background image

 

 

Choroby 

Neurologicz

ne

background image

 

 

Choroby Neurologiczne

1.Bóle głowy.
2.Stwardnienie rozsiane.
3.Choroby naczyniowe mózgu (krwotoki, 
zakrzepica naczyń żylnych mózgu, 
rozwarstwienie tętnic, zawał mózgu, 
przejściowy udar niedokrwienny).
4.Padaczka.
5.Guzy mózgu.
6.choroby nerwowo-mięśniowe: miopatie, 
zapalenie wielomięśniowe, męczliwości 
(miastenia gravis) i neuropatie.
7.Zespoły bólowe okolicy lędźwiowo-
krzyżowej.

background image

 

 

1. Bóle Głowy

1a Bóle głowy z napięcia 

mięśniowego

Bóle głowy z napięcia mięśniowego 

należą do najczęstszych i 

nawracających bólów głowy          u 

kobiet spowodowanych napięciem 

mięśni głowy    i szyi. W czasie ciąży 

mogą wystąpić w każdym trymestrze 

ciąży i cechować się różnym nasileniem 

bez względu na tydzień ciąży.

background image

 

 

Bóle głowy z napięcia 

mięśniowego cd.

Ból jest silny, opasujący, ściskający i 

obejmuje głowę dookoła na kształt 

przylegającej czapki. Najczęściej 

obejmuje potylicę, powodując 

pogrubienie i miejscową tkliwość 

palpacyjną mięśni skroniowych oraz 

potylicznoczołowych. Ból trwa kilka 

godzin lub dni i nasila się w sytuacjach 

stresowych. Mogą wystąpić łagodne 

nudności i łzawienie. Aura, 

charakterystyczna dla migreny podczas 

tych bólów nie występuje.

background image

 

 

1.Bóle głowy o etiopatogenezie 

naczynioruchowej 

1b Atak migreny ustępuje po środkach 

przeciwbólowych (np.. Kwas 

acetylosalicylowy, paracetamol) oraz po 

zastosowaniu 100% tlenu w ilości 7 l/min 

przez 10 minut. Przeciwwymiotnie działa 

metoklopramid (doustnie lub 

domięśniowo) oraz permazyna (np. 

Torecan w czopkach).

background image

 

 

Bóle głowy o etiopatogenezie 

naczynioruchowej

Profilaktyka obejmuje stosowanie 

propranololu, amitryptyliny 

(imipramina) 25-75 mg na noc, blokery 

kanału wapniowego (werapamil jest 

przeciwwskazany w pierwszych trzech 

miesiącach ciąży z powodu działania 

teratogennego). Ponadto zaleca się 

unikanie pokarmów pozbawionych 

inhibitorów oksydazy monoaminowej, 

takich jak pokarmy zawierające 

azotany i glutaminian sodu.

background image

 

 

1.Bóle głowy o 

etiopatogenezie 

naczynioruchowej

1c W ciąży mogą wystąpić również 

bóle gromadne głowy (tzw. Hortona), 

u których podłoża leży nadmierne 

uwalnianie histaminy. Występują one 

raz na trzydzieści bólów głowy. Jest to 
silny ból wewnątrz i wokół oczodołów, 

któremu towarzyszy zwężenie źrenic, 

opadanie powiek, katar, łzawienie. 

Atak bólów powtarza się kilkakrotnie 

w ciągu doby, a jego intensywność 

skłania do myśli samobójczych. Ciąża 

nie wpływa na ustąpienie ataków. 

background image

 

 

Bóle głowy o etiopatogenezie 

naczynioruchowej

Leczenie. Środki przeciwbólowe są 

często nieskuteczne, a dobre wyniki 

daje stosowanie steroidów: Encorton 

60mg 1 x dziennie przez 3-4 dni, 

następnie 10 mg dziennie przez 3 

tygodnie. W bólach gromadnych, w 

ostrej fazie stosuje się oddychanie 

czystym tlenem w ilości 8-10 l/min, co 

daje skuteczną poprawę samopoczucia.

background image

 

 

1.Bóle głowy z pociągania

1d Bóle głowy z pociągania należą do bólów 

niebezpiecznych. Są wywoływane przez 

zapalenie, przemieszczenie i pociąganie 

unerwionych  struktur wewnątrz- i 

zewnątrzczaszkowych. Ból jest głęboki, 

rwący lub ściskający, rozlany w środku 

głowy, niekiedy z towarzyszącymi objawami 

ogniskowymi (zależnie od umiejscowienia 

procesu chorobowego), objawami 

wzmożonego ciśnienia 

wewnątrzczaszkowego, zaburzeniami 

wegetatywnymi    ( nudności, wymioty, 

senność) oraz ograniczeniem świadomości. 

Występuje przeczulica skóry nad ogniskiem 

w obrębie mózgu.

background image

 

 

Bóle głowy z pociągania

Ze względu na zagrożenie życia, bóle głowy z 

pociągania wymagają bardzo szybkiej 

diagnozy. W razie wystąpienia zespołu 

oponowego wskazane jest wykonanie 

diagnostycznego nakłucia lędźwiowego         

i pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego w 

celu różnicowania zapalenia opon i krwotoku 

oponowo- mózgowego. To drugie wymaga 

wykonania angiografii tętnic mózgu i 

tomografii komputerowe. Podejrzenie guza 

mózgu wymaga wykonania badania TK lub 

MR po ukończeniu 12 tygodnia ciąży

background image

 

 

 2. Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane (SM) jest 

przewlekłą chorobom demielinizacyjną 

w ośrodkowym układzie nerwowym, 

polegającą na rozsianym rozpadzie 

osłonki mielinowej włókien nerwowych 

zarówno w rdzeniu kręgowym, jak i 

mózgu, oraz uszkodzeniu pozostałych 

części włókna nerwowego.

background image

 

 

Stwardnienie rozsiane

Ciężarne z łagodnymi  objawami SM 

mogą rodzić drogami naturalnymi. W  

razie wymaganej analgezji  nie zaleca 

się znieczulenia zewnątrzoponowego, 

gdyż może nasilić objawy lub 

wywołać napad drgawek. 

Przeciwbólowo korzystnie działa 

Dolargan. W celu stymulacji 

czynności skurczowej macicy można 

zastosować okstocyntę. 

background image

 

 

Stwardnienie rozsiane

U ciężarnych z uszkodzonym rdzeniem 

kręgowym (niedowład kończyn dolnych) 

poród często występuje wcześniej a ból 

uświadamiający początek porodu nie 

jest odczuwany. Aktywne parcie u wielu 

takich ciężarnych nie jest możliwe, z 

czego wynika konieczność zastosowania 

operacji kleszczowej w II okresie 

porodu. Cięcie cesarskie jest 

rozwiązaniem wskazanym u rodzących 

ze stwardnieniem rozsiany, mających 

nasilone objawy 

neurologiczne(porażenie dwu- lub 

czterokończynowe).

background image

 

 

3.Choroby naczyniowe 

mózgu

Choroby naczyniowe mózgu u kobiet 

ciężarnych obejmują 

-krwotok oponowo-mózgowy,

 -zakrzepicę naczyń żylnych mózgu, 

-zapalenie tętnic, 

-zatory.

 Początek choroby naczyń mózgu w czasie 

ciąży  jest nagły, udarowy. 

Może mieć charakter krwotoczny, 

niedokrwienny lub przechodzić z jednej 

postaci w drugą.

background image

 

 

3a.Krwotok oponowo-

mózgowy

Krwotok oponowo-mózgowy jest to 

wynaczynienie krwi do różnych 

struktur wewnątrzczaszkowych : do 

przestrzeni podpajęczynówkowej, 

miąższu mózgu, komór mózgu, 
przestrzeni podtwardówkowej. 

Najczęściej występuje krwotok 

podpajęczynówkowy, który jest 

najbardziej poważnym powikłaniem w 

ciąży. Stanowi przyczynę 80% zgonów 

kobiet w ciąży.

background image

 

 

Krwotok oponowo-mózgowy

Krwawienie z powodu naczyniaka 

zazwyczaj występuje między 16 a 20 

tygodniem ciąży, między 30 a 40 

tygodniem ciąży oraz bezpośrednio po 

porodzie(w czasie zwiększonej objętości 

wyrzutowej serca). W przypadku 

tętniaków zagrożenie krwotokiem 

wzrasta w miarę trwania ciąży i jest 

największe w III trymestrze ciąży i w 2 

do 6 tygodni po porodzie.

background image

 

 

Krwotok oponowo-mózgowy

Obraz kliniczny krwawienia 

podpajęczynówkowego nie ulega zmianie 

podczas ciąży. Z powodu drobnego krwawienia 

(krwinkotoku) do ściany tętniaka występują 

objawy ostrzegające, do których należy ból, 

depresja, senność, światłowstręt, nudność, 

przemijające zaburzenia widzenia. Niedowład 

połowiczny występuje przy tętniaku tętnicy 

środkowej mózgu, a zawroty głowy i niemożność 

spojrzenia ku górze przy tętniaku tętnicy 

podstawnej. Dokonane krwawienie 

podpajeczynówkowe przebiega najczęściej z 

utratą przytomności (typ udarowy), sztywnością i 

bólami karku (typ oponowy), z bólami głowy i 

kończyn (typ lędźwiowo-krzyżowy).

background image

 

 

Krwotok oponowo-mózgowy

U kobiet ciężarnych bez objawów 

bólowych lub z niewielkim bólem głowy 

lub sztywnością karku (I stopień w skali 

Hunta i Hessa)można stosować leczenie 

neurochirurgiczne odroczone, które 

przeprowadza się po rozwiązaniu ciąży 

droga cięcia cesarskiego.

background image

 

 

Krwotok oponowo-mózgowy

W większości przypadków poród należy 

ukończyć operacją kleszczową w 

znieczuleniu zewnątrz-oponowym lub 

cięciem cesarskim. Pacjentki z 

tętniakiem, u których pękły błony 

płodowe, powinny być rozwiązane 

cieciem cesarskim. W przypadku 

usunięcia wady naczyniowej mózgu 

kobieta może planować następną ciąże, 

natomiast przy niemożności usunięcia 

tętniaka lub wady tętniczo–żylnej 

następna ciąża stanowi ryzyko i nie jest 

wskazana.

background image

 

 

3b. Zakrzepica żył mózgu

Zakrzepica żył mózgu występuje 

głównie w okresie poporodowym, w 

związku z nagłym zmniejszeniem 

objętości i zwiększenie krzepliwości 

krwi po porodzie oraz ewentualnym 

przemieszczeniem materiału 

zatorowego z żył miednicy. Pojawia się 

głównie u kobiet odwodnionych lub 

wyniszczonych oraz w przebiegu chorób 

zapalnych, policytemii, 

hemoglobinopatii, cukrzycy.

background image

 

 

3c. Udar niedokrwienny 

mózgu

Udar niedokrwienny mózgu może być 

spowodowany zapaleniem tętnic mózgu 

izolowanym lub w przebiegu choroby 

układowej. W ciąży występuje rzadko. Ze 

względu na objawy bóle migreno-

podobne głowy i objawy niedokrwienne, 

wymaga hospitalizacji ciężarnej. W 

wyniku procesu zapalnego tętnic 

dochodzi do zmniejszenia ilości krwi 

dopływającej do mózgu. W czasie porodu 

może dojść do przemijającego udaru 

niedokrwiennego.

background image

 

 

3d. Zawał mózgu

Występuje około raz na 3000 ciężarnych, 

trzynastokrotnie częściej niż u kobiet 

nieciężarnych. U większości ciężarnych z 

zawałem mózgu występuje zator tętnicy 

środkowej mózgu. Pojawia się najczęściej po I 

trymestrze ciąży i w pierwszym tygodniu po 

porodzie. Do jego wystąpienia przyczyniają 

się najczęściej choroby serca (arytmia, 

choroby zastawek, choroby myocardium, 

bakteryjne zapalenie wsierdzia), w mniejszym 

stopniu zakrzepica naczyń kończyn dolnych i 

miednicy, hemoglobinopatie, plamica 

trombocytpeniczna, przerzuty komórek 

nowotworowych, zatory tłuszczowe, będące 

skutkiem urazu, zatory powietrzne związane z 

poronieniem lub około porodowym 

uszkodzeniem pochwy.

background image

 

 

5.Guzy mózgu u kobiet w 

ciąży

Współistnienie guza mózgu i ciąży jest 

zbiegiem okoliczności. Leczenie zależy 

od złośliwości guza i zaawansowania 

ciąży. W przypadku stwierdzenia guza 

złośliwego (glejak) rozwijającego się 

szybko wskazane jest przerwanie ciąży 

lub jej zakończenie cięciem cesarskim. 

W przypadku guza łagodnego (oponiak), 

przy jednoczesnym braku objawów 

wzmożonego ciśnienia 

wewnątrzczaszkowego lub przy 

skutecznym ograniczeniu ciasnoty 

wewnątrzczaszkowej za pomocą 

steroidów i diuretyków, można odroczyć 

leczenie do czasu połogu.

background image

 

 

Gruczolaki przysadki

Wykrycie minigruczolaka u kobiety 

zamierzającej zajść w ciąże powinno 

prowadzić do jego wcześniejszego 

usunięcia drogą transfenoidalną, 

ponieważ ciąża może spowodować 

zwiększenie jego objętości. Pojawienie 

się w ciąży (zwłaszcza w drugiej 

połowie) zaburzeń w polu widzenia 

wymaga badania okulistycznego, 

endokrynologicznego i neurologicznego 

oraz TK, umożliwiających potwierdzenie 

rozpoznania gruczolaka przysadki.

background image

 

 

6.Choroby Nerwowo-

Mięśniowe

6a.Miastenia (myasthenia 

gravis) 

Jest to choroba autoimmunologiczna, 

polegająca na szybkim i łatwym męczeniu się 

i osłabieniu mięśni szkieletowych podczas 

skurczu. Podobnie jak stwardnienie rozsiane 

występuje między 20 a 40 rokiem życia. 

Zaostrzenie choroby następuje w połogu 

(zanotowano 3,4% śmiertelności matek). 

Powoduje zwiększenie odsetka porodów 

przedwczesnych (około 40%) oraz 

pięciokrotnie zwiększa umieralność 

okołoporodową noworodków. U 20% 

noworodków rozwijają się objawy miastenii 

przemijającej. Test diagnostyczny z 10 mg 

bromku edrofonium (tensilon) jest 

przeciwwskazany, gdyż zwiększa odsetek 

poronień.

background image

 

 

Miastenia (myasthenia 

gravis)

Kobiety ciężarne z miastenią powinny być 

hospitalizowane 2-3 tygodnie przed terminem 

porodu. W tym czasie poddaje się je badaniu 

EKG, funkcji tarczycy i układu oddechowego 

oraz weryfikacji leczenia. Poród powinien 

kontrolować zespół składający się z położnika 

anestezjologa, neurologa. W większości 

przypadków poród przebiega prawidłowo dla 

tego nie należy rutynowo stosować 

rozwiązania cięciem cesarskim. Podczas 

porodu wraz z wysiłkiem wzrasta męczliwość, 

to też należy go ukończyć operacja 

kleszczową. Cięcie cesarskie wykonuje się 

raczej ze wskazań położniczych niż 

neurologicznych.

background image

 

 

Podsumowanie 

• Ciąża powikłana chorobą neurologiczna wymaga 

ścisłej współ pracy położnika i neurologa,

• W bólach głowy ma znaczenie ich różnicowanie,
• Leczenie jest uzależnione od rodzaju bólu i 

objawów towarzyszących,

• W profilaktyce bólów głowy obowiązuje: selekcja 

przyjmowanych pokarmów i wykluczenie 

produktów migrenorodnych,

• Badanie TK wykonuje się w bólach głowy 

„niebezpiecznych”, zakrzepicy żył mózgu i 

guzach mózgu,

• Badanie MR wykonuje się w diagnostyce 

stwardnienia rozsianego, guzów mózgu, 

zespołów bólowych okolicy lędźwiowo-krzyżowej,

background image

 

 

Podsumowanie

• Przy objawach oponowych (zapalenie opon 

mózgowo-rdzeniowych, krwotok oponowo-

mózgowy) wykonuje się nakłucie lędźwiowe i 

badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

• Hospitalizuje się kobiety w III trymestrze ciąży z 

porażeniem kończyn dolnych (postać rdzeniowa 

SM, uszkodzenie rdzenia kręgowego) i miastenią,

• Sposób rozwiązywania ciąży jest uzależniony od 

rodzaju i zaawansowania choroby; cięcie 

cesarskie w przypadku: tętniaka, SM z 

porażeniem dwu- lub czterokończynowym, guza 

mózgu (ryzyko wzrostu ciśnienia 

wewnątrzczaszkowego), zapalenia 

wielomięśniowego,

background image

 

 

Dziękuje 

za 

uwagę

 ;-)


Document Outline