej jednostki

 

background image

11

STOLLER (1975) 
Perwersja - "Erotyczna forma nienawiści"
Okrucieństwo i dążenie by poniżyć i 

upodlić tak partnera seksualnego jak i 

siebie.

 
 
STOLLER (1985)
Intymność  -  kryterium różnicujące 

prawidłowe zachowania seksualne od  

parafilnych.

Akt seksualny jest używany do uniknięcia 

długoterminowego, emocjonalnie 

intymnego związku z druga osobą. 

background image

12

DSM - IV (1994)

1.    Obiekty aktywności seksualnej 

nie są ludźmi

2.    Rzeczywiste poniżenie bądź 

ból są zadawane partnerowi lub 
sobie

3.    Kiedy zaangażowane są w 

aktywność seksualną dzieci lub 
osoby dorosłe nie godzą się na to

 

background image

13

FORMY:

 "Łagodna" - zaburzenia 
preferencji bez aktywności 
seksualnej perwersyjnej

  "Średnia" - zaburzone 
preferencje  okazjonalnie 
realizowane aktywnością 
perwersyjną

  „Ciężka" - zaburzone 
preferencje regularnie realizowane 
aktywnością perwersyjną

 

background image

14

STOLLER (1985)

 

Określenie 

"perwersja" 

jest 

pejoratywne.  Ma  zapach  grzechu, 
oskarżenia, 

mściwości 

sprawiedliwości.  Jest  bezwzględne  i 
stanowcze.  W  nim  grzmi  Bóg  i    jego 
wysłannicy na ziemi.

 
Poczucie  grzeszności  jest  warunkiem 

wstępnym  aktywności  perwersyjnej, 
jest 

ono 

tych 

przypadkach 

przyczyną podniecenia  seksualnego.

 

background image

15

DEWIACJA SEKSUALNA, 

PARAFILIA TO:

STAN EROTOSEKSUALNY

POWTARZAJĄCEJ SIĘ REAKTYWNOŚCI

LUB OBSESYJNEJ ZALEŻNOŚCI

OD NIEZWYKŁEGO, NIEAKCEPTOWANEGO 

BODŹCA ZMYSŁOWEGO

LUB ISTNIEJĄCEGO W FANTAZJI, NIEZBĘDNEGO 

DO UZYSKANIA

LUB PODTRZYMANIA PODNIECENIA 

SEKSUALNEGO I / LUB ORGAZMU.

background image

16

PARAFILIA – ISTOTA:

 

1.   

POWTARZAJACA SIĘ  REAKTYWNOŚĆ

2.   OBSESYJNA ZALEŻNOŚĆ NIEZWYKŁY BODZIEC ZMYSŁOWY

3.    NIEAKCEPTOWANY BODZIEC ZMYSŁOWY

4.    ZAWĘŻONA REAKTYWNOŚC  SEKSUALNA

5.    BODZIEC REALNY

6.    BODZIEC ISTNIEJĄCY W FANTAZJI

7.    DEZINTEGRACJA POPĘDU SEKSUALNEGO I OSOBOWOŚCI

 

background image

17

OBJAWY KLINICZNE PARAFILII:

1.    HYPERORGAZMIA PARAFILIKÓW
                                                                 8-10 / 

24GODZINY

2.    ODTWARZANIE FANTAZJI PARAFILICZNYCH PODCZAS 

AKTYWNOŚCI SEKSUALNEJ, 
W TYM MASTURBACJI

3.    ZABLOKOWANIE MOŻLIWOŚCI ZAKOCHANIA SIĘ 

LUB STWORZENIA ZWIĄZKU PARTNERSKIEGO 
(NIE WYKLUCZA TO KONTAKTÓW GENITALNYCH 
LUB MAŁŻEŃSTWA )

background image

18

OBJAWY KLINICZNE PARAFILII:

4.

 AKTY  DEWIACYJNE SĄ POPEŁNIANE 

    W STANIE DYSOCJACJI, PODOBNYM DO TRANSU, 

PODCZAS KTÓREGO JEDNOSTKA NIE JEST W STANIE 
ODSTĄPIĆ OD SWEGO RYTUAŁU PARAFILICZNEGO.

PARAFILIĘ NALEŻY UWAŻAĆ RACZEJ ZA AUTOMATYZM, 

NIŻ UMOTYWOWANE ZACHOWANIE ZALEŻNE 

    OD KONTROLI WOLI.

background image

19

PATOLOGICZNE FORMY 

DEWIACJI SEKSUALNYCH

1.    FORMA PROGRESYWNA (ZBOCZENIE PŁCIOWE)

      DEZINTEGRACJA ZDEWIOWANEJ SEKSUALNOŚCI 

  I OSOBOWOŚCI

      OBRONA
      WYŁAMANIE
      BRAK ZASPOKOJENIA W AKTACH DEWIACYJNYCH
      DYZSATYSFAKCJA
      POSTĘPUJĄCA DEZINTEGRACJA SEKSUALNOŚCI 

  I OSOBOWOŚCI

background image

20

PATOLOGICZNE FORMY DEWIACJI 

SEKSUALNYCH

2. FORMA IMPULSYWNA

      WYPARCIE
      „WYŁAMANIE” DEWIACJI SPOD KONTROLI PSYCHIKI

 

background image

21

ZJAWISKO

„DEWIACJA SEKSUALNA”

  

NIE JEST BEZPOŚREDNIO OBSERWOWALNE

STAN INFEROWANY 

  

ZACHOWANIE PŁCIOWE

  

OBSERWACJA

 

WNIOSKOWANIE

   

background image

22

FANTAZJE DEWIACYJNE

( PARAFILICZNE )

POJAWIAJĄ SIĘ ( POWSTAJĄ )

W OKRESIE DOJRZEWANIA !!! 

 

ZACHOWANIA DEWIACYJNE

MOGĄ POJAWIĆ SIĘ 

DOPIERO

PO OKRESIE DOJRZEWANIA !!!

background image

23

ETIOPATOGENEZA 
DEWIACJI  PŁCIOWYCH

1. TEORIA FILOGENETYCZNO – 

EMBRIOLOGICZNA

  NIEPEŁNE RÓŻNICOWANIE PŁCIOWE
  ZABURZONE RÓŻNICOWANIE PŁCIOWE

2. TEORIA KONSTYTUCJONALNO – BIOLOGICZNA
  DZIEDZICZENIE
  STARSZY WIEK RODZICÓW

background image

24

3.   TEORIA ORGANICZNO – MÓZGOWA

 

      ZMIANY WSTRUKTURALNE MÓZGU

      ZMIANY BICHEMICZNE MÓZGU

      USZKODZENIA PŁATÓW SKRONIOWYCH

      ZMIANY ORGANICZNE MÓZGU

 

OSŁABIENIE HAMULCÓW

                                            

UJAWNIENIE  ZAMASKOWANYCH  WZORÓW

ZACHOWAŃ DEWIACYJNYCH

background image

25

4.    TEORIA ANTROPOLOGICZNA
 

  „PERWERSYJNY CHARAKTER„ OSOBOWOŚCI
  ZAPRZECZENIE MIŁOŚCI
  ZACHOWANIA OBNIŻAJĄCE SENS ŻYCIA
  ZACHOWANIA NISZCZĄCE WARTOŚCI 

„OGÓLNOLUDZKIE”

 
RELACJA MIĘDZY PSYCHOFIZYCZNĄ 

STRUKTURĄ OSOBOWOŚCI A DEWIACJĄ

background image

26

5.    TEORIA ATAWISTYCZNA
 

 POJAWIENIE SIĘ INSTYNKTOWNYCH 

ZACHOWAŃ Z WCZESNYCH ETAPÓW 
FILOGENEZY CZŁOWIEKA 

   ( PRZEŁAMYWANIE OPORU, DUSZENIE,  
   EKSHIBOWANIE ITD. )

 

background image

27

6.    TEORIA ENDOKRYNNA
 

     ZABURZENIA ENDOKRYNNE W OKRESIE 

PRENATALNYM LUB POSTNATALNYM

 

background image

28

7.    TEORIA UCZENIA SIĘ
 

  POPĘD SEKSUALNY JEST ENERGIĄ, SIŁĄ 

POWODUJĄCĄ POJAWIENIE SIĘ 
POTRZEBY SEKSUALNEJ

  SPOSÓB ZASPOKOJENIA POTRZEBY 

SEKSUALNEJ ZALEŻY OD TEGO 
JAK NAUCZYMY SIĘ ZASPOKAJAĆ 
TĘ POTRZEBĘ

 

background image

29

TEORIA ROZWOJOWA

DOJRZEWANIE PŁCIOWE 

POPĘD SEKSUALNY 

POTRZEBA SEKSUALNA

  

AKCEPTACJA, 

AFIRMACJA

 

INTEGRACJA 

SEKSUALNOŚCI I 

OSOBOWOŚCI 

PANOWANIE NAD 

SWOJA SEKSUALNOŚCIĄ

 

DOJRZEWANIE PŁCIOWE

POPĘD SEKSUALNY

POTRZEBA SEKSUALNA

 

WALKA, OBRONA, 

WYPARCIE

 

BRAK INTEGRACJI 

SEKSUALNOŚCI

I OSOBOWOŚCI 

OBSESJA, DEWIACJA, 

PERWERSJA

BRAK PANOWANIA NAD 

SWOJĄ SEKSUALNOŚCIĄ

background image

30

B: ETIOLOGIA
Freud (1905)
Instynkt 

seksualny 

obiekt 

są 

oddzielone od siebie

1.  Instynkt  seksualny  jest  niezależny  od 

obiektu

2.  Symptomy  neurotyczne  reprezentują 

tłumione potrzeby perwersyjne

 
W  perwersjach  fantazje  i  potrzeby  staja 

się    świadome  i  egosyntoniczne,  a 

aktywność 

perwersyjna 

 

daje 

przyjemność.

 
Symptomy neurotyczne  to 

odseksualizowane perwersje.

background image

31

NERWICA NEGATYWEM 

PERWERSJI

Perwersje ustrukturalizowane są  

w sposób wielowarstwowy. 

Każdej 

"aktywnej" 

perwersji 

towarzyszy    jej  "pasywny" 
odpowiednik  np.  sadyzm  ma 
masochistyczne 

podłoże, 

voyeuryzm 

ma 

ekshibicjonistyczne podłoże

background image

32

Fenichel (1945) Sachs 

(1986)

W klasycznym ujęciu:

1.   Perwersja  to  fiksacja  lub 

regresja  do  infantylnych  form 
seksualności 

2  Lęk  kastracyjny  uniemożliwia 

osiągnięcie orgazmu na drodze 
stosunku płciowego  

 

background image

33

STOLLER (1975, 1985)
Istotą  perwersji  jest  konwersja 

"traumy  z  dzieciństwa  do 
triumfu w dorosłości".

 
MITHELL (1988)
Perwersyjne 

zachowanie 

to 

triumf  nad  poczuciem  kontroli 
sprawowanej przez dominującą 
matkę.

background image

34

Mc DOUGALL (1986)
Każde  dziecko  jest  uwikłane  w 

nieświadomą 

psychologiczną 

rozgrywkę 

pomiędzy 

rodzicami 

wynikającą z ich nieuświadomionych 
pragnień 

konfliktów 

na 

tle 

erotycznym. 

 
Perwersja 

(noeseksualność) 

jest 

obligatoryjnie 

zaprogramowana 

przez 

scenariusze 

wypracowane 

przez  rodziców  i  zinternalizowane 
przez dziecko.

background image

35

KOHUT (1971, 1977)

Zachowania 

perwersyjne 

to 

rozpaczliwe  próby  odtworzenia 

integralności i spójności "ja".

 
Aktywność  perwersyjna  pomaga 

zachować  poczucie    życia  i 

integracji  w  sytuacji  zagrożenie 

porzuceniem 

lub 

odseparowaniem.

 
 

background image

36

Goldberg (1995)

Perwersja  jest  usiłowaniem   

naprawy 

defektu 

strukturalnego 

self 

połączonego  z  niezdolnością 
do osiągnięcia i doświadczania 
bolesnych 

stanów 

emocjonalnych

 

background image

37

Kernberg (1975)

U pacjentów z zaburzeniami 

osobowości typu borderline 
stwierdzone są  
wielopostaciowe perwersje 
seksualne.

background image

38

Zaburzenia preferencji 
seksualnych - parafilie:

Fetyszyzm

Transwestytyzm fetyszystyczny

Ekshibicjonizm

Oglądactwo (voyeurism)

Pedofilia

Sadomasochizm 

Klasyfikacja według 

ICD - 10

background image

39

F65

  Zaburzenia preferencji seksualnych

G1. Osoba doświadcza powtarzającego się, nasilonego popędu i

wyobrażeń 

seksualnych 

dotyczących 

niezwykłych

przedmiotów lub działań.

G2. Osoba  zarówno  realizuje  ten  popęd,  jak  i  odczuwa  z  tego

powodu wyraźne cierpienie.

G3. Preferencja występuje od co najmniej 6 miesięcy.

Klasyfikacja według 

ICD - 10

background image

40

F65.0 Fetyszyzm

A. Spełnione  ogólne  kryteria  zaburzeń

preferencji seksualnych (F65).

B. Fetysz (jakiś nieożywiony przedmiot)

jest 

najważniejszym 

źródłem

pobudzenia seksualnego i jest istotny

dla zadowalającej reakcji seksualnej.

background image

41

F65.1

Transwestytyzm fetyszystyczny

A.  Spełnione ogólne kryteria zaburzeń preferencji seksualnych

(F65).

B.  Nakładanie ubrań odmiennej płci w celu nabrania wyglądu i

poczucia przynależności do odmiennej płci.

C.  Przebieranie  się  jest  ściśle  związane  z  pobudzeniem

seksualnym. Po wystąpieniu orgazmu i spadku podniecenia,
następuje silne pragnienie zdjęcia przebrania.

background image

42

F65.2

Ekshibicjonizm

A.  Spełnione  ogólne  kryteria  zaburzeń  preferencji

seksualnych (F65).

B.  Powtarzająca  się  albo  utrwalona  skłonność  do

okazywania  narządów  płciowych  zaskoczonym,  obcym

osobom  (zwykle  płci  odmiennej),  które  prawie  zawsze

kojarzy się z podnieceniem seksualnym i masturbacją.

C.  Nie  występuje  zamiar  lub  zachęta  do  odbycia  stosunku

seksualnego z osobą „świadka”.

background image

43

F65.3

Oglądactwo (voyeurism)

A.  Spełnione  ogólne  kryteria  zaburzeń  preferencji

seksualnych (F65).

B.  Powtarzająca  się  albo  utrwalona  skłonność  do

oglądania  ludzi  uczestniczących  w  zachowaniach

seksualnych  lub  intymnych,  jak  rozbieranie  się,

związana z pobudzeniem seksualnym i masturbacją.

C.  Brak zamiaru ujawnienia swej obecności.

D.  Nie ma zamiaru kontaktu seksualnego z obserwowaną

osobą.

background image

44

F65.4

Pedofilia

A.  Spełnione  ogólne  kryteria  zaburzeń  preferencji  seksualnych

(F65).

B.  Utrwalona lub dominująca skłonność do aktywności seksualnej

z dzieckiem lub dziećmi w wieku przed pokwitaniem.

C.  Osoba ma co najmniej 16 lat i jest co najmniej 5 lat starsza od

dziecka lub dzieci z kryterium B.

background image

45

F65.5

Sadomasochizm

A.  Spełnione  ogólne  kryteria  zaburzeń  preferencji

seksualnych (F65).

B.  Preferowanie  aktywności  seksualnej  obejmującej

doświadczanie  (masochizm)  i/lub  sprawianie  (sadyzm),

co najmniej jednego z nasępujących:

(a) 

ból,

(b) 

upokorzenie,

(c) 

krępowanie.

C.  Aktywność  sadomasochistyczna  stanowi  najważniejsze

źródło  pobudzenia  i  jest  niezbędna  do  gratyfikacji

seksualnej.

background image

46

F65.6

Złożone zaburzenia preferencji seksualnej

Prawdopodobieństwo 

wystąpienia 

więcej 

niż 

jednej

nieprawidłowej  preferencji  seksualnej  u  jednej  osoby  jest

większe  niż  można  by  losowo  oczekiwać.  Do  celów

badawczych  należy  wymienić  różnego  typu  preferencje  i  ich

względne  znaczenie  dla  danej  osoby.  Najczęstszą  kombinację

stanowią: fetyszyzm, transwestytyzm i sadomasochizm.

background image

47

F65.8

Inne zaburzenia preferencji seksualnej

Może  występować  szereg  innych  wzorców  preferencji  i

aktywności seksualnych, z których każdy jest względnie rzadki.

Obejmują  one  takie  czynności  jak:  wykonywanie

obscenicznych  telefonów,  ocieranie  się  dla  pobudzenia

seksualnego  o  innych  ludzi  w  zatłoczonych  miejscach

publicznych 

(frotteurism), 

aktywność 

seksualna 

ze

zwierzętami, 

wykorzystywanie 

zadzierzgiwania 

lub

niedotlenienia  dla  intensyfikowania  pobudzenia  seksualnego

czy  preferowanie  partnerów  z  pewnymi  szczególnymi

nieprawidłowościami  anatomicznymi  (np.  z  amputowaną

kończyną).

F65.8

Inne zaburzenia preferencji seksualnej

c.d.

background image

48

Lista parafilii (Money 

1980)

Akrotomofilia

Apotemnofilia

Asfiksjofilia

Koprofilia

Efebofilia

Ekshibicjonizm

Fetyszyzm

Frotteuryzm

Gerontofilia

Kleptofilia

Klismafilia

Mord z lubieżności

Masochizm

Mizofilia

Narratofilia

Nekrofilia

Pedofilia

Piktofilia

Raptofilia

Sadyzm

Skoptofilia

Somnofilia

Telefoniczna skatofilia

Triolizm

Urofilia

Voyeuryzm (peeping-
tomizm)

background image

49

Parafilie

- postacie kliniczne

background image

50

Ekshibicjonizm i 

Voyueryzm

Freud (1905), Fenichel (1945)
Eksponując  genitalia  obcej  kobiecie, 

ekshibicjonista  upewnia  sam  siebie, 

że nie jest kastratem.

Reakcja szoku u kobiety na zachowanie 

ekshibicjonisty  daje  mu  poczucie  siły 

i panowania nad nią. 

Ekshibicjonista 

czuje 

się 

wykorzystywany  i  poniżany  przez 

kobietę.

Ekshibując i szokując obcą kobietę mści 

się za poniżenie .

 

background image

51

Staller (1985)
Ekshibicjonista  jest  niepewny 

swojej męskiej tożsamości.

Ekshibując  i  grożąc  kobiecie 

upewnia 

siebie, 

że 

jest 

mężczyzną.

 
Fenichel (1945)
Voyuerystyczne 

tendencje 

to 

fiksacja  na  "scenie  pierwotnej" 
z dzieciństwa.

background image

52

Mitchell (1988)
Ekshibicjonizm 

Voyueryzm 

ujmują  typowe  dla  wszystkich 
perwersji jakości:

Dialektyka pomiędzy :

powierzchnią i głębią 
widzialnym a ukrytym 
dostępnym i niedostępnym

background image

53

Sadyzm i masochizm 

Sadyzm - zemsta i poczucie władzy nad 

traumą z dzieciństwa.

Masochizm - "mniejsze zło" w miejsce 

kastracji.

Masochiści mogą być przekonani , że 

zasługują na karę za sadystyczne życzenia.

Masochiści bronią się przed lękiem 

separacyjnym poprzez poddanie się 

wykorzystywaniu .

Są przekonani, że sadomasochistyczny 

związek jest jedyną osiągalną formą 

związania z obiektem : związek oparty na 

wykorzystywaniu jest lepszy niż brak 

związku.

 

background image

54

Stolorow (1988)
„Ból fizyczny jest lepszy niż 

duchowa śmierć”

Przy braku bólu i 

wykorzystywania masochista 
czuje, że nie istnieje i nic go z 
nikim nie łączy. 

 

background image

55

Fetyszyzm

Greenacre (1970, 1979)
Fetysz funkcjonuje jako obiekt przejściowy.
 
Nersessian (1998)
Sprawowanie kontroli nad lękiem odbywa 

się poprzez obdarzenie zewnętrznych 

obiektów mocą magii i iluzji.

 
Greenacre (1970, 1979)
Chroniczne, traumatyczne interakcje w 

pierwszych kilku miesiącach życia mogą 

odgrywać znaczącą rolę w powstawaniu 

fetyszyzmu.

 

background image

56

Mithell (1988)
To, co wydaje się być silną 

potrzebą seksualną wobec 
fetyszystycznego obiektu 
może w rzeczywistości  
odzwierciedlać silny lęk przed 
utratą sensu własnego self. 

background image

57

Pedofilia

Freud (1905) i Fenichel (1945)

Pedofilia reprezentuje wybór 

narcystycznego obiektu.

Pedofil postrzega dziecko jako odbicie 

jego samego, gdy był dzieckiem.

 
Grath, Birubaum (1979), Mc Conaghy 

(1998)

Pedofile z fiksacją

Preferują dzieci w okresie adolescencji, 

zwykle chłopców

Pedofile z regresją

Preferują dzieci przed adolescencją, 

zwykle dziewczynki

background image

58

Transwestytyzm

Fenichel (1945)
Akt przebierania się jest identyfikacją z 

falliczną matką. 

Persan (1986)
Transwestyci są zawsze heteroseksualni. 

Niektórzy z transwestytów pojawiają 

się w Klinikach w połowie swojego 

życia, przekonani o tym, że stali się 

transseksualistami.

Mało wiadomo jest na temat 

transseksualistów, ponieważ 

większość takich osób bardziej szuka 

operacyjnej zmiany płci niż 

psychoterapii czy psychoanalizy.

background image

59

Autassassinofilia

 - 

dewiacja w której bodźcem 

seksualnym, warunkiem osiągnięcia satysfakcji 
seksualnej, jest pozorowanie własnego zabójstwa

Satysfakcja seksualna w tym przypadku ma jednocześnie cechy 
ekshibicjonizmu i masochizmu. Podłożem tego rodzaju zachowań są 
najczęściej wczesnodziecięce doświadczenia wynikające z relacji z rodzicami 
oraz pierwsze doświadczenia seksualne. Parafilii tej często towarzyszą 
zaburzenia osobowości, kompleksy, nieśmiałość oraz lęk wobec płci 
przeciwnej. Co ciekawe zaburzenie to częściej występuje u kobiet niż u 
mężczyzn. 

Asfiksjofilia

 - 

zaburzenie, w którym warunkiem osiągnięcia 

podniecenia i satysfakcji seksualnej jest duszenie się lub 
ewentualnie bycie duszonym

Erotofonofilia

 - 

mord z lubieżności, lustmord, zabójstwo z 

lubieżności. Skrajna postać sadyzmu, w której wyzwolenie 
reakcji seksualnej następuje podczas mordowania ofiary. 
Zazwyczaj nie dochodzi do stosunku seksualnego

background image

60

TERAPIA

CEL:
 

RADZENIE SOBIE 

    ZE ZDEWIOWANYMI  IMPULSAMI  SEKSUALNYMI
 
 
METODY:
 
   1.    FARMAKOTERAPIA
 
    2.    PSYCHOTERAPIA
 
 
 

background image

61

FARMAKOTERAPIA

      ANTYANDROGENY

KASTRACJA HORMONALNA

      LEKI PRZECIWDEPRESYJNE

      OBNIŻAJĄCE NAPIĘCIE, LĘK

background image

62

Parafilia

Test farmakologiczny

1. Octan medroxyprogesteronu (Depo-provera)

- antyandrogenowe działanie
- bezpośrednio na OUN
  wiąże się z neuronami podwzgórza

2. Androcur

- antyandrogenowe

3. Bioxetin, Seronil, Seroxat, Lithium Carb.

- przeciwdepresyjne

4. Tranxene, Xanax

- anksjolityczne

5. Tegretol

- przeciwdrgawkowe

background image

63

Rozważania dotyczące 

leczenia  parafilii 

Pacjenci z parafiliami są notorycznie 

trudni w leczeniu ponieważ:

1.    Doszli do perfekcji w rozwiązywania 

swoich problemów na drodze 
seksualnej.

2.    Większość perwersji jest 

egosyntoniczna.

3.    Postrzegają swoją perwersję jako co 

najwyżej dziwactwo (np. fetyszyści).

4.    Zgłaszają się na leczenie najczęściej 

pod presją :

-       kryzysu w małżeństwie
-       decyzji sądu

background image

64

5.    W przeciwprzeniesieniu  

terapeutów  stosunkowo często 

przejawia się: 

 lęk

 odraza

 pogarda

 przerażenie

chęć karania , umoralniania

nienawiść

zgoda na unikanie rozmowy z 

pacjentem o jego perwersji.

6.    Perwersji towarzyszą objawy 

psychopatologiczne jak 

    np.: osobowość borderline, 

narcystyczna i antysocjalna.

background image

65

Skuteczność leczenia 

parafilii jest wysoce 

kontrowersyjna. 

Prawdziwość 

wyników 

pomiarów 

skuteczności 

leczenia użytych w próbach 
kontrolnych  jest  wysoce 
problematyczna 

(Holl 

1995;  Marschall,  Phiters, 
1974;  Mc  Canagh,  1998; 
Preutky i inni. 1991)
.

background image

66

Celem leczenia 

pacjentów z perwersją 

jest:

1.    Pomoc w przezwyciężaniu oporu 

wobec  określenia i leczenia 

dewiacyjnego podniecenia seksualnego.

2.    Rozwijanie empatii wobec ofiar.
3.    Identyfikacja deficytów społecznych.
4.    Określenie nieadekwatnych nawyków 

radzenia sobie z błędami poznawczymi.

5.    Stworzenie programu zapobiegania 

ponownemu dopuszczeniu się 

przestępstw seksualnych (prewencja).

-         unikanie sytuacji prowokujących 

potencjalnie do perwersyjnego 

zachowania.

background image

67

W leczeniu perwersji 

stosuje się:

1.   Podejście psychodynamiczne. 
2.   Terapię poznawczo – 

behawioralną.

3.   Terapię behawioralną.
4.   Prewencję (zapobieganie 

nawrotom).

5.   Farmakoterapię 

antyandrogenową 

background image

68

Psychoterapia 

Ekspresyjno – wspierająca

otwartość na psychoterapię

motywacja do leczenia

 cierpienie z powodu objawów 
perwersji

 zainteresowanie etiologią 
problemów.

background image

69

Terapia 

psychodynamiczna 

integracja perwersji z centralną 
częścią osobowości może trwać 
przez resztę życia pacjenta

rozszczepienie osobowości 
pacjenta może przejawiać się 
równoczesnym pozytywnym i 
negatywnym przeniesieniem 

pacjenci podkreślają, że perwersja 
nie stanowi dla nich problemu 

ochrona pacjenta przed 
poczuciem winy 

background image

70

wrażliwi pacjenci uzyskują w 
terapii motywację, aby nie 
narażać się na karę za 
perwersyjne zachowania 

sprytni (manipulujący) 
pacjenci wykorzystując 
przeciwprzeniesienie  
obwiniają terapeutę o to, że 
zajmuje się ich perwersyjnymi 
objawami 

background image

71

Farmakoterapia perwersji

-         Androcur – octan cyproteronu
-         Depo – Provera 
  Zwiększenie masy ciała 

Stany depresyjne 
Zator płucny 
Zakrzepowe zapalenie żył.

 Obniżają popęd seksualny, ale są bez wpływu 

na obsesyjne preferencje.

50% leczonych  farmakologicznie parafilików  

porzuciło leczenie 

15% ma perwersyjne zachowania w czasie, 

gdy przyjmują leki

 ( Berllin i Meinecke 1991 ).

background image

72

Terapia małżeńska może być 

decydująca dla skuteczności 

leczenia parafilii.

-   Kryzys małżeński motywacją do 

podjęcia leczenia przez osobę z 
perwersją.

-   Łagodzenie poczucia winy i 

odpowiedzialności u żony.

-    Uświadamia i wzmacnia u żony 

poczucie, że jest istotnym elementem 
rozwiązania problemu, a nie przyczyną.

-    Pozwala w niektórych przypadkach 

włączyć zachowania perwersyjne (np. 
Transwestytyzm) w relacje małżeńskie.

background image

73

Pedofilia kazirodcza

Matki uczestniczą w zmowie 

milczenia kazirodczego systemu.

Te matki jako dzieci często pełniły 

role opiekunów własnych rodziców, 

rodzeństwa.

Nigdy nie otrzymywały wsparcia, 

którego potrzebowały w dzieciństwie.

Mają tendencje wybierania na 

partnerów mężczyzn zależnych, 

wymagających opieki.

Mają poczucie, że są lekceważone, 

postawę ambiwalencji do 

wychowywanych dzieci, lekceważą 

swoich mężów.

background image

74

Matka i ojciec oddalają się od siebie.

Ojciec zwraca się zazwyczaj do 
najstarszej córki o opiekę.

Dziecko w poczuciu 
odpowiedzialności powiela wzorzec 
matki i przejmuje jej role opiekuńcze 
łącznie z obowiązkami seksualnymi.

Dziecko jest lojalne wobec 
kazirodczego ojca.

Wszyscy członkowie rodziny 
kazirodczej zazwyczaj chronią jej 
zrównoważony system.

background image

75

Psychoterapia dynamiczna – 

grupowa

voyeuryści, ekshibicjoniści, pedofile
-         Grupa dostarcza wsparcia i 

konfrontacji.

-         Grupa naciska na zmianę 

destrukcyjnych, perwersyjnych zachowań.

Dobre efekty leczenia pedofilii przy 

wyłączeniu pedofili:

-         z zespołami organicznymi oun
-         z psychozą
-         z uzależnieniami 
-         z socjopatią
-         z perwersją

background image

76

PSYCHOTERAPIA
                           

-  MOTYWACJA 

DO LECZENIA

 

A

)  LĘK PRZED PRAWEM

B)  CIERPIENIE Z POWODU NIEPANOWANIA 

NAD SWOIMI IMPULSAMI

C)  PROBLEMY WYNIKAJĄCE Z REAKCJI 

OTOCZENIA

D)    PROBLEMY NATURY MORALNEJ

background image

77

PSYCHOTERAPIA  

-  FORMY

 

A)    PSYCHOANALIZA

B)    BEHAWIORALNA

-  MASTURBACJA
-  MATERIAŁY EROTYCZNE
-  TWORZENIE ZWIĄZKÓW PARTNERSKICH
-  WMONTOWANIE DEWIACJI W ISTNIEJĄCY 

UKŁAD


Document Outline